عراقچی: ایران هرگونه حمله علیه تأسیسات انرژی را بی‌پاسخ نخواهد گذاشت

مجری: می‌خواهم گفت‌وگو را با خبری آغاز کنم که دیشب منتشر شد؛ اینکه ایالات متحده یک حمله نظامی علیه جزیره خارگ انجام داده است. رئیس‌جمهور ایالات متحده گفته است: «به دلایل انسانی و از سر ملاحظه، تصمیم گرفتم تمام زیرساخت‌های نفتی این جزیره را نابود نکنم. با این حال، اگر ایران یا هر طرف دیگری اقدامی برای اخلال در عبور آزاد و ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز انجام دهد، بلافاصله در این تصمیم تجدیدنظر خواهم کرد.» اجازه دهید ابتدا از شما بپرسم در جزیره خارگ چه اتفاقی افتاده و پاسخ ایران به این حملات چیست؟

عراقچی: فکر می‌کنم نیروهای مسلح ما پیش‌تر به‌روشنی اعلام کرده‌اند که اگر زیرساخت‌های نفتی و انرژی ما هدف حمله قرار گیرد، قطعاً تلافی خواهند کرد. آن‌ها هر زیرساخت انرژی در منطقه را که متعلق به یک شرکت آمریکایی باشد یا شرکت‌های آمریکایی در آن سهام‌دار باشند، هدف قرار خواهند داد. بنابراین واکنش کاملاً روشن است.

دیشب آن‌ها جزیره خارگ و جزیره ابوموسی را با سامانه راکتی توپخانه‌ای، همان چیزی که به نام «هیمارس» شناخته می‌شود و یک سامانه راکتی کوتاه‌برد است، هدف قرار دادند. این حملات از خاک همسایگان ما انجام شد. اکنون کاملاً روشن شده است که آن‌ها از قلمرو کشورهای همسایه برای شلیک چنین راکت‌هایی علیه ما استفاده می‌کنند و این مسئله کاملاً غیرقابل‌قبول است.

مجری: کدام همسایه‌ها؟

عراقچی: حملات دیشب توسط نیروهای ما رصد شد و اکنون مشخص شده که این راکت‌ها از امارات متحده عربی و از دو نقطه در این کشور شلیک شده‌اند؛ یکی در رأس‌الخیمه و دیگری از مکانی بسیار نزدیک به شهر دبی. بسیار خطرناک است که از مناطق پرجمعیت برای شلیک راکت علیه ما استفاده شود. ما قطعاً پاسخ خواهیم داد، اما تلاش خواهیم کرد بسیار محتاط باشیم تا هیچ منطقه مسکونی هدف قرار نگیرد.

مجری: آیا نشانه‌ای وجود دارد که ایران آماده باشد عبور از تنگه هرمز را اجازه دهد؟ آیا تا زمانی که این جنگ ادامه دارد تنگه هرمز بسته خواهد ماند؟

عراقچی: در واقع تنگه هرمز باز است. تنها برای نفتکش‌ها و کشتی‌هایی بسته شده که متعلق به دشمنان ما هستند؛ یعنی کسانی که علیه ما حمله می‌کنند و متحدان آن‌ها. دیگران آزادند که عبور کنند، هرچند بسیاری از آن‌ها به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی ترجیح می‌دهند عبور نکنند و این مسئله ارتباطی به ما ندارد. در عین حال نفتکش‌ها و کشتی‌های زیادی همچنان از تنگه هرمز عبور می‌کنند. بنابراین می‌توانم بگویم این تنگه بسته نشده است؛ بلکه تنها برای کشتی‌ها و نفتکش‌های آمریکایی و اسرائیلی بسته است، نه برای دیگران.

مجری: می‌دانیم که ایران یک رهبر جدید انتخاب کرده است، مجتبی خامنه‌ای. او هنوز در انظار عمومی دیده نشده، هرچند دیروز بیانیه‌ای صادر کرد. حتماً اظهارات وزیر دفاع ایالات متحده، پیت هگست، را شنیده‌اید که مدعی شده رهبر عالی ایران زخمی شده و احتمالاً دچار نقص ظاهری شده است. وضعیت رهبر عالی، مجتبی خامنه‌ای، چگونه است؟

عراقچی: آن‌ها ادعاهای زیادی از این دست مطرح کرده‌اند. دیروز می‌گفتند همه مقامات ایرانی در پناهگاه‌ها هستند. اما در همان زمان، تمام جهان دید که رئیس‌جمهور ما، رئیس مجلس، دبیر شورای عالی امنیت ملی و دیگر مقامات در میان مردم و در خیابان‌ها حضور داشتند؛ در میان مردمی که در حال تظاهرات بودند. بنابراین چنین ادعاهایی زیاد مطرح می‌شود. فکر می‌کنم به‌زودی خواهند دید که هیچ مشکلی برای رهبر جدید وجود ندارد. او دیروز پیام خود را صادر کرد و وظایفش را انجام خواهد داد. او مطابق قانون اساسی در حال انجام وظایف خود است و به این کار ادامه خواهد داد.

