سقوط ۴۵ درصدی مخاطبان صداوسیما

پارسینه: تحولات مرجعیت خبری ۳ منبع عمده کسب خبر نزد مردم کشور در ۲ دهه اخیر بر اساس نظرسنجی ایسپا نشان می‌دهد که در ۱۸ سال گذشته مخاطبان صداوسیما ۴۵ درصد افت داشته‌اند.
۱۸ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۳:۲۱
۱

 به تازگی نموداری از منابع کسب خبر مردم در شبکه‌های اجتماعی منتشر و بسیار پربازدید شده است که در آن، با تجمیع ۹ نظرسنجی از مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) روند تحولات منابع کسب خبر ایرانیان مرور شده است. در این نمودار که توسط وب سایت «کیو آنالتیکز» منتشر شده، سه منبع عمده صداوسیما، شبکه‌های ماهواره‌ای و سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شوند و تحولات میزان مراجعه به آن‌ها از سال ۱۳۸۳ تا سال ۱۴۰۰ بررسی شده است. درگزارش کیو از نظر سنجی‌های ایسپا به این سه منبع پرداخته شده و مطبوعات به عنوان یکی دیگر از منابع خبری مردم مورد بررسی نبوده است.

صداوسیما افت کرد

 
خبرآنلاین نوشت؛ آن چه در این نمودار بیش از هرچیز مورد توجه قرار گرفت، نزول مرجعیت خبری صداوسیما نزد مردم بود. در حالی که در سال ۱۳۸۳، سازمان صداوسیما با بیش از ۷۰ درصد، انتخاب نخست مردم برای کسب اخبار بود، اما این اعتماد در یک بازه زمانی ۱۷ ساله و طی یک روند نزولی، به کمتر از ۴۵ درصد رسیده است. اتفاقی که البته با نگاهی به وقایع پیرامونی هم می‌توان آن را متوجه شد. شاید به همین دلیل است که در ماه‌های اخیر تحرکاتی برای تغییر وضعیت «خبر» در رسانه ملی به چشم می‌خورد.

تحلیل جزئیات منحنی صداوسیما در این نمودار، اطلاعات نگران کننده ای را نشان می‌دهد. بیشترین شیب افت مرجعیت خبری صداوسیما، متعلق به بازه زمانی یک ساله ۱۳۸۸ تا ۱۳۸۹ است. جالب آن که این افت شدید، حتی از سال ۹۴ به این سو نیز دیده نمی‌شود؛ زمانی که اینترنت پرسرعت تلفن همراه و به تبع آن شبکه‌های اجتماعی محبوب مثل تلگرام در ایران گسترش فراوانی یافت و مرجعیت خبری صداوسیما به نحوی سینوسی بالا و پایین رفت.

ماهواره مثل صداوسیما

اگرچه در روزهای اخیر متأثر از پربازدید شدن این نمودار، تیتر «نزول مرجعیت خبری صداوسیما» در شبکه‌های اجتماعی بسیار دیده می‌شود، اما واقعیت این جاست که وضعیت پیش‌آمده برای صداوسیما، منحصر به این رسانه نیست. نمودار متعلق به مرجعیت خبری شبکه‌های ماهواره‌ای نیز که در سال ۱۳۸۸ اوج خود را با نزدیک به ۲۵ درصد تجربه کرده است، در سال‌های اخیر دست کمی از صداوسیما نداشته و اغلب در حال کاهش بوده است. به نظر می‌رسد بخشی از نزول مرجعیت خبری تلویزیون ، مربوط به مدیوم تلویزیون است و تفاوتی میان داخل و خارج ایران در آن نیست یعنی اساسا با ظهور و پرمخاطب شدن شبکه‌های اجتماعی میان مخاطب ایرانی، شبکه‌های تلویزیونی -اعم از داخلی و خارجی- در بحث مرجعیت خبری ضعف پیدا کرده است و به تدریج قافیه را به سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی می‌بازند. نکته قابل توجه درباره شبکه‌های ماهواره‌ای، آن است که روند کم وبیش سینوسی و نزولی افت مرجعیت خبری این شبکه‌ها، در هیچ نقطه‌ای (مثل پس از ۸۸ صداوسیما) صعود یا سقوط چشمگیری را تجربه نکرده است.

فیلترینگ اثربخش است؟

در مقابل آن چه که درباره شبکه‌های تلویزیونی داخلی و خارجی گفته شد، سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی قرار دارند که یکسره در حال پیشرفت بوده‌اند. حتی از سال ۹۷ به این سو که تلگرام به عنوان مهم‌ترین پیام‌رسان مورد استفاده ایرانیان دچار فیلترینگ شد، نمودار متعلق به سایت‌های و شبکه‌های اجتماعی صعود قابل توجهی را نشان می‌دهد که به نظر می‌رسد ناشی از کم‌اثر بودن فیلترینگ است. جالب آن که در فاصله سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۸۹ نیز که بعضی شبکه‌های اجتماعی مثل توئیتر و فیس‌بوک فیلتر شد، باز هم نمودار افزایش اقبال به کسب خبر از طریق سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی، شیب قابل توجهی دارد که نکته‌ای قابل تأمل است.

باخت رسانه ملی به شبکه‌های اجتماعی

نگاهی به تغییرات مرجعیت خبری این سه منبع عمده خبری در سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ که دو نقطه آخر نمودار (دو نظرسنجی اخیر ایسپا) به آن اختصاص دارد، نشان دهنده ثابت ماندن شبکه‌های ماهواره‌ای در مرجعیت خبری حدود ۵ درصد است، در حالی که رسانه ملی و در مقابل سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی، سقوط و صعودی متقابل و قابل توجه را تجربه کرده‌اند. این همان سه سالی است که پیشتر نیز گفته شد پیام‌رسان تلگرام در آن فیلتر شد و شماری از رسانه‌های رسمی از جمله سازمان صداوسیما، مدتی در آن غایب بودند و به تدریج به آن بازگشتند.

نظرات
شیرین صفوی
یادش بخیر ، یه زمانی شوق و ذوق داشتیم سریالهای عطاران و مدیری و سزیالهای ماه رمصانی رو ببینیم ، انواع جنگ و جشن و مجری های توانا و شاد سریالهای سرگرم کننده
ارسال نظر
نمای روز
حواشی پلاس
آخرین اخبار
به پرداخت ملت
سداد2