.svg)
ترديد مصر در دوستي با ايران
پارسینه: جفري فليشمن در لوس آنجلس تايمز از قول حسینی می نویسد: "ایران از مصر مي خواهد اقرار کند که معاهده صلح اين کشور با اسرائيل به پايان راه رسيده است؛ و مصر هم به ايران مي گويد نگراني هاي امنيتي ما را برطرف کنيد، آنوقت ديگر مشکلي نداريم... مصر هنوز به ايران اعتماد ندارد."
به نقل از روز، جفري فليشمن در لوس آنجلس تايمز در تحلیل موضع قاهره نسبت به تهران می نویسد:اگر بخواهيد با کشوري صلح کنيد، احتمالاً راه درستش اين نيست که يک خيابان را با نام قاتل رهبر آن کشور نامگذاري کنيد.
اين تناقض، بازتابي از تنش هاي گسترده تر و تهمت هاي دوطرفه ايران و مصر است که روابطشان پس از پناهندگي دادن مصر به شاه معزول و امضاي قرارداد صلح 1979 با اسرائيل از سوي انور سادات، رييس جمهور پيشين مصر قطع شد. سادات در سال 1981 از سوي يک گروه اسلامي به رهبري خالد اسلامبولي هدف شليک گلوله قرار گرفت. اسلامبولي يک سرباز مصري بود که بعدها نامش بر روي يکي از خيابان هاي ايران گذاشته شد.
ايران ظرف ماه هاي گذشته دست به يک سلسله زمينه چيني ها زده است تا بر مشکلات پيشين دربرقراري مجدد روابط کامل ديپلماتيک با مصرغلبه کند. مصر هم با سردي از کنار اين موضوع گذشته است. حساسيت هاي موجود درباره زمزمه زدودن کدورت ها در حالي به گوش مي رسد که ايران در خاورميانه به عنوان يک قدرت سر برآورده و از سوي ديگر، مصر به عنوان يک هم پيمان آمريکا با مشکلات داخلي دست و پنجه نرم مي کند. اين کشور وجاحت قبلي خود را به عنوان رهبر جهان عرب از دست داده است.
مصر از ديرباز احساس خوشايندي از صلح با اسراييل نداشته و روابط اين کشور با واشنگتن از زمان اشغال عراق توسط ايالات متحده به سردي گراييده است. ضمناً شک و ترديدهاي قاهره به جاه طلبي هاي محمود احمدي نژاد روز به روز بيشتر شده است. رئيس جمهور ايران نقش فعالي را در سياست خارجي در پيش گرفته است: پرواز از هند به قطر براي فروش ذخاير نفتي ايران و دادخواهي مردم پسندانه او در مبارزه طلبي هاي ضد غربي.
صدر حسيني، موسس شوراي دوستي ايران و مصر- يک سازمان متشکل از تجار و کارشناسان دولتي سابق در تهران، مي گويد ايران براي افزايش نفوذ و مشروعيت خود در خاورميانه به مصر نياز دارد. او گفت بهبود روابط به نفع هر دو طرف است و رشد سياسي ايران "مي تواند به احياي مجدد مصر در جهان عرب کمک کند."
در هر صورت، سياست هاي ايران به بي ثباتي منطقه انجاميده که خود اسباب نارضايتي مصري ها را فراهم کرده است. تهران از گروه ضد اسرائيلي حماس در نوار غزه و از حزب الله در لبنان پشتيباني مي کند. حماس خود روابط استراتژيک و ايدئولوژيک نزديک با گروه مخالف و غيرقانوني اخوان المسلمين مصر دارد که بزرگترين خطر براي حسني مبارک- رييس جمهور اين کشور محسوب مي شود. مصر از اينکه ايران باتقويت روابطش با حماس، سايه مبارزه جويي اسلامي را بر روي قاهره پهن کرده، ناخشنود است.
مصر ضمناً نگران روابط ايران و سوريه نيز هست. سوريه مدت هاست که در امور لبنان دخالت مي کند و ناآرامي هاي سياسي در آنجا، کشور را تا لبه خطرناک جنگ داخلي پيش رانده است. مصر براي مقابله با نفوذ ايران شيعه در منطقه با دوستان خود از کشورهاي سني- و از همه نزديک تر با عربستان سعودي و اردن- هم آهنگ شده است. ايران هم در مقابل، براي بهبود روابط با رياض و ساير پايتخت ها در خليج فارس به تکاپو افتاده است. اين تحرکات ايران به عنوان بخشي از استراتژي نزديکي به همسايگان تلقي مي شود که در نهايت شامل مصر نيز خواهد شد.
