۷ دلیل ترک تاثیر یک نخ سیگار و قلیان بر بدنسازی؛!

به گزارش پارسینه،شاید در کوتاه مدت تأثیرات منفی را به وضوح حس نکنید، اما در بلندمدت، دخانیات نه تنها سلامت عمومی شما را به خطر می اندازد، بلکه تمام زحماتی که در باشگاه می کشید را یک شبه نابود می کند. در این مطلب، با استناد به جدیدترین یافته های علمی و پزشکی، به ۷ دلیل مهم می پردازیم که چرا سیگار و قلیان بزرگ ترین دشمنان بدنسازی هستند.

۱. کاهش شدید عملکرد بدنی و عضله سازی

آیا می دانستید ضربان قلب افراد سیگاری به طور میانگین ۳۰ درصد بیشتر از افراد غیرسیگاری است؟ این افزایش ضربان قلب در حالت استراحت، نشانه ای از فشار مضاعف بر سیستم قلبی-عروقی است. وقتی سیگار می کشید، مونوکسید کربن موجود در دود به هموگلوبین خون متصل می شود و توانایی خون برای حمل اکسیژن را به شدت کاهش می دهد . این یعنی عضلات شما در حین تمرین، اکسیژن کافی دریافت نمی کنند و زودتر از موعد خسته می شوید.

مثال کاربردی: تصور کنید دو بدنساز با شرایط یکسان را در نظر گرفته ایم. نفر اول غیرسیگاری است و نفر دوم روزانه چند نخ سیگار مصرف می کند. در تمرینات سنگین، فرد سیگاری به دلیل کمبود اکسیژن رسانی، زودتر دچار افت عملکرد می شود، نمی تواند وزنه های سنگین را جابجا کند و در نهایت، عضله سازی کمتری نسبت به فرد غیرسیگاری خواهد داشت.

۲. کاهش سطح تستوسترون؛ هورمون اصلی عضله سازی

تستوسترون نقشی حیاتی در فرآیند عضله سازی دارد. سلول های عضلانی دارای گیرنده های خاصی هستند که تستوسترون به آنها متصل شده و باعث حفظ و رشد فیبرهای عضلانی می شود . تحقیقات علمی نشان داده است که هم سیگار و هم قلیان به طور معناداری سطح تستوسترون را در بدن کاهش می دهند .

مثال کاربردی: یک مطالعه معتبر روی موش های صحرایی نشان داد که قرار گرفتن در معرض دود سیگار و قلیان، سطح سرمی هورمون تستوسترون را به شکل قابل توجهی کاهش می دهد . این یعنی مصرف دخانیات مستقیماً به سلول های تولیدکننده تستوسترون آسیب می زند و در نتیجه، توانایی بدن برای ساخت عضله جدید تحلیل می رود.

۳. افزایش هورمون کورتیزول و میوستاتین

کورتیزول که به هورمون استرس معروف است، یک هورمون کاتابولیک (تجزیه کننده) محسوب می شود . مصرف سیگار باعث افزایش ترشح این هورمون در بدن می گردد که نتیجه آن تخریب پروتئین ها و بافت عضلانی است . علاوه بر این، در افراد سیگاری سطح هورمون میوستاتین که مستقیماً مانع رشد عضلات می شود، افزایش می یابد .

مثال کاربردی: فرض کنید پس از یک جلسه تمرین سخت، بدن شما باید وارد فاز ریکاوری و عضله سازی شود. اما اگر سیگار بکشید، با افزایش کورتیزول و میوستاتین، عملاً فرمان تخریب عضلات را صادر کرده و فرآیند بازسازی را مختل می کنید.

۴. اختلال در جذب پروتئین و مواد مغذی

تحقیقات نشان داده است که سطح جذب آمینواسیدهایی مانند لوسین (که نقش کلیدی در سنتز پروتئین عضلانی دارد) در افراد سیگاری به طور قابل توجهی کمتر از افراد غیرسیگاری است . به عبارت ساده، حتی اگر بهترین و کامل ترین رژیم غذایی را هم داشته باشید، سیگار مانع از جذب مؤثر پروتئین ها شده و زحمات شما را هدر می دهد.

مثال کاربردی: یک بدنساز سیگاری ممکن است روزانه پروتئین کافی مصرف کند، اما به دلیل اختلال در جذب، بدن او نمی تواند از این پروتئین ها برای ترمیم و ساخت عضله استفاده کند. این یعنی اتلاف منابع و عدم پیشرفت متناسب با تغذیه.

۵. افزایش مقاومت به انسولین و خستگی مفرط

انسولین هورمونی است که به جذب گلوکز (قند) از خون و ورود آن به سلول ها کمک می کند. سیگار کشیدن باعث مقاومت به انسولین می شود؛ یعنی سلول های عضلانی از پاسخ دادن به سیگنال جذب گلوکز خودداری می کنند . در نتیجه، انرژی مورد نیاز برای تمرینات تأمین نشده و فرد ورزشکار دائماً احساس خستگی می کند.

