.svg)
نقش رستم؛ نمادی ارزشمند از گذشته تا زمان حال
نقش رستم یکی از جاذبههای تاریخی استان فارس بوده که آرامگاه چهار پادشاه هخامنشی را در خود جای داده است. همچنین، نشانههایی از دوره ساسانیان را هم میتوانید در این منطقه ببینید.
به گزارش پارسینه به نقل از مجله علی بابا، این مجموعه شامل قدیمیترین بناها، آرامگاهها، نقشبرجستهها و کتیبههای ایران باستان است و به همراه سایر نقاط تاریخی اطرافش، منبعی غنی برای درک تاریخ و تمدن ایران در دورههای پیش از میلاد و اوایل دوران میلادی محسوب میشود.
نقش رستم چیست؟
شاید با شنیدن نام نقش رستم از خودتان بپرسید، اصلا این نقش رستم چیست؟ باید بگوییم نقش رستم یکی محوطه باستانی و تاریخی در کوههای استان فارس است که آثار باستانی مهمی از جمله آرامگاههای پادشاهان هخامنشی و سنگنگارههای دوران ساسانی دارد. در حقیقت یک منبع تاریخ و تمدنی است که در دل کوه قرار گرفته است.
نقش رستم کجاست؟
نقش رستم، یادگاری ارزشمند از دوران هخامنشی و ساسانی، در استان فارس است و فاصله تخت جمشید تا نقش رستم حدودا ۱۰ کیلومتر است. این مجموعه باستانی در نزدیکی نقش رجب واقع شده و با پیمودن ۳ کیلومتر میتوانید به این دو اثر تاریخی دسترسی پیدا کنید.
نقش رستم به بخشهای جنوبی کشور نزدیکتر بوده و از شمال، شمال شرقی و شمال غربی کشور، برای رسیدن به این منطقه باید مسافتی طولانی را طی کنید.
بهترین مسیر دسترسی به نقش رستم
حالا که گفتیم نقش رستم کجاست این را هم بگوییم که فاصله تهران تا نقش رستم حدود ۸۵۰ کیلومتر است. برای رسیدن به نقش رستم از تهران، باید از طریق اتوبان خلیج فارس به سمت جنوب حرکت کنید. این مسیر از استانهای قم و اصفهان عبور میکند و در نهایت به استان فارس میرسد. در طول این مسیر از شهرهای قم، کاشان، نطنز، اصفهان و آباده عبور خواهید کرد.
پس از رسیدن به پاسارگاد، مسیرتان را به سمت سعادت شهر ادامه دهید و از سمت غرب سعادت شهر، در بزرگراه مرودشت-سعادت شهر، تا خروجی روستاهای شول و زنگی آباد حرکت کنید. این خروجی در سمت راست جاده سروئی، شما را به نقش رستم میرساند.
همچنین، میتوانید از مسیرهای زیر به نقش رستم دسترسی پیدا کنید:
* از شهرهای شمالی: از تهران عبور کنید.
* از شهرهای غربی: از اصفهان عبور کنید.
* از شهرهای جنوبی: از شیراز عبور کنید.
* از شهرهای شرق و شمال شرق: از کرمان و یزد عبور کنید.
فاصله تهران تا نقش رستم
فاصله تهران تا مرودشت که نقش رستم در آن قرار دارد، حدود ۸۵۰ کیلومتر است که با ماشین شخصی حدود ۹ تا ۱۰ ساعت زمان میبرد.
فاصله شیراز تا نقش رستم
فاصله شیراز تا نقش رستم حدود ۷۰ کیلومتر است. اگر از جنوب به این منطقه میروید، از شهر شیراز به سمت شمال و در مسیر کمربندی مرودشت حرکت کنید. سپس، از جنوب بزرگراه مرودشت-سعادت شهر، تا خروجی روستای شول ادامه دهید و به سمت چپ بپیچید تا به نقش رستم برسید.
