با این دو عادت روزانه، بهره‌وری خود را دو برابر کنید

کال نیوپورت، استاد علوم کامپیوتر در دانشگاه جورج‌تاون و نویسنده چندین کتاب درباره تمرکز، کار عمیق و بهره‌وری، معتقد است این دو روال می‌توانند به شما کمک کنند زمانی که نیاز دارید تمرکز عمیق‌تری داشته باشید و در عین حال، در پایان روز کاری، ارتباط ذهنی خود را با کار قطع کنید تا زندگی شخصی‌تان کیفیت بهتری پیدا کند.

نیوپورت از حامیان سرسخت «بلوک‌بندی زمان» است؛ روشی که در آن بخش‌های مشخصی از روز به انجام «کار عمیق» اختصاص داده می‌شود. منظور از کار عمیق، فعالیت‌هایی است که بیشترین فشار شناختی را به مغز وارد می‌کنند و نیازمند تمرکز پایدار و بدون وقفه هستند.

روال اول: آماده‌سازی برای ورود به کار عمیق

اولین روالی که نیوپورت توصیه می‌کند، مربوط به زمانی است که قرار است وارد یک بازه کار عمیق شوید. او تأکید می‌کند که مغز انسان به‌طور طبیعی برای تمرکز طولانی‌مدت روی موضوعات انتزاعی یا نمادین طراحی نشده است. به گفته او: «مغز ما برای تمرکز پایدار ساخته نشده است. بنابراین باید به مغزتان زمان بدهید و کمی به آن کمک کنید تا به حالت کار عمیق تغییر وضعیت دهد، چون در واقع دارید از آن می‌خواهید کاری نسبتاً غیرطبیعی انجام دهد.»

بسیاری از کارکنان در طول روز کاری به‌طور مداوم زیر بمباران اعلان‌ها، ایمیل‌ها، پیام‌ها و جلسات مختلف قرار دارند. گزارشی از شرکت مایکروسافت که در ماه آوریل منتشر شد نشان می‌دهد فعالیت کارکنان به‌طور متوسط هر دو دقیقه یک‌بار توسط ایمیل‌ها، جلسات یا پیام‌های دیجیتال قطع می‌شوند. در چنین شرایطی، مغز در وضعیتی کاملاً متفاوت از زمانی قرار دارد که فرد با تمرکز کامل روی یک کار عمیق متمرکز شده است. جابه‌جایی میان این دو حالت ذهنی، نیازمند زمان و انرژی است.

به همین دلیل، نیوپورت پیشنهاد می‌کند پیش از آغاز یک بلوک کار عمیق که در تقویم کاری‌تان مشخص شده، یک فعالیت کوتاه و تکرارپذیر انجام دهید؛ مثلاً یک پیاده‌روی کوتاه دور ساختمان، درست کردن یک فنجان چای یا مرتب کردن میز کار. مهم این است که این فعالیت به‌صورت منظم تکرار شود تا به سیگنالی برای مغز تبدیل شود که زمان تغییر حالت فرا رسیده است. او این کار را به حرکات کششی پیش از دویدن تشبیه می‌کند.

نیوپورت می‌گوید: «نمی‌توانید به‌سادگی ایمیل‌تان را ببندید، نرم‌افزار ورد را باز کنید و با خودتان بگویید: حالا متمرکز هستم.»

روال دوم: آیین پایان کار در انتهای روز

دومین روال پیشنهادی نیوپورت مربوط به پایان روز کاری است؛ چیزی که او از آن با عنوان «روال خاموش‌سازی» یا shutdown routine یاد می‌کند. هدف از این روال، تخلیه ذهن از دغدغه‌های کاری است تا افکار مربوط به کار، زمان خارج از کار شما را به‌طور ناقص در گرو خود نگه ندارند. به گفته نیوپورت: «این روال راهی است برای پاک‌سازی ذهن بعد از پایان کار، تا ذهنتان در ساعات غیرکاری به‌طور ناخودآگاه درگیر مسائل کاری باقی نماند.»

روال پایان کار نیوپورت شامل چند مرحله مشخص است: یک بار دیگر ایمیل‌هایتان را بررسی می‌کند، نگاهی به برنامه کاری روزهای آینده در تقویم می‌اندازد و هر یادآوری یا نکته‌ای را که لازم است، یادداشت می‌کند. پس از انجام این مراحل، فرد باید به این احساس برسد که همه‌چیز تحت کنترل است و موضوع ناتمامی وجود ندارد که لازم باشد همان شب به آن فکر کند.

او می‌گوید در پایان این روال باید به خودتان بگویید: «همه‌چیز در وضعیت خوبی قرار دارد، امشب چیزی نیست که لازم باشد درباره‌اش تصمیم بگیرم و برای کارهایی که باید انجام شوند، برنامه داریم.» پس از آن، وجود یک نشانه یا حرکت پایانیِ قابل مشاهده اهمیت دارد؛ چیزی که به‌طور نمادین نشان دهد کار برای امروز تمام شده است. نیوپورت، برای مثال، در پایان کار یک کادر با عنوان «پایان کار انجام شد» را تیک می‌زند.

البته این روال به‌طور معجزه‌آسا اضطراب کاری را از بین نمی‌برد، اما به گفته او می‌تواند به مغز یاد بدهد که نشخوار فکری درباره کار را کاهش دهد. نیوپورت توضیح می‌دهد: «به‌جای درگیر شدن با افکار مزاحم، به خودتان می‌گویید من آن تیک را زدم و اگر همه‌چیز را بررسی نکرده و به این نتیجه نرسیده بودم که شرایط برای پایان روز مناسب است، هرگز این کار را نمی‌کردم.»

او اضافه می‌کند: «این روال شما را از وسوسه این فکر که شاید بد نباشد یک بار دیگر ایمیلم را چک کنم، دور نگه می‌دارد و کمک می‌کند از کار عبور کنید؛ به شکلی که در نهایت مغزتان یاد بگیرد چگونه جدا شود و شما بتوانید از زندگی خارج از کار، بهره بیشتری ببرید.»