آشنایی با آئین چهل منبر زنان لر برای استجابت دعا

پارسینه عزیز این آیین مربوط به شهر بروجرد می باشد و ربطی به زنان لر و خرم آباد ندارد، چون این آیین بنام این شهرستان ثبت معنوی شده است....

این حرف شما کاملا اشتباه است و اصلا ربطی به بروجرد و بروجردی‌ها ندارد نمی‌دونم شما بروجردی‌ها چرا اینقدر علاقه دارین پا تو کفش خرم‌ابادی‌ها بکنید اگه ما اهل خرم آبادیم که باید بگم از بچگی یادمون هست که این آیین همه ساله برگزار می‌شده و می‌شود.

میراث معنوی بروجرد از دو منظر قابل بررسی است؛ یکی حوزه جغرافیایی و دیگری گستره تاثیر گذاری فرهنگی، که نه تنها شهرهای همجوار بلکه جهان اسلام را متاثر از خود کرده است؛ این بدان معناست که علیرغم تحمیل محدودیت جغرافیایی، مختصات فرهنگی این شهر، بطور اخص در مناطق اطراف خصوصا لرستان تاثیر گذاشته، رفته رفته فرهنگ اسلامی و ایرانی جایگزین برخی سنت های قبیله ای شد.
تا اوایل پهلوی نزدیک به 80 درصد بافت جمعیتی لرستان عشایری بوده است، دراین بین شهرهای تازه تاسیس و نو آیین که در حاشیه بروجرد و در جریان تحولات سیاسی معاصر مرکزیتی یافته بودند به منظور تعریف فرهنگ، تمدن و اثبات ریشه های تاریخی خود چاره ای جز ثبت مواریث دیگر شهرها ندارشتند و به شدت دنبال هویت سازی می گردند. متاسفانه این تاریخ‌ سازی کاملاً با برنامه پیش می‌رود، چنانچه برخی اساتید دانشگاهی و مورخین این استان ابتدا در نشریه های محلی و اخیرا به طور گسترده ای در معتبرترین نشریه‌های تخصصی و چاپ کتب، اقدام به تحریف تاریخ می کنند. یادداشت‌هایی که اگر امروز مضحکانه به نظر آید و نتواند چیزی را به اثبات برساند در قرن‌های ‌آینده می‌تواند تاریخی تحریف شده را به خورد مخاطبان بدهد.
نیک میدانیم که هدف غایی ثبت میراث معنوی، ارتباط و هموندی بین جوامع است و نباید اینگونه مسایل باعث تفرقه بین فرهنگ ها شود. همسایه جنوبی بروجرد، سال گذشته هم آه از نهاد ایرانی‌ها برآوردند و در عین ناباوری سعی کردند رسم ناپسند خونبس را در زمره میراث معنوی کشور ثبت کنند، حال چه وجه اشتراکی بین آیین مذهبی و فرهنگی چهل منبر با رسم ناپسند خونبس وجود دارد تامل برانگیز است. به بیان دیگر جامعه ای که محصول فرهنگش رسم ناپسند خونبس باشد نمی تواند بستر و جایگاه آیین های فرهنگی و مذهبی در چنین سطحی باشد.
در اینجا موضوع را می توان از دو نگاه مذهبی و فرهنگی مورد برسی قرار داد. در بحث مذهبی، ظاهرا شخص عزادار بایستی چهل شمع را با آیین خاصی در چهل منبر روشن کند، منبر هم در خانه هایی گذاشته می شود که سقاخانه دارد، و از آنجایی که در خرم آباد سقاخانه وجود ندارد، جاعلان فرهنگی نام این آیین را به "چهل دختر" جعل کرده اند، ترفندی نخ نما که کشور آذربایجان برای تصاحب چوگان بکار برده و آن را برای ثبت جهانی "کاراباخ" نام نهاده؟
