رشد پایه پولی از ۵۰ درصد عبور کرد

رئیس کل بانک مرکزی در مصاحبه‌ای نرخ رشد پایه پولی در نیمه دی‌ماه امسال را اعلام کرد. به گفته همتی نرخ رشد پایه پولی در ۱۵ دی ماه امسال به ۵۱ درصد رسیده است.

باید دقت داشت که آخرین آمارهای رسمی پولی که توسط بانک مرکزی اعلام شده مربوط به آبان‌ماه امسال بوده است. طبق آمارهای بانک مرکزی، رشد پایه پولی در آبان امسال نسبت به آبان ماه سال گذشته ۴۷.۵ درصد بوده است. در همان زمان بانک مرکزی سه دلیل برای افزایش نقدینگی عنوان کرد بانک مرکزی اولین دلیل را آزادسازی 50 هزار میلیارد تومانی سپرده قانونی بانک‌ها با هدف افزایش پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و فرزندآوری در شهریور ماه 1403 و تکرار آن در ماه‌های بعد دانست.

همچنین افزایش نسبت سپرده قانونی بانک‌ها و موسسات اعتباری به میزان 0.75 واحد درصد در مهرماه امسال دومین دلیل افزایش پایه پولی در آبان‌ماه بود. از سوی دیگر این نهاد پولی سهم بالای مطالبات بانک مرکزی از بانک‌ها را نیز عامل دیگر افزایش پایه پولی در این ماه عنوان کرد.

گفتگوی اخیر رئیس کل بانک مرکزی نشان می‌دهد روند صعودی رشد پایه پولی در آبان‌ماه متوقف نشده است. این روند ادامه یافته و در دی‌ماه رکوردی تازه را به ثبت رسانده است. رکوردی حداقل در ۱۵ سال گذشته بی‌سابقه بوده است.

همتی دلیل این افزایش در پایه پولی را نیاز فزاینده بنگاه‌ها به سرمایه در گردش دانست و این تقاضا را پدیده‌ای مقطعی و مرتبط با نوسانات ارزی در نیمه دوم سال ارزیابی کرد.

همچنین همتی کسری بودجه دولت و اضافه برداشت بانک‌ها تا نیمه دی امسال را اصلی‌ترین دلیل افزایش پایه پولی دانسته و بانک مرکزی را در راستای ایجاد اقدامات لازم برای کنترل پایه پولی قرار داده است.

به طور کلی می‌توان به صحبت‌های همتی از جنس سیاست‌های پولی انقباضی و کنترلی نگاه کرد. اما باید به این نکته توجه داشت که کسری بودجه دولت و اضافه برداشت بانک‌ها از بانک مرکزی مسئله‌ای کوتاه‌مدت نیست و به دلایل متعددی ایجاد شده و تسری پیدا کرده است. به همین دلیل مادامی که رشد اقتصادی و چرخ تولید در کشور از کار افتاده، نمی‌توان سیاست‌های کنترلی و نظارتی بانک مرکزی را شفابخش تمامی دردهای اقتصاد از جمله تورم عنوان کرد.