هالووین، آشنایی با فرهنگ دیگران یا فراموشی فرهنگ خودمان؟

حمید رضا اسکندری- امروز، ۳۱ اکتبر، در بسیاری از کشورهای جهان جشن هالووین برگزار می‌شود جشنی با لباس‌های عجیب، چهره‌های گریم‌شده، کدوهای چراغانی و فضایی متفاوت که برای بسیاری از مردم، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، سرگرم‌کننده و جذاب است.

قرار نیست زیبایی‌های این جشن را انکار کنیم. آشنایی با فرهنگ‌های دیگر، بخشی از زندگی در دنیای امروز است و شناخت سنت‌های ملت‌های مختلف می‌تواند تجربه‌ای جالب و آموزنده باشد.

اما آیا آشنایی با یک فرهنگ، الزاماً به معنای پذیرفتن و برگزاری تمام مناسبت‌های آن است؟ایران سرزمینی با پیشینه فرهنگی غنی و آیین‌های فراوان است .از نوروز و شب یلدا گرفته تا جشن‌های کهن ایرانی مانند مهرگان و سده. هرکدام از این مناسبت‌ها بخشی از حافظه تاریخی، هویت جمعی و تجربه زیستی مردم این سرزمین را در خود دارند.

بااین‌حال، گاهی مناسبت‌های وارداتی، به کمک تبلیغات و فضای مجازی، بیشتر از آیین‌های خودمان دیده می‌شوند .

البته علاقه به هالووین یا هر جشن دیگری به‌خودی‌خود به معنای بی‌توجهی به فرهنگ ایرانی نیست. مسئله، زمانی قابل تأمل می‌شود که بدون شناخت ریشه‌ها و ارزش‌های یک مناسبت، صرفاً به دلیل جذابیت ظاهری یا فراگیری آن در فضای مجازی، به استقبالش برویم اما برای شناخت و زنده نگه داشتن سنت‌های خودمان وقت و توجه کمتری بگذاریم.

ما می‌توانیم با فرهنگ‌های دیگر آشنا باشیم، از زیبایی‌هایشان لذت ببریم و درعین‌حال، انتخاب کنیم که کدام سنت‌ها با هویت، باورها و سبک زندگی ما تناسب بیشتری دارند.قرار نیست هر آنچه در جهان محبوب است، به ضرورتی برای زندگی ما تبدیل شود. همان‌طور که برگزار نکردن هالووین به معنای مخالفت با دیگر فرهنگ‌ها نیست، برگزاری آن نیز نباید سنجشی برای روشنفکری یا به‌روز بودن افراد باشد.

شاید بهتر باشد به‌جای آنکه صرفاً درباره برگزاری یا برگزار نکردن جشن‌های دیگران بحث کنیم، از خودمان بپرسیم چقدر با آیین‌های سرزمین خودمان آشنا هستیم؟ چقدر برای انتقال آن‌ها به نسل جوان تلاش می‌کنیم؟ و آیا به فرزندانمان فرصت داده‌ایم که ریشه‌های فرهنگی خود را بشناسند و درباره آن‌ها آگاهانه تصمیم بگیرند؟حفظ فرهنگ با اجبار و ممنوعیت به دست نمی‌آید با شناخت، آموزش، مشارکت خانواده‌ها و سازمان ها و فراهم کردن فرصت‌های جذاب برای تجربه آیین‌های بومی شکل می‌گیرد.