آیا اوکراین توان ایستادگی در مقابل روسیه را دارد؟
تحلیل روز؛
پارسینه: اگرچه اوکراین در سال ۲۰۱۴ به راحتی مغلوب روسیه شد، اما طی سال‌های گذشته به نوسازی ارتش خود پرداخته و به نظر می‌رسد که در صورت وقوع یک جنگ جدید، لقمه‌ای آسان برای روس‌ها نخواهد بود.
۰۲ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۵:۲۳
۰
به گزارش «پارسینه» به نقل از «فرانس 24»، افزایش تنش‌ها پیش از مذاکرات فشرده جمعه گذشته میان آنتونی بلینکن و سرگئی لاوروف، وزرای خارجه آمریکا و روسیه، یادآور خاطرات غلبه سریع ارتش روسیه بر ارتش اوکراین در جریان الحاق کریمه در سال ۲۰۱۴ است. طی هفت سال گذشته اما، اوکراین قابلیت‌های دفاعی خود را به میزان قابل توجهی بهبود بخشیده است و کمک‌هایی هم از کشور‌های ناتو دریافت کرده است.

در حالی که جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده روز پنجشنبه اعلام کرد که هرگونه ورود نیرو‌های روسیه به اوکراین «یک تجاوز» خواهد بود، واشنگتن هم فشار را بیشتر کرده و به مسکو درباره واکنش «شدید» هشدار داده است.

در همین حال، انگلیس هم برای افزودن بر این فشار‌ها اعلام کرده است که تجهیزات نظامی به اوکراین ارسال کرده که بیشتر شامل موشک‌های ضد تانک کوتاه‌برد.

مقامات اوکراین هم به نوبه خود، از زمانی استقرار حدود صدهزار سرباز روس در مرز‌های شرقی خود، به طور فزاینده‌ای زنگ هشدار را به صدا در آورده است.

روز چهارشنبه روسیه اعلام کرد که نیرو‌های خود را برای رزمایشی مشترک به بلاروس منتقل کرده است. این امر به روسیه امکان می‌دهد تا از شمال، شرق و جنوب به اوکراین حمله کند. تقریباً ۲۴ ساعت بعد، وزارت دفاع روسیه روز پنجشنبه اعلام کرد که رزمایش‌های دریایی عظیمی را در چهار منطقه اقیانوس اطلس، اقیانوس آرام، قطب شمال و مدیترانه برگزار خواهد کرد که شامل استقرار ۱۴۰ کشتی جنگی و کشتی‌های پشتیبانی می‌شود.

مسکو همچنان اصرار دارد که برنامه‌ای برای حمله ندارد، اما به یک سری خواسته‌ها - از جمله ممنوعیت پیوستن اوکراین به ناتو - در ازای کاهش تنش پافشاری می‌کند.

همزمان یک منبع آگاه به خبرگزاری فرانسه گفته است که ایالات متحده به کشور‌های بالتیکی استونی، لتونی و لیتوانی چراغ سبز نشان داده است تا سلاح‌های ساخت آمریکا را به اوکراین برسانند. آرویداس آنوسوسکاس، وزیر دفاع لیتوانی روز پنجشنبه تایید کرد که کشورش در تلاش برای جلوگیری از حمله روسیه، کمک‌های نظامی و غیرنظامی را به اوکراین خواهد رساند.

سال گذشته، دولت بایدن با انتقال ۶۵۰ میلیون دلار تسلیحات آمریکایی به اوکراین موافقت کرد که ۲۰۰ میلیون دلار آن تنها در دسامبر ۲۰۲۱ بود. شکی نیست که اوکراین زرادخانه خود را در صورت حمله روسیه تقویت می‌کند.

اما آیا ارتش اوکراین واقعا می‌تواند با ارتش روسیه که متشکل از صد‌ها هزار نیروی زمینی و همچنین تانک‌های مجهز به موشک‌های کوتاه برد و برخوردار از پشتیبانی نیرو‌های دریایی و هوایی مقابله کند؟


بیدارباش خشن برای اوکراین


در سال ۲۰۱۴، در جریان الحاق کریمه، سربازان روسی به راحتی از دفاع اوکراین گذشتند. جولیا فردریش، پژوهشگر موسسه سیاست عمومی جهانی مستقر در برلین، در مصاحبه با فرانس ۲۴ به یاد می‌آورد که در آن زمان، «ارتش اوکراین در وضعیت بسیار فاجعه باری قرار داشت.»