نقش رجب و تخت جمشید در سوی مخالف خروجی نقش رستم در بزرگراه مرودشت-سعادت شهر قرار گرفتهاند. با توجه به نزدیکی این بناها، میتوانید در یک روز برنامهریزی کنید و از هر سه اثر بازدید کنید.
همان طور که گفتیم فاصله تخت جمشید تا نقش رستم تقریبا ۱۰ کیلومتر است و طی کردن این مسافت با ماشین یا اتوبوس کمتر از یک ساعت زمان میبرد.
دسترسی به نقش رستم شیراز از طریق مینیبوس و تاکسیهای موجود در ترمینال کاراندیش شیراز نیز امکانپذیر است.
آدرس نقش رستم در شیراز
استان فارس، شمال شهرستان مرودشت، روستای زنگی آباد
نقش رستم پارکینگ دارد، بنابراین به راحتی میتوانید با ماشین شخصی از این بناها بازدید کنید.
بهترین زمان بازدید از نقش رستم
بهترین زمان برای بازدید از نقش رستم در شیراز، اوایل پاییز، اواخر زمستان و اوایل بهار است. به دلیل محیط خشک و بیابانی منطقه، در فصل گرم سال، سفر به نقش رستم توصیه نمیشود. همچنین، بارش باران و برف ممکن است عبور از مسیر خاکی پیاده روی را دشوار کند، بنابراین از سفر در روزهای بارانی و برفی خودداری کنید.
ساعت بازدید از نقش رستم
بازدید از آثار باستانی در نیمه اول سال از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۹:۳۰ و در نیمه دوم سال از ساعت ۸ تا ۱۷:۳۰ امکانپذیر است.
دلیل نامگذاری نقش رستم
نامگذاری این منطقه به نقش رستم، بر اساس یک افسانه قدیمی است. بر اساس این افسانه، این منطقه محل رویارویی رستم و اسفندیار بوده و رستم، قهرمان افسانهای شاهنامه، در این منطقه اسفندیار را شکست داده است.
کوه نقش رستم، قدمت باستانی دارد و نقشبرجستههای آن تصویر پادشاهان هخامنشی و ساسانی را به نمایش میگذارد. در میان نقشبرجستههای موجود بر صخرههای نقش رستم، تصویر افرادی نیز وجود دارد که هویت آنها معلوم نیست.
در میان این اشخاص، تصویر فردی با هیبت پهلوانی و کلاه نوک تیز دیده میشود. ظاهر این شخص شبیه به هیچکدام از اقوام شناخته شده نیست و در برخی منابع، این تصویر را متعلق به رستم شاهنامه میدانند.
با وجود اینکه هیچ دلیل روشنی مبنی بر درستی این نظریه وجود ندارد، نام این منطقه از دوران قدیم بر اساس این موضع نقش رستم گذاشته شده است.
قدمت و تاریخچه نقش رستم
حسین کوه به راحتی از سکوی تخت جمشید قابل مشاهده است، کوهی که به شکل سه تپه یا صخره بزرگ روی زمین جا خوش کرده است. حسین کوه با نامهای دیگری از جمله کوه حاجی آباد، کوه استخر یا کوه نِفِشت (به معنی کوه نبشتهدار) نیز شاخته میشود. بهخاطر ساختار سه تپهای، این کوه در دوران پیشین با نام «سه گنبدان»شناخته میشد. روی هرکدام از این سه تپه، دژ و باروئی به نامهای استخر، دژ شکسته و دژ اشکنون قرار داشته است.
کتِ زیاس، مورخ یونانی، در بخشی از نوشتههای خود عنوان کرده است «کالبد پادشاهان ایران را به پارس برده، در کوه دو گنبدان بدرون آرامگاه میگذارند.» البته منظور از دو گنبدان همان حسین کوه است که یا در آن زمان فقط دو تا از صخرهها مورد استفاده بوده و یا نام را به اشتباه عنوان کرده است.
