جنگ رسانه‌ها در عصر هوش مصنوعی؛ هر کلیک مهم‌تر از همیشه

گزارش‌های تازه رسانه‌ای نشان می‌دهد این تغییر دیگر یک سناریوی دور از دسترس نیست.

سایت‌ها مخاطب خود را از دست می‌دهند

بر اساس گزارش Reuters Institute، استفاده جهانی از وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌های خود رسانه‌ها برای دریافت خبر از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ حدود ۱۲ واحد درصد کاهش یافته است. در همین مدت، شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های ویدئویی به مهم‌ترین مسیر مصرف خبر تبدیل شده‌اند و در سال ۲۰۲۶، ۵۴ درصد مخاطبان جهانی از این مسیرها برای دریافت خبر استفاده می‌کنند.

داده‌های Chartbeat که موسسه رویترز بررسی کرده نشان می‌دهد ترافیک ارگانیک گوگل روی ۲۵۰۰ سایت بین نوامبر ۲۰۲۴ و نوامبر ۲۰۲۵ در سراسر جهان ۳۳ درصد کاهش داشته است. این افت در آمریکا به ۳۸ درصد رسیده است. ناشران نیز انتظار دارند ترافیک ورودی از موتورهای جست‌وجو طی سه سال آینده حدود ۴۳ درصد دیگر کاهش پیدا کند.
این یعنی مدل اقتصادی قدیمی رسانه، که بخش مهمی از درآمدش را از بازدید صفحه و تبلیغات به دست می‌آورد، با یک مشکل اساسی روبه‌رو شده است: اگر مخاطب وارد سایت نشود، چه چیزی قرار است دیده شود و از چه چیزی درآمد ایجاد شود؟

گوگل دیگر تنها واسطه نیست

سال‌ها موتور جست‌وجو نقش دروازه اینترنت را بازی می‌کرد.

کاربر سؤالش را در گوگل وارد می‌کرد، چند لینک می‌دید، روی یکی کلیک می‌کرد و وارد سایت رسانه می‌شد.

اما حالا موتورهای جست‌وجو به سمت Answer Engine یا موتور پاسخ حرکت کرده‌اند؛ یعنی به جای اینکه فقط لینک بدهند، پاسخ را همان‌جا ارائه می‌کنند.
هوش مصنوعی این روند را یک قدم جلوتر برده وکاربر دیگر الزاماً نمی‌گوید:«بهترین گزارش‌ها درباره این موضوع را پیدا کن.» بلکه ممکن است بگوید: «تحولات امروز بازار را بررسی کن و مهم‌ترین نکات را برایم خلاصه کن.»

در اینجا  نوبت به عامل هوشمند AI Agent می‌رسد .یک عامل هوشمند فقط پاسخ نمی‌دهد؛ می‌تواند مجموعه‌ای از اقدامات را برای رسیدن به هدف کاربر انجام دهد. در دنیای رسانه، این می‌تواند به معنای پیدا کردن خبر، مقایسه منابع، خلاصه‌کردن گزارش‌ها و ارائه یک بسته خبری شخصی‌سازی‌شده باشد.

گزارش تازه Texas Tribune از نشست بین‌المللی روزنامه‌نگاری در آستین نیز دقیقاً روی همین تغییر دست گذاشته است: ناشران با یک «واسطه جدید» روبه‌رو هستند؛ فناوری‌ای که می‌تواند نحوه پیدا کردن خبر توسط مخاطب را تغییر دهد. این گزارش تأکید می‌کند هوش مصنوعی از یک سو تولید و روزنامه‌نگاری را سریع‌تر و ارزان‌تر می‌کند، اما از سوی دیگر می‌تواند مخاطب و درآمدی را که روزنامه‌نگاری را سرپا نگه می‌دارد، تهدید کند.
 
رسانه‌ها ممکن است مخاطب را ببازند، اما محتوایشان را نه

پارادوکس بزرگ همین‌جاست. ممکن است یک گزارش خبری همچنان میلیون‌ها بار توسط سیستم‌های هوش مصنوعی خوانده و استفاده شود، اما تعداد افرادی که مستقیماً وارد سایت تولیدکننده آن گزارش می‌شوند کاهش پیدا کند.

سایت Digiday در گزارش اخیر خود از نشست ناشران رسانه‌ای، این وضعیت را با مفهوم «Google Zero» توصیف کرده و نوشته ناشران به این نتیجه رسیده‌اند که ترافیک جست‌وجوی گوگل احتمالاً به سطح قبلی بازنخواهد گشت. در نتیجه، آنها در حال بررسی قراردادهای مجوزدهی هوش مصنوعی و راه‌های درآمدزایی از طریق دیده‌شدن محتوای خود در سیستم‌های هوش مصنوعی هستند.

رسانه آینده شاید دیگر یک «سایت» نباشد

این شاید مهم‌ترین پیام این تحول باشد. رسانه‌ها سال‌ها برای ساختن سایت‌های سریع‌تر، سئو بهتر و افزایش page view رقابت کردند. اما حالا ممکن است مخاطب اصلاً وارد صفحه آنها نشود.

بنابراین رقابت رسانه‌ها می‌تواند از «چه کسی بیشترین کلیک را می‌گیرد؟» به «چه کسی بیشترین حضور را در پاسخ‌های هوش مصنوعی دارد؟» تغییر کند.