مثال کاربردی: اگر بعد از چند ست تمرین زودتر از حد معمول احساس خستگی می کنید و توان ادامه ندارید، ممکن است یکی از دلایل آن مقاومت به انسولین ناشی از مصرف سیگار باشد. این وضعیت همچنین باعث ذخیره چربی در ناحیه شکم می شود که کاملاً با اهداف بدنسازی در تضاد است .

۶. آسیب به ریه ها و کاهش ظرفیت تنفسی

دود سیگار و قلیان حاوی هزاران ماده شیمیایی مضر از جمله قطران، مونوکسید کربن و فلزات سنگین است . این مواد به مرور زمان به بافت ریه آسیب زده، باعث التهاب و تولید خلط شده و ظرفیت تنفسی را کاهش می دهند . برای یک بدنساز، کاهش ظرفیت ریه یعنی کاهش اکسیژن رسانی به عضلات و افت شدید در تمرینات هوازی و قدرتی.

مثال کاربردی: تصور کنید در حال انجام تمرینات سنگین مانند اسکات یا ددلیفت هستید که نیاز به نفس گیری عمیق دارند. با ریه های آسیب دیده، نمی توانید به اندازه کافی اکسیژن دریافت کنید و این موضوع هم روی تعداد تکرارها و هم روی ایمنی تمرین تأثیر منفی می گذارد.

۷. تأثیرات مخرب ویژه بر سلامت بانوان بدنساز

بانوان ورزشکار باید توجه ویژه ای به مضرات دخانیات داشته باشند. تحقیقات نشان می دهد که سیگار کشیدن می تواند منجر به یائسگی زودرس (یک تا دو سال زودتر از موعد طبیعی) شود . همچنین مصرف قلیان و سیگار باعث کاهش تراکم استخوان ها می گردد که برای یک بدنساز بسیار نگران کننده است .

مثال کاربردی: یک زن بدنساز که سیگار می کشد، ۵۰ درصد بیشتر از سایر زنان دچار گرفتگی عضلات می شود . همچنین پوکی استخوان زودرس می تواند زحمات چندین ساله او برای ساخت یک بدنی قوی و سالم را نابود کند.

جدول خلاصه تأثیرات منفی سیگار و قلیان بر بدنسازی

منفی	مکانیسم اثر	نتیجه برای بدنساز
کاهش تستوسترون	آسیب به سلول های تولیدکننده	کاهش رشد عضلانی
افزایش کورتیزول	تحریک ترشح هورمون استرس	تخریب عضلات
اختلال در جذب پروتئین	کاهش جذب آمینواسیدها	عدم کارایی رژیم غذایی
کاهش اکسیژن رسانی	اتصال مونوکسید کربن به هموگلوبین	افت عملکرد و خستگی زودرس
مقاومت به انسولین	کاهش پاسخ سلول ها به انسولین	کاهش انرژی و افزایش چربی شکمی
آسیب ریوی	التهاب و تخریب بافت ریه	کاهش ظرفیت تنفسی
عوارض ویژه بانوان	یائسگی زودرس و پوکی استخوان	کاهش سلامت عمومی و عملکرد

راهکار عملی: ترک سیگار با کمک ورزش

اگر تصمیم به ترک سیگار دارید، خبر خوب این است که ورزش می تواند بهترین متحد شما باشد. تحقیقات نشان داده است که حتی ۵۰ دقیقه ورزش هوازی در روز، میل به سیگار کشیدن را به شدت کاهش می دهد . ورزش با افزایش ترشح هورمون های شادی آور (اندورفین)، استرس و اضطراب ناشی از ترک را کاهش داده و روحیه شما را تقویت می کند .

نکات مهم برای ترک موفق:

•  به هیچ وجه قبل از ورزش سیگار نکشید، زیرا ورزش کردن پس از مصرف سیگار باعث پخش سریع تر نیکوتین در بدن می شود .

•  ورزش را با شدت کم شروع کنید. پیاده روی تند، دوچرخه سواری و شنا گزینه های عالی هستند .

•  از دوستان و خانواده حمایت بخواهید و با افراد ورزشکار معاشرت کنید .

چند ساعت قبل از ورزش نباید سیگار کشید؟

اگر هنوز موفق به ترک نشده اید، حداقل ۶ تا ۸ ساعت قبل از تمرین از مصرف سیگار خودداری کنید . نیکوتین باعث انقباض برونشیول ها، افزایش ضربان قلب و تولید مخاط می شود که همگی برای یک تمرین مؤثر مضر هستند .