به گمان من تا الآن باید برای همگان روشن شده باشد که نظام ما ریشه‌ای عمیق در جامعه دارد. جمهوری اسلامی نظامی نیست که به یک فرد یا یک گروه خاص وابسته باشد. این یک ساختار سیاسی کاملاً تثبیت‌شده است. ساختارهای حکمرانی و نهادهای حاکمیتی در حال انجام وظایف خود هستند و همه چیز در جای خود قرار دارد.

بنابراین آن‌ها نباید امیدی داشته باشند که با اتفاقی برای افراد، خللی در نظام ایجاد شود. همان‌طور که پس از ترور و شهادت رهبر عالی ما نیز دیدید، هیچ اتفاقی نیفتاد و همه چیز در نظم خود باقی ماند و همچنان نیز همه چیز تحت کنترل است.

مجری: می‌خواهم درباره راهبرد جنگ از دیدگاه ایران بپرسم. گزارش‌هایی منتشر شده که روسیه و چین اطلاعات هدف‌گیری در اختیار ایران قرار می‌دهند تا مواضع و تأسیسات ایالات متحده در منطقه را هدف قرار دهد. آیا می‌توانید تأیید یا رد کنید که روسیه یا چین حمایت نظامی و اطلاعاتی در اختیار ایران قرار می‌دهند؟

عراقچی: روسیه و چین شرکای راهبردی ما هستند و در گذشته نیز همکاری نزدیکی با آن‌ها داشته‌ایم و این همکاری همچنان ادامه دارد؛ از جمله همکاری نظامی. وارد جزئیات آن نمی‌شوم، اما می‌توانم بگویم که ما با این دو کشور در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و حتی نظامی همکاری خوبی داریم.

اما درباره راهبرد ما در جنگ باید بار دیگر تأکید کنم که این جنگ، جنگ ما نیست؛ جنگی است که به ما تحمیل شده است. ما این جنگ را آغاز نکردیم. این یک اقدام تجاوزکارانه، غیرموجه، غیرقانونی و بدون تحریک قبلی علیه ما بود. ما صرفاً از خود دفاع می‌کنیم و تا هر زمان و به هر اندازه که لازم باشد به دفاع از خود ادامه خواهیم داد تا این جنگ به شکلی پایان یابد که در آینده تکرار نشود.

مجری: همان‌طور که احتمالاً دیده‌اید، این هفته شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه‌ای را در محکومیت حملات ایران به همسایگان عرب خود تصویب کرد. این قطعنامه حدود صد و سی حامی داشت که رقم قابل‌توجهی است. متحدان نزدیک شما که گفتید از شما حمایت می‌کنند یعنی روسیه و چین آن را وتو نکردند؛ آن‌ها رأی ممتنع دادند و اجازه دادند قطعنامه تصویب شود. آیا فکر می‌کنید جامعه جهانی به‌طور روشن درباره نحوه رفتار ایران در این جنگ با همسایگان عرب خود موضع گرفته و آن را محکوم کرده است؟

عراقچی: به نظر من شورای امنیت از فقدان عدالت در تصمیم‌ها و قطعنامه‌های خود رنج می‌برد. چگونه ممکن است شورای امنیت ما را به‌خاطر دفاع از خود محکوم کند، اما ایالات متحده و اسرائیل را که این تجاوز را آغاز کردند محکوم نکند؟

اگر می‌خواهند قطعنامه‌ای عادلانه و مؤثر صادر کنند، باید همه ابعاد هر رویداد را در نظر بگیرند. ما تحت حمله قرار گرفته‌ایم. این ایالات متحده و اسرائیل بودند که این جنگ را آغاز کردند و آن‌ها باید محکوم شوند، نه ما. کاری که ما انجام می‌دهیم صرفاً دفاع مشروع از خود است.

به همین دلیل بسیاری از کشورها نسبت به نقش شورای امنیت ناامید شده‌اند؛ حتی خود ایالات متحده نیز چنین احساسی دارد و تصمیم گرفته مسیرهای جداگانه‌ای را برای صلح دنبال کند. این یعنی شورای امنیت دیگر حتی برای آمریکا نیز اعتبار گذشته را ندارد. چرا؟ زیرا شورا اغلب بر اساس ملاحظات سیاسی و منافع برخی کشورها رأی می‌دهد، نه بر اساس واقعیت‌ها و عدالت.