نیکولو فاسولا، متخصص مسائل امنیتی در قلمرو‌های شوروی سابق در دانشگاه بیرمنگام، به فرانس ۲۴ گفت: "رویداد‌های ۲۰۱۴-۲۰۱۵ بیدارباش خشنی برای کیف بود، که پس از آن اصلاحات نظامی بزرگی را آغاز کرد.»

این تلاشی بود که در ابتدا جواب داد. ارتش اوکراین از حدود ۶ هزار سرباز آماده رزم به ۱۵۰ هزار نفر افزایش یافته است. بر اساس گزارش «سرویس تحقیقاتی کنگره آمریکا»، از سال ۲۰۱۴ اوکراین به سمت نوسازی تانک ها، خودرو‌های زرهی و سامانه آتشباری خود روی آورده است.

تلاش‌های مالی کیف برای نوسازی ارتش خود در هفت سال گذشته قابل توجه بوده است. بر اساس آمار بانک جهانی، سهم بودجه تخصیص یافته به مخارج نظامی از ۱.۵ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۱۴ به بیش از ۴.۱ درصد در سال ۲۰۲۰ افزایش یافته است. این سهم از هزینه‌های دفاعی از اکثر کشور‌های ناتو بیشتر و مشابه هزینه‌های نظامی روسیه است.


موشک‌های ضد تانک آمریکا و پهپاد‌های ترکیه


علاوه بر این، اوکراین دیگر در برابر روسیه تنها نیست. فاسولا برآورد می‌کند که از سال ۲۰۱۴، ناتو به عنوان یک سازمان و همچنین برخی از کشور‌های عضو «کمک‌های قابل توجهی را ارائه کرده اند که حدودا معادل ۱۴ میلیارد دلار است.»

ایالات متحده تامین کننده اصلی سخت افزار نظامی مانند تجهیزات رادیویی، کامیون‌های ترابری نظامی و بیش از ۲۰۰ موشک ضد تانک قابل حمل جاولین بوده است. بریتانیا، لهستان و لیتوانی نیز به تامین تسلیحات دفاعی اوکراین کمک کرده اند.

حتی ترکیه با فروش پهپاد‌های معروف «بیرقدار تی بی ۲» خود به کمک اوکراین آمده است.

استفاده از پهپاد بیرقدار در لیبی، سوریه و به ویژه درگیری ۲۰۲۰ قره باغ بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان سرتیتر اخبار را به خود اختصاص داد. البته فردریش خاطرنشان می‌کند علی رغم موفقیت این پهپاد‌ها در جنگ قره باغ، مشخص کردن اینکه در یک نبرد احتمالی با روسیه چقدر تاثیرگذار خواهند بود دشوار است.


نیرو‌های آموزش دیده و با انگیزه که میراث شوروی را کنار گذاشتند


نوسازی نظامی اوکراین فقط کمی یا محدود به سخت افزار نیست. گوستاو گرسل، متخصص مسائل نظامی روسیه در شورای روابط خارجی اروپا در مصاحبه با فرانس ۲۴ گفت: «پیشرفت‌های عظیمی از نظر آموزش و آمادگی برای جنگ صورت گرفته است.»

به گفته گرسل، یکی از ضعف‌های اصلی سیستم دفاعی اوکراین ناشی از دکترین‌های نظامی است که در دوران شوروی توسعه یافته بود. او توضیح داد: «بنابراین مسکو به خوبی می‌دانست باید چه چیزی را انتظار داشته باشد و می‌توانست خود را بر این اساس آماده کند.»

میراث دفاعی اتحاد جماهیر شوروی اهمیت آموزش نظامی ارائه شده توسط مربیان ناتو را برجسته می‌سازد. گرسل می‌گوید: «این [آموزش ها]به افسران و سربازان امکان می‌دهد تا واکنش‌های قدیمی را که برای مسکو قابل پیش‌بینی است، از یاد ببرند.»

دارایی دیگر ارتش اوکراین سربازان آن است. گلن گرانت، تحلیلگر ارشد بنیاد امنیت بالتیک که در اوکراین برای اصلاحات نظامی کار کرده است، گفت: «بیشتر آن‌ها در سال‌های ۲۰۱۴-۲۰۱۵ ثبت نام کردند. بنابراین، این یک اقدام داوطلبانه برای دفاع از میهن است، به این معنی که آن‌ها انگیزه و روحیه بالایی دارند. با توجه به موشک‌های جاولین، پهپاد‌ها و روحیه سربازان، ارتش اوکراین به یک حریف سرسخت تبدیل شده است.»

