فراتر از آمارهای پنتاگون؛ روایت ضربه ایران به دارایی‌های میلیارددلاری آمریکا در منطقه

به گزارش پارسینه به نقل از خبرآنلاین، گزارش‌های منتشر شده از سوی رسانه‌های غربی نشان می‌دهد که در طول جنگ جاری تحمیلی، ایران توانسته‌است خسارت‌های گسترده‌ای به پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه در دست کم ۸ کشور وارد و بسیاری از این پایگاه‌ها را عملا غیراستفاده کند و میلیاردها دلار از تجهیزات پیشرفته و گران‌قیمت آمریکایی را از بین ببرد.

طبق گزارش ایرنا؛ بعد از آنکه وزارت جنگ آمریکا در مقابل کنگره ادعا کرد که هزینه‌های جنگ تحمیلی علیه ایران تنها ۲۹ میلیارد دلار بود، بسیاری از رسانه‌های و سیاستمداران منتقد دولت آمریکا این رقم را غیرواقعی توصیف کردند و ادعا کردند که ارقام مربوط به هزینه‌های جنگ آمریکا علیه ایران بسیار فراتر از این اعداد است.

پنتاگون بعدها تلاش کرد که با این ادعا که هنوز خسارات وارد شده به پایگاه‌های آمریکایی در منطقه خاورمیانه هنوز برآورد نشده‌اند و در ارقام اعلامی لحاظ نشده‌اند، به این انتقادها پاسخ بدهد.

بررسی‌های انجام شده از سوی رسانه‌های مختلف از جمله واشنگتن‌پست، بی‌بی‌سی و سی‌ان‌ان، نشان می‌دهد که خسارت‌های وارد شده به پایگاه‌های آمریکایی بسیار گسترده است. سی‌ان‌ان در گزارش خود نوشته‌است که بسیاری از پایگاه‌های آمریکایی در منطقه به حدی آسیب دیده‌اند که دیگر قابل استفاده نیستند.

بر اساس گزارش بی‌بی‌سی می‌توان تائید کرد پایگاه‌های آمریکا در ۸ کشور عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت، عراق، اردن، بحرین و عمان دچار آسیب و خسارت شده‌اند.

بر اساس گزارشی که بی‌بی‌سی جهانی روز دوشنبه ۱۱ خرداد منتشر کرد از ابتدای جنگ دست‌کم ۴۲ فروند هواگرد آمریکایی (شامل جنگنده‌های F-15 ،F-35، بیست و چهار فروند پهپاد ریپر MQ-9 و یک هواپیمای تهاجمی A-10) نابود شده یا آسیب دیده‌اند. واشنگتن‌پست با بررسی تصاویر ماهواره‌ای آسیب به دست کم ۲۲۸ سازه، تجهیزات یا تسلیحات آمریکایی را شناسایی کرده‌است. سی‌ان‌ان نیز می‌نویسد اهداف اصلی تهران، سامانه‌های راداری پیشرفته، سیستم‌های ارتباطی و هواپیماهای آمریکایی بودند. سی‌ان‌ان تصریح کرد که بسیاری از چیزهایی که نابود شده‌اند بسیار گران قیمت و جایگزینی آنها دشوار است.

تمام این برآوردها اولیه و بر اساس تعداد تصاویر ماهواره‌ای قابل دسترس هستند و نشان‌دهنده تمامی خسارت‌های وارده نیستند. دلیل این امر این است که دولت ایالات متحده آمریکا به شرکت‌های ماهواره‌ای دستور داده‌است از ارائه تصاویر ماهواره‌ای خاورمیانه به مشتریان خصوصی خودداری کنند.

ممنوعیت دسترسی به تصاویر ماهواره‌ای

دولت آمریکا در چارچوب سانسور اخبار و محدودیت دسترسی به شواهد آسیب به پایگاه‌های آمریکایی در منطقه خاورمیانه از شرکت‌های اوپراتور ماهواره خواسته‌است تا از فروش عکس‌های ماهواره‌ای به رسانه‌ها و مشتریان خصوصی خودداری کنند.

شرکت‌های بزرگ تامین‌کننده تصاویر ماهواره‌ای از یک جواب مشترک و ثابت برای پیگیری‌های رسانه‌ها برای دسترسی به تصاویر استفاده می‌کنند. پلنت در پاسخ به درخواست بی‌بی‌سی نوشته‌است می‌خواهد اطمینان حاصل کند که تصاویرش «توسط بازیگران متخاصم برای هدف قرار دادن پرسنل و غیرنظامیان متحد و شریک ناتو» مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

واشنگتن پست در این مورد می‌نویسد دو شرکت از بزرگترین تأمین‌کنندگان تجاری تصاویر ماهواره‌ای، یعنی ونتور (Vantor) و پلنت (Planet)، به درخواست‌های دولت ایالات متحده مبنی بر محدود کردن، تأخیر یا خودداری نامحدود از انتشار تصاویر منطقه در زمان تداوم جنگ تن داده‌اند. واشنگتن بزرگ‌ترین مشتری این دو شرکت محسوب می‌شود و به همین دلیل این شرکت‌ها کاملا از دستورات دولت پیروی می‌کنند تا بزرگ‌ترین مشتری خود را ناراضی نکنند. این موضوع ارزیابی ضدحملات ایران را دشوار یا غیرممکن کرده است. این محدودیت‌ها کمتر از دو هفته پس از شروع جنگ آغاز شد.

