دلیل تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم "بمب اتم آمریکا" نبود

این نظریه که حمله شوروی نقش مهمی در تسلیم ژاپن داشت قبلا هم مطرح شده ولی وارد ویلسون در این مقاله می‌نویسد که مقامات ژاپن اصلا بمب اتمی را به حساب نیاورده بودند و فقط بخاطر حمله شوروی حاضر به تسلیم شده‌اند!

زمان‌بندی حوادث منجر به تسلیم ژاپن اینگونه بود:

۶ اوت: ساعت هشت صبح بمب اتمی روی هیروشیما فرود می‌آید. فرماندار هیروشیما اعلام می‌کند که دوسوم شهر تخریب شده و یک‌سوم مردم کشته شده‌اند و از بمب جدیدی در آن استفاده شده است. در خاطرات برخی فرماندهان نظامی ژاپن آمده که آنها بلافاصله پس از شنیدن خبر متوجه شده‌اند که این بمب اتمی بوده است.

۸ اوت: بعدازظهر وزیر امور خارجه ژاپن از نخست‌وزیر درخواست می‌کند جلسه شورای عالی برای بررسی بمباران هیروشیما تشکیل شود ولی نخست‌وزیر این درخواست را رد می‌کند. شورای عالی از ۶ نفر تشکیل می‌شد که عملا حاکم اصلی ژاپن بودند.

۹ اوت: ساعت ۴ صبح به توکیو خبر می‌رسد که نیروهای شوروی در منچوری و ساخالین از مرز گذشته‌اند. چند ساعت بعد جلسه شورای عالی تشکیل می‌شود و دستور کار آن بررسی «تسلیم بدون قید و شرط» است. ساعت ۱۱ صبح به ناگازاکی حمله می‌شود. زمانی که خبر حمله ناگازاکی به توکیو می‌رسد آراء موافق و مخالف تسلیم ۳ به ۳ شده بود و تمام اعضای هیات دولت به جلسه دعوت شده بودند.

۱۰ اوت: ژاپن به صورت غیرعلنی به متفقین خبر می‌دهد که آماده پذیرش تسلیم است.

۱۵ اوت: امپراتور در رادیو تسلیم ژاپن را اعلام می‌کند.

این زمان‌بندی به روشنی نشان می‌دهد که جلسه شورای عالی بخاطر حمله به هیروشیما نبود. حمله به ناگازاگی هم که بعد از آن صورت گرفت.

در واقع بمباران هیروشیما خیلی برای ژاپنی‌ها شوکه‌کننده نبود. در آن زمان به ۶۸ شهر بزرگ ژاپن حمله هوایی شد که هیروشیما از نظر تلفات در رتبه دوم، از نظر وسعت تخریب در رتبه چهارم و از نظر درصد تخریب شهر در رتبه هفدهم قرار می‌گرفت. یعنی حمله هیروشیما دقیقا مشابه بمباران‌های متعارف بود که با دسته‌های پانصد فروندی بمب‌افکن‌های بی-۲۹ انجام می‌شد.

اگر قرار بود ژاپنی‌ها بخاطر بمباران حاضر به تسلیم شوند باید بعد از بمباران شب دهم مارس توکیو تسلیم می‌شدند که در آن ۱۲۰ هزار نفر کشته شدند. این بمباران هم تلفات بیشتری داشت هم تخریب بسیار بالاتری و هم توکیو پایتخت و مهمترین شهر آن‌ها و محل اقامت رهبران کشور و امپراتور بود. در سه هفته پیش از حمله به هیروشیما به ۲۶ شهر حمله شده بود که درصد تخریب هشت شهر بیش از هیروشیما بود و یکی از شهرها ۹۹.۵ درصد تخریب شده بود.
دلیل تسلیم نشدن ژاپنی‌ها هم این نبود که فکر میکردند شانس پیروزی دارند. کله‌خراب‌ترین نظامیان هم می‌دانستند شکست قطعی است و حتی به مردم هم این موضوع اعلام شده بود که ما شانس پیروزی نداریم و برای شرافت و آبرو می‌جنگیم.

آنها منتظر بودند تا متفقین از درخواست تسلیم بی قید و شرط دست بردارند. چون احتمال می‌دادند مثل اتفاقی که برای آلمان افتاد، امپراتور را به دادگاه ببرند و ژاپن را به چند کشور تقسیم کنند. امپراتور برای آنها خدا محسوب می‌شد و هیچکس حتی صدایش را نشنیده بود. تسلیم کردن امپراتور برای ژاپنی‌ها وحشتناکتر از به صلیب کشیدن عیسی برای مسیحیان بود. مردم هم به قدری از آمریکایی‌ها ترسانده شده بودند که فکر میکردند بعد از تسلیم در بهترین حالت برده خواهند شد و در نتیجه مرگ را به تسلیم ترجیح می‌دادند.

و چرا اینقدر از حمله شوروی ترسیدند؟ چون تمام نیروهای خود را در سواحل جنوبی مستقر کرده بودند. سنگرهای چند لایه که در طول خط ساحلی ساخته شده بود آذوقه و مهمات کافی داشت و بمباران شهرها مشکلی برای آنها ایجاد نمی‌کرد. برآوردهای نظامی هم نشان می‌داد که در چند ماه آینده حمله آمریکا به خاک اصلی ژاپن ممکن نیست. در واقعیت هم حمله آمریکا برای روز اول نوامبر برنامه‌ریزی شده بود.

اما هوکایدو تقریبا بدون دفاع بود و با توجه به اینکه ساخالین چسبیده به هوکایدو است شوروی میتوانست بعد از ۱۰ تا ۱۴ روز به آن حمله کند یعنی قبل از اینکه ژاپنی‌‌ها بتوانند در سواحل هوکایدو سنگرسازی کنند و نیرویی به آنجا منتقل کنند. این کاملا مشخص بود که نمی‌توان با دو ابرقدرت که از دو جهت مخالف حمله می‌کنند جنگید.

علاوه بر این ژاپنی‌ها در آن زمان به این فکر می‌کردند که بتوانند استالین را میانجی کنند. آنها فکر میکردند ممکن است استالین برای جلوگیری از افزایش نفوذ آمریکا حاضر به پادرمیانی شود تا ژاپن با شرایط بهتری تسلیم شود. اما با حمله شوروی این امید هم کاملا از بین رفت.

بر اساس این تحلیل اینکه دلیل تسلیم ژاپن بمب اتمی بوده است در واقع افسانه‌ایست که آمریکایی‌ها و ژاپنی‌ها ساختند تا اهمیت حمله شوروی را کوچک کنند. اما در پایان یک سوال مهم باقی می‌ماند.

دلیل حمله شوروی چه بود؟ چرا شوروی که تا آن زمان هیچ علاقه‌ای به درگیری به ژاپن نداشت ناگهان موضع خود را تغییر دارد؟

بر اساس همین زمان‌بندی باید گفت که تنها عامل حمله شوروی بمب اتمی آمریکا بود. پس بمب اتمی آمریکا با یک واسطه منجر به تسلیم ژاپن شد.

ترجمه:محسن کاظم پور