این امر به ویژه در منطقه شرقی دونباس صادق است، جایی که نیرو‌های اوکراینی در درگیری‌ای که بیش از هفت سال است علیه جدایی طلبان مورد حمایت روسیه ادامه دارد، تجربه کسب کرده اند.
 

برتری هوایی روسیه

 
اما برای اوکراین، وضعیت در دونباس یک تیغ دو لبه است. فاسولا گفت: «این یک درگیری با شدت کم و کاملا نزدیک به جنگی چریکی است که باعث شده است غرب و کیف بر روی دکترین‌های نظامی و تجهیزات مناسب برای این نوع رویارویی تمرکز کنند، در حالی که در صورت حمله روسیه، احتمالاً وضعیت بسیار متفاوت خواهد بود.»

به گفته گرسل، برای مثال، "آمریکایی‌ها برای مقابله با روسیه، که از دونباس به عنوان محل تمرین تک تیراندازان خود استفاده می‌کند، تفنگ‌های تک تیراندازی در اختیار ارتش اوکراین قرار داده است. اما این نوع سلاح در برابر عبور تانک‌های روسی از مرز کاربرد چندانی نخواهد داشت.»

ماهیت خاص درگیری‌ها در دونباس، که عمدتاً حالت بزن در رو است، تا کنون شاهد استفاده از نیروی هوایی اوکراین نبوده است.

کارشناسان نظامی معتقدند که نوسازی نیروی هوایی اوکراین حاشیه‌ای بوده است و این موضوع همچنان نقطه ضعف ظرفیت دفاعی اوکراین است. بیشتر بمب افکن‌ها و جت‌های جنگنده این کشور بیش از ۳۰ سال عمر دارند و خلبانان از آموزش و دستمزد اندکی برخوردار بوده اند. گرسل گفت: «به همین دلیل است که علی رغم نوسازی‌های صورت گرفته در ارتش اوکراین، اگر روسیه تصمیم به حمله بگیرد و از هواپیما‌های خود به درستی استفاده کند، پشتیبانی هوایی باید به سرعت برتری قاطعی به آن‌ها بدهد.»


ارزیابی «نسبت هزینه به فایده یک حمله»


فردریش اذعان دارد که اگر روسیه تصمیم به حمله بگیرد، حفظ توازن قوا برای اوکراین و متحدانش بسیار دشوار خواهد بود.

اما به گفته دومیترو مینزاراری، متخصص اروپای شرقی در مؤسسه امور بین‌الملل آلمان، با نزدیک شدن برق شمشیر بر سر اوکراین، تحویل کمک‌های نظامی مانند موشک‌های ضد تانک بریتانیا می‌تواند نقش مهمی ایفا کند. مینزاراری گفت: «آن‌ها دارای ارزش استراتژیک و مادی هستند. از نقطه نظر استراتژیک نشان می‌دهد کشوری که این حمایت نظامی را ارائه کرده است، در صورت وقوع یک درگیری مسلحانه به احتمال بسیار تصمیم به مشارکت بیشتر خواهد گرفت.»

او اضافه می‌کند که علاوه بر این، «ارتش اوکراین می‌تواند با این تجهیزات خسارات بیشتری به نیرو‌های متجاوز روسیه وارد کند، که می‌تواند یک اثر بازدارندگی داشته باشد. سلاح‌های ضد تانک ارائه شده توسط بریتانیا نمونه خوبی از این موضوع است: هر حمله روسیه ناگزیر شامل تحرکات خودرو‌های زره پوش خواهد بود و اگر اوکراین تسلیحات مدرن برای مقابله با آن‌ها داشته باشد، ممکن است مسکو در ارزیابی خود از نسبت هزینه به فایده یک حمله تجدید نظر کند.»

به همین دلیل است که گرانت، از بنیاد امنیت بالتیک، معتقد است که تجهیز کردن ارتش اوکراین با «هر چیزی که می‌تواند تحرک و مقاومت لشگر‌ها را تقویت کند، مانند آمبولانس ها، وسایل حمل و نقل، و رادیو مهم است.»

او گفت: «هرچه اوکراین بتواند نبرد را طولانی‌تر کند، برای روسیه خونین‌تر خواهد بود، که این امر بازدارندگی بیشتری ایجاد می‌کند.»
منبع: پارسینه
ارسال نظر
نمای روز
حواشی پلاس
آخرین اخبار
به پرداخت ملت
سداد2