در این محوطه، آثار باستانی ارزشمندی مثل سنگتراشیهای مربوط به دوران ساسانیان و آرامگاههای درون کوه یا گوردخمههای متعلق به دوران هخامنشی قرار دارد. در دوران اسلامی حجاریهای روی سنگ را به جمشید و پادشاهان کیانی نسبت دادند، سپس با توجه به اینکه جنگ و پیروزی پهلوانان ایرانی مثل رستم زبانزد خاص و عام بود، نقشونگارهای مورد بحث را به شخصیت رستم پهلوان نسبت دادند و پس آن این اثر باستانی با نام نقش رستم شناخته شد.
نگاره های نقش رستم چه زمانی کشف شد؟
تابهحال به نحوه کشف آثار باستانی فکر کردهاید؟ اینکه با روزها تلاش، صبر و حوصله، یکدفعه شهر یا بنای باستانی بزرگی از زیر خاک سر برمیآورد و همه را شگفتزده میکند. شاید برایتان جالب باشد که بدانید کشف بسیاری از آثار تاریخی مهم و شگفتانگیز ایران مدیون شخصی به نام «ارنست امیل هرتسفلد» است.
او باستانشناس و ایرانشناس آلمانی بود که با کاوِشهای (این کلمه برگفته از فعل کاویدن است.) خود در کشور، آثار تاریخی زیادی را کاوِش و بررسی کرد، تخت رستم شیراز و تخت جمشید نیز جزو یکی از همان موارد است.
صفحه تراشیده بینقش
در بخش غربی نگاه تاجگذاری نرسی توسط آناهیتا، بخش از کوه به شکل یک مستطیل با ابعاد ۱۰ متر در ۵ متر تراشیده شده و آماده حجاری بوده است که تا سال ۱۸۲۱ میلادی هیچ نقشی روی آن کندهکاری نشده بود. شکوه و عظمت این صفحه صاف و یکدست و شیوه تراش خاص آن، مختص دستور آمادهسازی توسط پادشاه بزرگی است.
کعبه زرتشت نقش رستم
کعبه زرتشت بنای سنگی چهارگوش است که در محوطه نقش رستم به چشم میخورد. این برج پلهدار که در دوران هخامنشی ساخته شده است قبلا با نام کُرنایخانه یا نقارهخانه شناخته میشد و در دوران ساسانی نیز به نام «بُنخانک» به معنی خانه اصلی یا خانه بنیادی معروف بوده است.
آرامگاه داریوش بزرگ در نقش رستم
احتمالا برای شما هم سوال شده است که نقش رستم آرامگاه چه کسانی است؟ داریوش بزرگ پس از ۳۶ سال پادشاهی در سن ۶۴ سالگی به مرگ طبیعی درگذشت و در آرامگاه اختصاصی خود جای گرفت. آرامگاه داریوش بزرگ به دستور خودش در دل کوه کندهکاری شد و ساخت آن سالیان سال طول کشید. حالا اینکه چرا آرامگاه در دل سنگ بود ماجرا دارد.
آرامگاه خشایارشاه در نقش رستم
در ادامه پاسخ به سوال نقش رستم آرامگاه چه کسانی است؟
باید بگوییم که خشایارشا فرزند داریوش بزرگ بود که در سال ۴۶۵ قبل از میلادی به قتل رسید و کالبد او به آرامگاه وی در نقش رستم شیراز منتقل شد. این آرامگاه به فرمان خشایارشا در ۱۰۰ متری شرق و شمال شرق آرامگاه داریوش ساخته شده است، ساختار صلیبی آرامگاه شباهت زیادی به آرامگاه داریوش دارد.
در جبهه بالایی صلیب، تصاویری از فروهر، ماه و آتش شاهی در آتشدان کندهکاری شده است. در بخش دیگر صلیب، خشایارشاه در حالت نیایش حجاری شده است. برخلاف آرامگاه داریوش بزرگ، در این بنا خبری از کتیبه نیست.
ارسال نظر