ماجرای هدیه رضاشاه به هیتلر به روایت تاج الملوک همسر رضاشاه

موقعی که ما به ملاقات هیتلر رفتیم، آقای محتشم السلطنه اسفندیاری هم حضور داشت.
هیتلر، با من و اشرف و شمس، دست داد و از من، حال و احوال رضا را پرسید. از طرف سفارت ایران، یک مرد جوان، به عنوان دیلماج حضور داشت که مطالب هیتلر را برای ما و حرف های ما را برای هیتلر ترجمه می کرد.

اگر اشتباه نکنم، این مرد جوان، جمالزاده، پسر سید جمال واعظ اصفهانی بود که بعدها نویسنده معروفی شد.

ما برای هیتلر، چند هدیه برده بودیم که عبارت بود از دو قطعه قالی نفیس ایرانی و مقداری پسته رفسنجان. حاج محتشم السلطنه اسفندیاری، قالی ها را در جلوی پای هیتلر باز کرد و شروع به توضیح کرد.
هیتلر، خیلی از نقش قالی ها و بافت و رنگ آنها خوشش آمد. روی یک قالی - که در تبریز بافته شده بود- عکس خود هیتلر بود. روی قالی دیگر هم علامت آلمان را- که عبارت از صلیب شکسته بود- نقش کرده بودند.

از مطالب هیتلر، دستگیرمان شد که باورش نمی شود این تصاویر ظریف را با دست بافته باشند.
هیتلر هم متقابلاً سه قطعه عکس خود را امضا کرد و به من و دخترانم داد. دیلماج سفارت گفت: آقای هیتلر می گویند متأسفانه، پیشوای آلمان، مثل شاه ایران، ثروتمند نیست و نمی تواند متقابلاً هدیه گران قیمت به ما بدهد و از این بابت، معذرت می خواهند!

منبع: خاطرات تاج الملوک، همسر رضا شاه