چرا سفر به قطب جنوب ممنوع است؟

به گزارش پارسینه،طبق آمار انجمن بین المللی اپراتورهای قطب جنوب (IAATO)، در سال ۲۰۲۴–۲۰۲۳ بیش از ۶۸ هزار نفر گردشگر از قطب جنوب بازدید کردند. مسیر بیشتر تورهای سفر به قطب جنوب از بندر اوشاویا در آرژانتین شروع می شود و هزینه سفر برای هر نفر از ۶,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ دلار تخمین زده می شود. در این مطلب، به سؤال «چرا سفر به قطب جنوب ممنوع است؟» جواب می دهیم. همچنین، توضیح می دهیم که قوانین بین المللی آن چگونه تعریف شده است و اگر بخواهید سفر کنید، با چه هزینه ها و مشکلاتی روبه رو می شوید.

سفر به قطب جنوب به طور کامل ممنوع نیست؛ اما با مقررات و محدودیت های بسیار سخت گیرانه بین المللی انجام می شود. این قاره تحت مالکیت هیچ کشوری نیست و تنها برای مقاصد صلح آمیز و تحقیقاتی استفاده می شود. بنابراین، هرگونه فعالیت گردشگری در این منطقه باید با مجوز رسمی و رعایت دقیق اصول زیست محیطی انجام گیرد.

درواقع، ممنوعیت سفر به قطب جنوب به معنی «دسترسی ناممکن» نیست؛ بلکه به معنی لزوم رعایت قوانین جهانی و حفاظت از محیط بکر و شکننده این قاره یخ زده است.

در ظاهر، سفر به قطب جنوب مرز رسمی یا کنترل پاسپورتی ندارد؛ اما واقعیت این است که فعالیت انسانی در این قاره باید با مجوز و رعایت قوانین خاص انجام شود. قطب جنوب به هیچ کشوری تعلق ندارد و با «معاهده قطب جنوب» مدیریت می شود.

از سال ۱۹۵۹ تا امروز، این معاهده فعالیت های نظامی و حفاری معدنی و هرگونه بهره برداری اقتصادی از این منطقه را ممنوع کرده است. بنابراین، هر سفر بدون هماهنگی و مجوز رسمی به قطب جنوب، به منزله نقض این معاهده تلقی می شود. بنابراین، وقتی گفته می شود «سفر به قطب جنوب ممنوع است»، مقصود ممنوعیت فعالیت های غیرمجاز است، نه ممنوعیت برای گردشگرانی که در چهارچوب رعایت قوانین به این بخش سفر می کنند.

قوانین سفر به قطب جنوب چیست؟

اگر قصد دارید به قطب جنوب، یکی از مقصدهای لوکس جهان برای سفر بروید، باید بدانید که این قاره یکی از سخت گیرترین و قانونمندترین مقاصد گردشگری جهان است. قوانین سفر به قطب جنوب نه تنها برای حفاظت از محیط زیست، بلکه برای حفظ ایمنی مسافران و کنترل اثرهای انسانی تدوین شده اند.

این قوانین زیر نظر شبکه ای جهانی از کشورها اجرا می شوند که آن را سیستم معاهده قطب جنوب (Antarctic Treaty System) می نامند. براساس این معاهدات، تنها فعالیت هایی مجاز هستند که علمی و آموزشی یا گردشگری کنترل شده باشند. در ادامه، به مهم ترین اسناد و محدودیت های مرتبط با این سفر اشاره می کنیم.

معاهدات بین المللی قطب جنوب

معاهده قطب جنوب در سال ۱۹۵۹ میان ۱۲ کشور امضا شد و امروز بیش از ۵۰ کشور عضو آن هستند. هدف این معاهده حفظ قاره به عنوان منطقه ای برای علم و صلح است. طبق این توافق، هیچ کشوری مالکیت قطب جنوب را ندارد و همه باید قوانین مشترک حفاظت از محیط زیست را رعایت کنند.

در سال ۱۹۹۱ نیز، «پروتکل حفاظت محیطی» تصویب شد که تمامی فعالیت های معدنی و صنعتی را ممنوع و هرگونه سفر گردشگری را منوط به ارزیابی زیست محیطی کرد.