جعل چهل دختر نیز خیلی ناشیانه صورت گرفته و نامی مچهول است، چهل منبر به معنای این است که عزادار چهل شمع را در چهل سقاخانه که دارای منبر هستند روشن می کند اما وجه تسمیه چهل دختر در شرایطی که یک شخص اعم از دختر یا پسر بایستی پهل شمع را در چهل منبر روشن کند چیست؟ یعنی چهل دختر چکار بکنند؟ در اصل عدد چهل اشاره به مکان دارد نه به تعداد عزاداران که اگر آنگونه باشد بایستی چهل دختر همراه هم این عملرا انجام بدهند.
شاهد دوم نظر مورخین در کتابهای تاریخی از جمله مورخین لرستانی است که در هیچکدام آنها ضمن توضیح مراسمات عزاداری لرها، نام و ذکری از آیین چهل منبر نبرده اند. اما در بحث فرهنگی و معنوی وقتی سابقه مناطق را برسی میکنیم، چهل منبر در کنار آیین بستن سقاخانه، چاوشی خوانی، بشیرخوانی، آیین عزاداری صبح عاشورا در حمامهای عمومی شهر قبل از طلوع آفتاب، پرده خوانی، تعزیه خوانی و کتل گردانی، نوعی عزاداری است که همه آنها با هم سنخیت دارند و در بروجرد اجرا میشود.
وقتي عادات و آئین های عزاداری محرم در بروجرد سخن مي گوييم منظورمان فقط بخش مادی و تنها فعل آن نيست، بلكه سلسله ای از اوتاد و اولياء پاكان و بزرگان كه در اين خاك زاده اند نيز بر فرهنگ عمومی، عادات و آیین های شادی و عزاداری در بروجرد موثر بوده اند؛ ميان آن آئین ها و روحيه آن اوتاد و بزرگان ارتباطی وجود دارد که باید آن را دریافت. حال این سوال مطرح می شود که چهل منبر در خرم آباد با کدام فرهنگ عمومی و کدام آیین دیگر مجانست دارد؟
نگارنده قبل از این، موضوع را با برخی مسولین فرهنگی شهر درمیان گذاشتم که متاسفانه تنها به نوچ نوچ کردن و سر تکان دادن بسنده کردند، بنابراین دست به دامان رسانه‌ها می‌شوم تا با ایجاد حساسیت در جامعه از میراث معنوی پدرانمان حراست کنیم.
اهالی فرهنگ و عموم مردم بروجرد بایستی نسبت به این جفای تاریخی واکنش نشان داده، سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی بروجرد مستقیما مسولیت دارد نامه رسمی به سازمان میراث فرهنگی کشور بنویسد و با ارائه اسناد و شواهد فراوان که اظهر من الشمس است اعاده دعوی کند.
صد البته مردم بروجرد احترامی ویژه برای فرهنگ و تاریخ لرستان قائل هستند، چون پیشینه‌ تاریخ لرستان به علت همسایگی با بروجرد گره خورده است؛ در عین حال، مراتب اعتراض شدید خود را نسبت به‌ آیین چهل منبر بعنوان میراث ناملموس خرم آباد ابراز می‌کنیم.
ما مردم بروجرد قویا باور داریم که میراث فرهنگی و معنوی بین ملت‌ها باید به منزله‌ هرچه نزدیک ‌تر شدن جوامع انسانی به یکدیگر به‌ کار بسته شوند، نه به‌عنوان دستاویزی از سوی یک شهر برای دست درازی به مواریث دیگر شهرها شود.

این آیین متعلق به بروجرد است و حتی نزدیکترین روستاها به بروجرد هم این آیین را ندارند چرا دروغ میگویید؟ من خودم بروجردی ام و ساکن خرم آباد هستم. در این در این مدت سی سالی که در خرم آبادم چنین چیزی ندیدم. اصلا اگر راست میگویید چرا این آیین در کتابهای تاریخ نویسان لرستانی نیامده؟
هیچ کدام از تاریخ نویسان لرستانی.

حتی این عکسی هم که گذاشته اند دروغ است. زنان لر از روبند استفاده نمیکرده اند. اساسا روبند با گذاشتن گلونی و موهای بافته شده آویزان از دوطرف صورت منافات دارد...