مجری: با این حال شما می‌پذیرید که ایران در کشورهای حوزه خلیج فارس اهداف غیرنظامی را هدف قرار داده است، درست است؟ زیرا من با مقام‌هایی در منطقه صحبت کرده‌ام و بسیاری از اهدافی که مورد اصابت قرار گرفته‌اند ساختمان‌های کاملاً غیرنظامی بوده‌اند. چرا ایران ساختمان‌های غیرنظامی، فرودگاه‌ها و بنادر تجاری در کشورهای خلیج فارس را هدف قرار می‌دهد، در حالی که آن کشورها گفته‌اند در حملات علیه ایران دخالتی ندارند؟

عراقچی: روشن است که حملات علیه ما متأسفانه از خاک همان کشورها و از پایگاه‌های آمریکایی و تأسیسات نظامی آمریکا در قلمرو کشورهای حوزه خلیج فارس انجام می‌شود. این موضوع بسیار تأسف‌بار است. آنچه ما در چارچوب دفاع مشروع انجام می‌دهیم، هدف قرار دادن پایگاه‌ها، تأسیسات، دارایی‌ها و منافع آمریکا است که متأسفانه در قلمرو همسایگان ما قرار دارند.

به‌عنوان مثال، دو روز پیش ایالات متحده یکی از بانک‌های ما را هدف قرار داد. آن‌ها شهرهای ما و اهداف غیرنظامی را هدف قرار می‌دهند. آن‌ها به مدرسه‌ای در میناب حمله کردند؛ موضوعی که برای همه جهان شناخته‌شده است. برخی بیمارستان‌ها نیز هدف حمله قرار گرفته‌اند. دو روز پیش هم ساختمانی متعلق به یکی از بانک‌های ایران را هدف قرار دادند.

بنابراین ما نیز تصمیم گرفتیم به همان شیوه پاسخ دهیم و ساختمانی متعلق به بانک آمریکایی «سیتی‌بانک» را در شهرهای اطراف هدف قرار دادیم. در واقع آنچه انجام می‌دهیم همان اصل «چشم در برابر چشم» است که اصل شناخته‌شده‌ای است.

مجری: اجازه دهید خیلی سریع درباره مذاکرات پیش از آغاز جنگ بپرسم. آیا شما معتقدید استیو ویتکاف و جرد کوشنر مذاکره‌کنندگانی با حسن نیت بودند و مواضع ایران را به‌درستی به کاخ سفید منتقل می‌کردند؟ گزارش‌هایی منتشر شده که شما در مذاکرات بر سر آن‌ها فریاد زده و تهدید کرده‌اید که ایران به اندازه ساخت یازده سلاح هسته‌ای اورانیوم غنی‌سازی کرده است. می‌خواهم درباره آن مذاکرات در روزهای پایانی پیش از جنگ واقعیت را از زبان شما بشنویم.

عراقچی: نمی‌دانم آن‌ها چه چیزی را به رئیس خود منتقل کرده‌اند. آنچه من می‌دانم این است که در بیست‌وششم فوریه، زمانی که در ژنو دیدار کردیم، توانستیم پیشرفت خوبی داشته باشیم. همان‌طور که وزیر خارجه عمان، که نقش میانجی را داشت، گفت، این پیشرفت قابل‌توجه بود. او پیش از انتشار توییت خود، متن آن را برای هر دو هیئت خواند و هر دو هیئت نیز تأیید کردند که بله، این توصیف درستی از آنچه آن روز به دست آوردیم است: پیشرفتی قابل‌توجه. این همان چیزی بود که در آن روز در ژنو به آن دست یافتیم. اما درباره سخنانی که طرف‌های مقابل ما نقل می‌کنند، می‌توانم درک کنم چرا چنین چیزهایی می‌گویند. آن‌ها می‌خواهند یک اقدام تجاوزکارانه غیرقابل‌توجیه را توجیه کنند، بنابراین به‌دنبال بهانه هستند. من هرگز نگفتم که ما قصد ساخت بمب داریم. آنچه گفتم این بود که ما چهارصد و چهل کیلوگرم مواد غنی‌شده شصت درصدی داریم و این موضوع اصلاً محرمانه نبود؛ در گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز آمده است.

گفتم اگر این مواد بیشتر غنی‌سازی شود، طبق ادعای کارشناسان خود شما، می‌تواند برای ساخت حدود ده بمب کافی باشد. سپس تأکید کردم که ما آماده‌ایم این مواد را واگذار کنیم، آماده‌ایم آن‌ها را رقیق کنیم و سطح غنای آن‌ها را پایین بیاوریم. منظورم از گفتن این موضوع این بود که امتیازی که ما می‌دهیم واقعاً امتیاز بزرگی است. اما اینکه آن‌ها چگونه این سخنان را تفسیر کرده‌اند، نمی‌دانم. شاید به‌دلیل کمبود دانش کافی، شاید هم به این دلیل که می‌خواستند همان‌طور که گفتم، اقدامی تجاوزکارانه را توجیه کنند؛ اقدامی که به هیچ شکلی قابل توجیه نیست. امیدوارم به‌زودی حقیقت آنچه در بیست‌وششم فوریه در ژنو رخ داد برای مردم روشن شود. ما بسیار به دستیابی به یک توافق نزدیک شده بودیم.