چرا شب پرستاره ون گوگ یکی از مشهورترین نقاشی‌های جهان است؟+ عکس

محمدرضا اسکندری 

به گزارش پارسینه به نقل از history defined ، شب پرستاره یک نقاشی رنگ روغن زیبا اما غم‌انگیز روی بوم، معمولاً در بین سه یا پنج نقاشی محبوب قرار دارد. دلیل خوبی هم دارد، زیرا این اثر هنری نه تنها زیباست، بلکه داستانی باورنکردنی نیز دارد.

ونسان ون گوگ که بود؟

ونسان ون گوگ یکی از مشهورترین و تأثیرگذارترین نقاشان تمام دوران است. او یک هنرمند پست امپرسیونیست هلندی بود که به خاطر آثار هنری متمایز و بسیار رسا شناخته می‌شود. 

ون گوگ به عنوان نابغه‌ای که خالق بیش از ۲۱۰۰ اثر هنری است، شناخته می‌شود. این آثار شامل ۸۶۰ نقاشی رنگ روغن است که عمدتاً در دو سال آخر زندگی‌اش بین سال‌های ۱۸۹۸ تا ۱۸۹۰ خلق شده‌اند. 

این هنرمند در خانواده‌ای از طبقه متوسط رو به بالا متولد شد که قاعدتاً باید در زندگی به او کمک می‌کرد. با این حال، ون گوگ از بیماری روانی رنج می‌برد که حتی در دوران جوانی‌اش نیز مشهود بود. 

در سال ۱۸۸۸، ون گوگ می‌خواست الهام‌بخش تغییر در هنر خود باشد. او می‌خواست چیزی غیر از نقاشی‌های امپرسیونیستی که به آنها عادت داشت، خلق کند. بنابراین، با هدف راه‌اندازی یک کمون هنری به ارل فرانسه نقل مکان کرد. 

در ارل، تغییر آشکاری در نقاشی‌های ون گوگ ایجاد شد. آنها روشن‌تر شده بودند و آشکارا از طبیعت اطرافش الهام گرفته بودند.

همتای او، پل گوگن ، در همان سال در ارل به او پیوست. با این حال، یک شب، این دو دوست با هم مشاجره کردند که در نهایت منجر به بریدن گوش ون گوگ با تیغ شد.پیش از آن، ون گوگ اعتراف کرده بود که از توهم و دوره‌های روان‌پریشی رنج می‌برد. او همچنین زیاد می نوشید و خوب غذا نمی‌خورد. در ماه‌های پس از خودزنی، ون گوگ در سال ۱۹۸۹ داوطلبانه خود را به تیمارستان رساند.

شکوفایی نبوغ در تیمارستان

شاید عقلش را از دست داده باشد، اما هرگز خلاقیتش را از دست نداده است. این یک شانس بود که این مرکز که بیشتر به خانواده‌های طبقه مرفه خدمات ارائه می‌داد، شلوغ نبود. ون گوگ دو اتاق در این تیمارستان داشت - یک اتاق خواب در طبقه دوم و یک اتاق در طبقه همکف که از آن به عنوان استودیو استفاده می‌کرد. 

ون گوگ در طول اقامتش از سال ۱۸۸۹ تا ۱۸۹۰ حدود ۱۵۰ اثر هنری در این تیمارستان نقاشی کرد. در ادامه برخی از آثار ون گوگ در دوران بستری بودنش آمده است:

شکوفه بادام

زنبق‌ها

خودنگاره با گوش باندپیچی شده

خودنگاره با گوش و پیپ باندپیچی شده

حیاط بیمارستان ارل

خرمن کوب

بسیاری معتقد بودند که شاهکار او در ژوئن ۱۸۸۹ به دلیل نامه‌ای که برای برادرش تئو فرستاده بود، خلق شد. 

در بخشی از آن آمده بود: «بالاخره یک منظره با درختان زیتون و همچنین یک نقاشی جدید از آسمان پرستاره دارم. اگرچه آخرین بوم‌های گوگن یا (امیل) برنارد را ندیده‌ام، کاملاً مطمئنم که این دو نقاشی که از آنها صحبت کردم از نظر احساسی به هم شبیه هستند.»

شب پرستاره تنها نقاشی نبود که از منظره ون گوگ از اتاق خواب طبقه دومش الهام گرفته شده بود. گزارش‌ها حاکی از آن است که ۲۱ نقاشی مشابه دیگر نیز پیدا شده است. 

