.svg)
نابینایی به معنای ناتوانی در زندگی نیست
فریماه شیخ الاسلامی// ۲۳ مهر، روز جهانی عصای سفید، فرصتی برای یادآوری حقوق افرادی است که با وجود نابینایی، می‌خواهند مانند سایر شهروندان زندگی کنند درس بخوانند، به دانشگاه بروند، شاغل باشند، در خیابان قدم بزنند و بدون وابستگی به دیگران، کارهای روزمره خود را انجام دهند.
اما باید ببینیم که آیا شهرها، خیابان‌ها، دانشگاه‌ها و ادارات ما به اندازه کافی برای حضور مستقل این افراد آماده شده‌اند؟
به گزارش پارسینه، نابینایی به معنای ناتوانی در زندگی نیست. افراد نابینا می‌توانند تحصیل کنند، به مدارج علمی بالا برسند، در مشاغل مختلف فعالیت کنند و استعدادهای خود را شکوفا سازند. آنچه گاهی زندگی را برای این افراد دشوار میکند، نه شرایط بینایی آن‌ها، بلکه موانعی است که جامعه در مسیرشان قرار می‌دهد.
مثلا پیاده‌روهایی که به جای مسیر امن، به مانعی خطرناک تبدیل می‌شوند.
تصور کنیم فردی نابینا با استفاده از عصای سفید قصد دارد به تنهایی از خانه خارج شود و به محل کار، دانشگاه یا فروشگاه برود. او باید بتواند به مسیری امن و قابل پیش‌بینی اعتماد کند اما در بسیاری از پیاده‌روها، موانع متعددی وجود دارد.
موتورسیکلت‌هایی که در پیاده‌رو پارک شده‌اند، خودروهایی که مسیر عبور عابران را اشغال کرده‌اند، مصالح ساختمانی، چاله‌ها، پستی‌وبلندی‌ها و موانع رهاشده، همگی می‌توانند رفت‌وآمد فرد نابینا را با خطر روبه‌رو کنند.
حتی گاهی مسیرهای ویژه نابینایان نیز به‌درستی طراحی نشده‌اند یا در میانه راه با مانعی روبه‌رو می‌شوند. در چنین شرایطی، عصای سفید به‌تنهایی نمی‌تواند امنیت فرد را تضمین کند زیرا ایمنی رفت‌وآمد فقط به توانایی شخص وابسته نیست، بلکه به مناسب بودن محیط نیز بستگی دارد.
آیا حق عبور امن از پیاده‌روها نباید برای همه شهروندان یکسان باشد؟ چرا فرد نابینا باید برای انجام یک رفت‌وآمد ساده، نگران برخورد با موانعی باشد که با مدیریت صحیح شهری می‌توان از ایجاد بسیاری از آن‌ها جلوگیری کرد؟
گاهی حتی دیده می شود متاسفانه رانندگان اتومبیل یا موتور سیکلت در پیاده رو ها روی خط مخصوص نابینایان پارک کرده اند که این موضوع معضل را چند برابر میکند.
افراد نابینا نیز مانند دیگران حق دارند به دانشگاه بروند، رشته مورد علاقه خود را انتخاب کنند و برای آینده‌شان برنامه داشته باشند. اما ورود به دانشگاه تنها قدم اول است مهم این است که محیط دانشگاه نیز امکان تحصیل مستقل و برابر را برای آن‌ها فراهم کند.
دسترسی به کتاب‌ها و منابع آموزشی با قالب‌های قابل استفاده، فایل‌های دیجیتال سازگار با نرم‌افزارهای صفحه‌خوان، وب‌سایت‌های دانشگاهی دسترس‌پذیر، امکانات مناسب کتابخانه و راهنمایی کافی در محیط دانشگاه، از نیازهای مهم دانشجویان نابینا است.
همچنین مسیرهای رفت‌وآمد داخل دانشگاه، کلاس‌ها، آزمایشگاه‌ها، سلف و ساختمان‌های آموزشی باید به شکلی طراحی شوند که دانشجو بتواند با امنیت و استقلال بیشتری در آن‌ها تردد کند.
یکی دیگر از مشکلات مهم، وضعیت برخی ساختمان‌های اداری و خدمات عمومی است. فرد نابینایی که برای انجام یک کار بانکی، پیگیری پرونده، دریافت خدمات درمانی یا مراجعه به یک اداره از خانه خارج می‌شود، باید بتواند بدون سردرگمی و وابستگی غیرضروری به دیگران، خدمات مورد نیازش را دریافت کند.
اما نبود علائم راهنمای قابل تشخیص برای نابینایان، مشخص نبودن مسیر دسترسی به بخش‌های مختلف، راهروهای نامناسب، آسانسورهای فاقد امکانات صوتی کافی و سامانه‌های نوبت‌دهی غیرقابل دسترس می‌توانند انجام ساده‌ترین امور اداری را دشوار کنند.
در کنار مناسب‌سازی فیزیکی ساختمان‌ها، آموزش کارکنان نیز اهمیت زیادی دارد. کارمند یک اداره باید بداند چگونه با فرد نابینا ارتباط برقرار کند، چگونه در صورت درخواست او را راهنمایی کند و چگونه بدون رفتارهای ترحم‌آمیز یا نادیده گرفتن استقلالش، خدمات لازم را در اختیارش قرار دهد.
یکی از مهم‌ترین نکات در برخورد با افراد نابینا، احترام به استقلال و توانایی‌های آن‌هاست. کمک کردن زمانی ارزشمند است که با خواست فرد همراه باشد. اگر احساس می‌کنیم شخص نابینایی به کمک نیاز دارد، بهتر است ابتدا از خودش سؤال کنیم و در صورت تمایل او، کمکش کنیم.
نباید بدون اجازه دست او را بگیریم، عصایش را جابه‌جا کنیم یا تصور کنیم که به دلیل نابینایی، توانایی تصمیم‌گیری درباره زندگی خود را ندارد.
همچنین رانندگان باید هنگام مشاهده فردی که با عصای سفید در حال عبور است، احتیاط لازم را رعایت کنند و حق عبور ایمن او را جدی بگیرند. شهروندان نیز باید از اشغال پیاده‌روها و مسیرهای ویژه نابینایان خودداری کنند.
روز جهانی عصای سفید نباید تنها به انتشار پیام‌های تبریک و برگزاری مراسم نمادین محدود شود. این روز باید فرصتی برای بررسی مشکلات و پیگیری راه‌حل‌های عملی باشد.
هلدینگ رسانه ای پارسینه از شهرداری‌های کل کشور درخواست می کند تا وضعیت پیاده‌روها و مسیرهای ویژه نابینایان را به‌صورت مستمر بررسی کنند و با ایجاد موانع در مسیر عبور عابران برخورد جدی داشته باشند.
از وزارت علوم و دانشگاه‌ها انتظار داریم دسترس‌پذیری محیط‌های آموزشی، منابع درسی و سامانه‌های دانشگاهی را جدی بگیرند تا دانشجویان نابینا بتوانند بدون موانع غیرضروری تحصیل کنند.
همچنین از سازمان بهزیستی، دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مسئول مناسب‌سازی ساختمان‌های عمومی انتظار می‌رود با نظارت مستمر، اجرای استانداردهای دسترسی نابینایان را اجرا کنند.
ارسال نظر