تحلیل هوشنگ گلمکانی درباره شخصیت "مش قاسم" در سریال دایی جان ناپلئون

- هر نسبت و اتهامی را می پذیرم تا ادعا کنم مش قاسم دائی جان ناپلئون ، بزرگترین ، کار شده ترین ، عمیق ترین و بخصوص جذاب ترین و شیرین ترین و دوست داشتنی ترین شخصیت سینمایی است ( گرچه در یک سریال تلویزیونی ) که در همه ی عمرم دیده ام ؛ و او در میان انبوه شخصیت های دیگر این سریال که همه کم و بیش همین صفت ها برازنده شان است ، چنین درخششی دارد . با شنیدن هر جمله اش و دیدن هر حرکتش ، دلم می خواهد برای صدمین بار هم که شده ، از جا بلند شوم ، به سویش بروم ، ابتدا دستش را ببوسم و بعد صورتش را محکم چند تا ماچ کنم ( که با بوسیدن خیلی فرق دارد )

- مش قاسم شاید اصیل ترین آدم این باغ وحش انسانی است ، و البته او هم چندان آدم بی شیله پیله ای نیست ! اما کلک های کوچکش بیشتر در حد حرف می ماند و عمدتا بازتابی از رویاهای حقیرش هست . او که در زمان خدمت سربازی مصدر دائی جان بوده ، پس از بازنشستگی هم وظیفه ی نوکری را ادامه داده . آدم نوکر صفتی است که اما گاه و بی گاه به شکل ظریف و معصومانه - و در عین حال موذیانه ای - بعضی از اشتباه های ارباب را تصحیح می کند تا بدون کم کردن وزن و اعتبار و جایگاه دائی جان ، سهمی هم برای خودش در جنگهای ضد استعماری علیه « انگلیسای بی ناموس » در رکاب ارباب جنگاورش پیدا کند . و کار را به جایی می رساند که برای اثبات اهمیت خودش و این که انگلیسا به او هم نظر داشته اند و با او هم یک طوری ارتباط برقرار کرده اند تا به اربابش خیانت کند . از این طریق با تقاضای بخشش ، رویاهای دائی جان را نیز تائید می کند . از پیشینه اش فقط می دانیم که یک روستایی ست اهل غیاث آباد قم ( روی نقشه چنین جایی را پیدا نکردم ) و روی بقیه ی حرفهایش هم مثل دروغ های دائی جان ، نمی توان حساب کرد . او به جز مرحومانی کهدائی جان به عنوان شاهدان رشادت هایش نام می برد ، تنها شاهد زنده ی جان فشانی این سردار دروغین جنگهای کازرون و ممسنی است . رابطه ی مش قاسم و دائی جان به شکل گریزناپذیری رابطه ی دون کیشوت و سانچو پانزا ، و از حیث اجرا ، بده بستان های « حاجی » و « مبارک » در نمایش های سیاه بازی را به یاد می آورد .

- پرویز فنی زاده استعدادی نبوغ آمیز و تباه شده بود که « پنداری دووووو شد رفت هوا » ، و فقدانش حسرت همیشگی هنر نمایش این سرزمین خواهد ماند.

ماهنامه فیلم/هوشنگ گلمکانی