یک ماه قبل از خلق «شب پرستاره»، ون گوگ به تئو نامه نوشت: «از میان پنجره‌ی آهنی، می‌توانم یک مزرعه‌ گندم محصور را ببینم... که صبح‌ها بالای آن، طلوع خورشید را با تمام شکوهش تماشا می‌کنم.»

چرا شب پرستاره زیبا تلقی می‌شد؟

این نقاشی رنگ روغن روی بوم، آسمان شبی را توصیف می‌کند که با الگوهای چرخان آبی و سفید، ستاره‌های زرد و هلال ماه به تصویر کشیده شده است. در زیر آسمان، روستایی با سازه‌ای شعله‌مانند و مرتفع قرار دارد که گفته می‌شود درختان سرو را به تصویر می‌کشد. 

برای بسیاری، این نقاشی به دلیل استفاده از رنگ‌های متضاد و همچنین ضربات و چرخش‌های قابل مشاهده روی بوم، چشمگیر است. این نقاشی جذاب و تأثیرگذار است. 

وقتی کلماتی را که ون گوگ برای توصیف آنچه از پنجره‌اش می‌دید به کار می‌برد، بدانید، این منظره حتی زیباتر هم می‌شود. 

ون گوگ در نامه دیگری به برادر کوچکترش نوشت: «امروز صبح، مدت‌ها قبل از طلوع آفتاب، از پنجره‌ام به حومه شهر نگاه کردم، جایی که جز ستاره صبحگاهی که بسیار بزرگ به نظر می‌رسید، چیزی دیده نمی‌شد.»

اتفاقاً، محققان می‌گویند که زهره، که به عنوان ستاره صبح نیز شناخته می‌شود، در بهار ۱۸۸۹ در سنت رمی دو پرووانس قابل مشاهده بوده است.

برخی نیز شب پرستاره را صرفاً به دلیل داستان و نبوغ پشت آن زیبا می‌دانند. این نقاشی موضوع بسیاری از تحلیل‌ها، مطالعات و تفسیرها بوده است. برخی حتی ارتباطی بین این نقاشی و بیماری روانی ون گوگ برقرار کرده‌اند. 

تحقیقاتی توسط دانشمندان موسسه فناوری روچستر و با همکاری موزه هنر مدرن نیویورک انجام شد. آنها دریافتند که این هنرمند از رنگ‌های آبی لاجوردی و آبی کبالت برای به تصویر کشیدن آسمان شب و همچنین از زرد هندی برای ستارگان و ماه استفاده کرده است. 

نقاشی شب پرستاره الان کجاست؟

ون گوگ همیشه نقاشی‌هایش را برای تئو می‌فرستاد، اما شب پرستاره را بیشتر از بقیه نگه می‌داشت. سرانجام، در سپتامبر ۱۸۸۹، ون گوگ شب پرستاره و چند نقاشی دیگر را برای تئو فرستاد.

کمتر از یک سال بعد، ون گوگ هنگام نقاشی در مزرعه‌ای به سینه‌اش شلیک کرد. او از این تیراندازی جان سالم به در برد اما تنها چند روز دیگر زنده ماند و بر اثر عفونت زخم درگذشت. 

تئو سخت تلاش کرد تا جایگاه ون گوگ را به عنوان یک هنرمند در اروپا ارتقا دهد. در چند سال آخر زندگی ون گوگ، این هنرمند در بین هنرمندان و علاقه‌مندان به هنر در فرانسه شهرت یافت. 

با این حال، تلاش‌های تئو ناتمام ماند، چرا که شش ماه پس از مرگ ون گوگ، او نیز درگذشت.

همسر تئو، یوهانا، حضانت نقاشی‌های ون گوگ را به عهده گرفت. در سال ۱۹۰۰، همسر تئو، این نقاشی را به ژولین لکلرک، شاعر و منتقد هنری فرانسوی قرن نوزدهم، فروخت. یک سال بعد، لکرک تابلوی «شب پرستاره» را به کلود-امیل شوفنکر، فروخت. 

همسر تئو، نقاشی را دوباره خرید اما دوباره در سال ۱۹۰۶ آن را به گالری اولدنزیل در روتردام فروخت. نقاشی به ژرژت پی. ون استولک رسید که آن را از سال ۱۹۰۶ تا ۱۹۳۸ نگه داشت. بعدها به مجموعه‌دار هنری، پل روزنبرگ، فروخته شد. سرانجام، در سال ۱۹۴۱، موزه هنر مدرن، شب پرستاره را به دست آورد که تا به امروز می‌توان آن را در آنجا یافت. با وجود وضعیت روانی آشفته ون گوگ و زندگی آشفته‌اش، شب پرستاره همچنان مشهورترین نقاشی در موزه هنر مدرن است.