حسيني مي گويد: "ايران از مصر مي خواهد اقرار کند که معاهده صلح اين کشور با اسرائيل به پايان راه رسيده است؛ و مصر هم به ايران مي گويد نگراني هاي امنيتي ما را برطرف کنيد، آنوقت ديگر مشکلي نداريم... مصر هنوز به ايران اعتماد ندارد."
هرچند نمايندگان اين دو کشور مشغول مذاکره هستند، ولي ديدن موج بي اعتمادي در چهره مصري ها اصلاً کار سختي نيست.
محمد عبدالسلام، کارشناس الاهرام در مرکز مطالعات استراتژيک و سياسي قاهره مي گويد: "من فکر نمي کنم گفتگوها درباره دورنماي از سرگيري روابط باشد، بلکه بيشتر نشان دهنده يک رويارويي آشکار ميان دو کشور و تشديد تنش هاست. ايران طوري رفتار مي کند که گويي کنترل خاورميانه را در اختيار گرفته است، آنها عراق را تحت اختيار گرفتند و حالا در آستانه تحت کنترل درآوردن لبنان" با واسطه حزب الله هستند.
اسرائيل و ايالات متحده که سالانه 2 ميليارد دلار کمک به مصر مي کنند، احتمال نزديک تر شدن اين کشور با ايران را زير نظر دارد. برخي تحليلگران معتقدند مصر مي تواند زياده خواهي ايران در خاورميانه را تعديل کند. برخي ديگر هم مي گويند ايران از هر وسيله در دسترسي براي تحت الشاع قرار دادن سياست هاي ايالات متحده- خصوصاً در عراق- و نيز مخالفت واشنگتن با برنامه هسته اي خود استفاده خواهد کرد.
يکي از مشکلات مصر، سياست خارجي ناپيوسته و اغلب همراه ترديد اين کشور است که با مشکلات فرسايشي داخلي در هم آميخته است. اقتصاد آن کشور در حال رشد است اما تورم و بي ثباتي داخلي به همراه نارضايتي از رهبري مبارک هم در حال افزايش است. در نتيجه رياض، در سايه افزايش افسانه اي درآمد نفت، به طرف اصلي مذاکره در جهان عرب تبديل شده، و مصر با کمبود فزاينده مايحتاج و مخالفان کارگري و تهديدات اخوان المسلمين دست و پنجه نرم مي کند.
السلام مي گويد: "ايران به قاچاق تسليحات براي حماس مشغول است و از رهبران حماس در خارج پشتيباني مي کند. همه اين ها به جاي ارسال پيام اطمينان بخش در از سرگيري روابط، مصر را آزار مي دهد."
احمدي نژاد چندين بار در سال گذشته از عزم تهران در بهبود سريع روابط با مصر سخن گفته است. احمد ابوالغيظ- وزير خارجه مصر- گفته است اين اتفاق ماداميکه نام قاتل سادات از خيابان تهران برداشته نشده، روي نخواهد داد. ممکن است چنين حرکاتي، نارضايتي بينادگراهاي ايراني را به دنبال داشته باشد که هنوز از اعطاي پناهندگي به شاه در سال 1979 و معاهده صلح سادات با اسرائيل دل خوشي ندارند. همه اينها باعث شده بود جمهوري تازه تاسيس شده اسلامي ايران، روابطش را در آن زمان با مصر قطع کند.
محمد علي ابطحي، مدير سابق دولتي که سرپرستي موسسه گفتگوي اديان در تهران را برعهده دارد، مي گويد اين بدگويي هاي تاريخي، ترديد هاي عميق تر را مخفي نگاه داشته است.
او گفت: "افراد امنيتي مصر در افکار 20 سال پيش منجمد شده اند. من فکر نمي کنم رژيم مبارک به دنبال روابط بهتر باشد... نام يک خيابان کوچک در يک کشور نمي بايست باعث انسداد روابط ديپلماتيک شود."
منبع: لوس آنجلس تايمز- 26 مه 2008 (به نقل از روز)
ارسال نظر