مجوزها و محدودیت های سفر به قطب جنوب

اجرای محدودیت های سفر به قطب جنوب برعهده کشورهایی است که سفر از قلمرو آن ها شروع می شود. برای نمونه، اگر تور شما از آرژانتین یا شیلی حرکت کند، باید مجوز رسمی از دولت همان کشور صادر شود. همچنین، سازمان IAATO (انجمن بین المللی اپراتورهای قطب جنوب) بر عملکرد تورها نظارت می کند و محدودیت های دقیقی وضع کرده است؛ ازجمله:

• حداکثر ۱۰۰ مسافر برای پیاده شدن هم زمان در یک محل
• ممنوعیت ایجاد سروصدا یا لمس حیوانات
• حمل همه زباله ها به بیرون از منطقه
• ثبت مسیر سفر در سامانه بین المللی برای جلوگیری از ازدحام گردشگری

سفر به قطب جنوب، تنها تجربه گردشگری نیست؛ بلکه تعهدی زیست محیطی نیز به شمار می آید. اکوسیستم این قاره آن قدر حساس است که ورود یک بذر گیاه یا ذره میکروپلاستیک یا حتی میکروب ناشناخته می تواند به تغییر زیست بوم منجر شود. به همین دلیل، اپراتورها پیش از ورود مسافران تمامی تجهیزات و لباس ها و کفش ها را ضدعفونی می کنند تا از انتقال گونه های بیگانه جلوگیری شود. در ادامه به دو جنبه اصلی ملاحظات زیست محیطی، یعنی حفاظت از اکوسیستم و حفظ گونه های نادر حیات وحش، اشاره می کنیم.

گونه های نادر حیات وحش قطب جنوب

در این سرزمین سرد، پنگوئن امپراتور و فک و نهنگ مینک از گونه های شاخص حیات وحش هستند. در فصل تابستان، هزاران پنگوئن برای تخم گذاری به سواحل یخی بازمی گردند. نزدیک شدن زیاد به آن ها می تواند باعث ترک آشیانه یا استرس شدید شود. به همین دلیل، بازدید از مستعمره های پنگوئن فقط از فاصله ای مجاز حدوداً ۵ متری و با همراهی راهنمای مجاز انجام می شود.

حفاظت از اکوسیستم قطب جنوب

قطب جنوب یکی از مناطق پاک و آسیب پذیر زمین است. کوچک ترین آلودگی یا ردپای انسانی ممکن است هزاران سال باقی بماند؛ چون فرایند تجزیه در این شرایط سرد بسیار کُند است. ازاین رو، ریختن هر نوع زباله و سوخت یا مواد شیمیایی به شدت ممنوع است. گردشگران باید مسیر حرکت را محدود کنند و اقامت خود را موقتی در نظر بگیرند تا تأثیر آن بر محیط به حداقل برسد.

مشکلات لجستیکی سفر به قطب جنوب

سفر به قطب جنوب از نظر برنامه ریزی و تدارکات، یکی از سفرهای پیچیده دنیاست. دوری از خشکی های اصلی و شرایط جوّی پیش بینی نشدنی و هزینه های سنگین تجهیزات از موانع مهم آن به شمار می رود. در ادامه، به جزئیات دسترسی و خطرهای ایمنی و هزینه های سنگین سفر به قطب جنوب اشاره می کنیم.

دسترسی و حمل ونقل به قطب جنوب

بیشتر تورها از شهر اوشاویا در جنوب آرژانتین حرکت می کنند؛ جایی که با کشتی های یخ شکن، مسافران طی دو روز از تنگه خروشان درِیک عبور می کنند تا به سواحل قطب جنوب برسند. برخی اپراتورها نیز پروازهای مستقیم از شیلی یا نیوزیلند را پیشنهاد می دهند؛ اما این گزینه ها بسیار گران و محدود هستند. بیشتر سفرها تا قطب جنوب بین ۱۰ تا ۲۰ روز طول می کشند و در مسیر، از جورجیای جنوبی نیز می توانید بازدید کنید.

خطرات ایمنی در قطب جنوب

در این سفر، هر لحظه ممکن است شرایط آب وهوا تغییر کند. ازجمله خطرهای مهم این مسیر طوفان های ناگهانی و یخ زدگی مسیر یا ترک خوردن سطح دریاچه ها هستند. هیچ زیرساخت درمانی دائمی در منطقه وجود ندارد و عملیات تخلیه اضطراری می تواند تا ۱۰۰,۰۰۰ دلار هزینه داشته باشد. بنابراین، داشتن بیمه سفر با پوشش پزشکی ویژه، یکی از شروط اصلی صدور مجوز است.

هزینه گران تجهیزات و سفر به قطب جنوب

براساس داده های سال ۲۰۲۴، هزینه تورهای سفر به قطب جنوب بسته به سطح خدمات بین ۶,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ دلار متغیر است. در جدول زیر، جزئیات هزینه ها برای تهیه تجهیزات سفر به قطب جنوب را مشاهده می کنید:

درمجموع، هزینه سفر به قطب جنوب برای هر نفر حدود ۸,۰۰۰ تا ۱۲,۰۰۰ دلار است.