بی‌بی‌سی هم در این مورد می‌نویسد ایالات متحده تلاش کرده است تا با دستور به شرکت «پلنت» (Planet) (که یکی از تامین‌کنندگان اصلی تصاویر ماهواره‌ای است) برای اعمال محدودیت «نامحدود» بر تصاویر جدید از ایران و بیشتر مناطق خاورمیانه، تحلیل‌های ماهواره‌ای از این درگیری را محدود کند.

با این حال واحدهای راستی‌آزمایی رسانه‌ها از جمله واشنگتن‌پست و بی‌بی‌سی راه حل‌های جایگزینی برای دسترسی به تصاویر ماهواره‌ای پیدا کرده‌اند. بی‌بی‌سی منابع خود را افشا نکرده‌است، اما واشنگتن پست از تصاویر با وضوح پایین‌تر از سیستم ماهواره‌ای اتحادیه اروپا (کوپرنیکوس) برای بررسی میزان خسارت‌ها و آسیب‌های واردشده به پایگاه‌های آمریکایی استفاده کرده‌است.

واشنگتن‌پست همچنین تصاویری را که به دست آورده‌است، با تصاویر ماهواره‌ای منتشر شده از سوی رسانه‌های ایرانی در طول جنگ مقایسه کرده‌است و به این نتیجه رسیده که تقریبا تمامی تصاویر ماهواره‌ای منتشر شده از سوی ایران در مورد میزان آسیب‌های وارد شده به پایگاه‌های آمریکایی اصیل و قابل تائید بوده‌اند.

آسیب به تجهیزات بسیار کمیاب و گران‌قیمت

بخشی از تجهیزات و تسلیحات آسیب‌دیده آمریکایی در طول جنگ از گران‌قیمت‌ترین تسلیحات مدرن ارتش آمریکا هستند که به نوشته رسانه‌های جایگزینی آنها سال‌ها طول می‌کشد.

به نوشته بی‌بی‌سی در میان تجهیزات ارزشمند آسیب‌دیده، سه آتشبار از سامانه‌های پدافند موشکی بالستیک فوق‌پیشرفته تاد در پایگاه‌های هوایی «الرویس» و «الصدر» در امارات و پایگاه هوایی «موفق السلطی» در اردن به چشم می‌خورد. بر اساس اطلاعات موجود ایالات متحده آمریکا تنها هشت آتشبار از سامانه پدافند موشکی تاد (THAAD) را در اختیار دارد که در پایگاه‌های سراسر جهان مستقر هستند و هزینه ساخت هر کدام حدود یک میلیارد دلار است. هر آتشبار برای فعالیت به حدود ۱۰۰ پرسنل نظامی نیاز دارد، در حالی که موشک‌های رهگیر آن به ازای هر شلیک حدود ۱۲.۷ میلیون دلار هزینه برمی‌دارد. تنها این نمونه نشان می‌دهد که ایران توانسته‌است به سه هشتم از کل دارایی نظامی آمریکا در حوزه سامانه‌های تاد به ارزش ۳ میلیارد دلار آسیب وارد کند.

یکی از گران‌قیمت‌ترین تجهیزات آسیب‌دیده در جنگ که تصاویر آن پس از آسی منتشر شد هواپیمای شناسایی و آواکس «E-3 Sentry» بود. رسانه‌های آمریکایی گزارش دادند که هزینه جایگزینی آن می‌تواند تا ۷۰۰ میلیون دلار باشد.

این تجهیزات آسیب‌دیده جدا از تجهیزات مصرف شده در جنگ هستند که هزینه تولید و جایگزینی آنها نیز بسیار کلان است. طبق برآورد مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی، ارتش آمریکا دست‌کم ۱۹۰ رهگیر تاد و ۱۰۶۰ رهگیر پاتریوت را بین ۲۸ فوریه تا ۸ آوریل استفاده کرده است که به ترتیب نشان‌دهنده ۵۳ درصد و ۴۳ درصد از ذخایر پیش از جنگ آن‌هاست. هر یک از این موشک‌های رهگیر میلیون‌ها دلار هزینه دارد و جایگزینی ذخایر آن با نرخ تولید کنونی سال‌ها طول می‌کشد.

حملات کاملا دقیق بودند

واحدهای راستی‌آزمایی رسانه‌ها تائید کرده‌اند که خسارات وارده به پایگاه‌های آمریکایی تصادفی نیستند، بلکه ناشی از حملات دقیق به اهداف تعیین شده‌هستند.

بی‌بی‌سی جهانی می‌نویسد: «تحلیلگران می‌گویند خسارات مشاهده‌شده در تاسیسات ایالات متحده نشان می‌دهد پاتک‌های تهران بسیار دقیق‌تر و گسترده‌تر از آن چیزی بوده که مقامات آمریکایی پیش از این به آن اعتراف کرده‌اند.»
مارک کانسیان، مشاور ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی و سرهنگ بازنشسته سپاه تفنگداران دریایی به واشنگتن‌پست گفت: «حملات ایران دقیق بود. هیچ گودال تصادفی که نشان‌دهنده خطا باشد وجود ندارد.»

سی‌ان‌ان نیز می‌نویسد: «ایران موثرترین اهداف را برای حملات خود انتخاب کرد.»

به نوشته بی‌بی‌سی ایران در روزهای نخست جنگ برای اشباع کردن سامانه‌های پدافند هوایی، به شکل گسترده و پراکنده اقدام به شلیک موشک کرد و بعد از اینکه به هدف خود برای تخلیه ظرفیت مقابله گسترده با موشک‌ها دست یافت، حملات دقیق و مستقیم به اهداف از پیش تعیین شده را آغاز کرد.