درمان سنتی سرماخوردگی با ترخینه؛ راز سلامتی کرمانشاهیها
ترخینه که با نامهای دیگر مانند تهرخینه، تهرخوانه، تهرخنه، دوینه و کشیگینه هم آن را میشناسند، یکی از قدیمیترین غذاهای نیمهآماده و سنتی ایران است. این غذا ریشه در فرهنگ غذایی مردم غرب و مرکز کشور، بهویژه استانهای کرمانشاه، لرستان، کردستان، ایلام، مرکزی، همدان و آذربایجان غربی دارد. این غذای محلی، سالهاست که توسط مردمان زاگرس بهعنوان یک غذای درمانی موثر و خانگی برای مقابله با گلودرد، سرفه و بهویژه سرماخوردگی و آنفولانزا استفاده میشود و نقش مهمی در طب سنتی این مناطق دارد.
به گزارش پارسینه، به نقل از مجله کاله ترخینه روشی قدیمی برای حفظ و ماندگاری غلات مانند گندم و جو در ترکیب با فرآوردههای لبنی نظیر دوغ است. مردم در گذشته، برای افزایش مواد مغذی و خوشخوراک کردن غلات، آنها را در موادی مانند دوغ که خاصیت تخمیرکنندگی دارد، نگهداری میکردند؛ سپس با اضافهکردن نمک و خشککردن زیر نور خورشید، طول عمر آن را بیشتر میکردند. این فرایند تهیه خاص، ترخینه را در رده غذاهای کارا «Functional Food» قرار میدهد؛ بدین معنی که بیشتر از تامین نیازهای اولیه، فواید سلامتی ویژهای هم دارد.
مواد تشکیل دهنده ترخینه
ترخینه یک غذای آبکی خاص است که از فرآیند تخمیر و خشک کردن مواد طبیعی به دست میآید. مواد تشکیلدهنده اصلی آن شامل جدول زیر است:
ماده تشکیلدهندهخواص درمانی و تغذیهایبلغور گندم / جومنبع فیبر، ویتامینها (بهویژه گروه B)، مواد معدنی و انرژیزا. مفید برای رفع یبوست و تقویت قلب و عروقدوغ ترش محلیمنبع پروبیوتیکها (باکتریهای مفید مانند لاکتوباسیلوس) و لاکتوباسیلوسینها. همچنین منبع کلسیم، منیزیم، فسفر و ویتامین D
سبزیجات معطر (پونه/شنبلیله)دارای خواص ضدالتهابی، آرامبخش سینه و مجاری تنفسی، و افزایش ماندگاری ترخینه
ارزش غذایی ترخینه چقدر است؟
ارزش غذایی ترخینه بهدلیل ترکیب بلغور گندم و دوغ، بسیار کامل است و یک پروتئین مکمل در اختیار شما قرار میدهد. به طور متوسط در هر ۱۰۰ گرم ترخینه خشک، مقادیر زیر وجود دارد:
شاخص تغذیهمقدارکالری۱۲۵کربوهیدرات۲۲ گرمپروتئین۵ گرمچربی۵ گرمفیبر۱٫۵ گرمطرز تهیه سوپ ترخینه برای سرماخوردگی
بهترین و رایجترین روش ترخینه، پختن آن بهصورت آش یا سوپ است که باید بهصورت کاملا پخته و گرم مصرف شود. این سوپ گرم و آبکی، باعث نرمشدن سینه، کاهش گلودرد و بهبود تنفس در زمان بیماری میشود. برای اینکه بتوانید از خواص ترخینه برای سرماخوردگی استفاده کنید در مطلب «طرز تهیه ترخینه در خانه به شکل ساده، مقوی و خوشمزه» را به صورت کامل آوردهایم.
خواص ترخینه چیست؟ مهمترین خواص ترخینه برای سلامتی
اگر بهدنبال ترکیبی از سلامت و اصالت هستید، ترخینه بهترین انتخاب است. این غذای کامل به دلیل داشتن فیبر بالا و خواص ضدالتهابی، هم بدن را در برابر عفونتها بیمه میکند و هم نقش کلیدی برای سلامت بدن است. در ادامه با خواص شگفتانگیز این سوپرفود سنتی آشنا میشوید.
۱. خواص ترخینه برای سرماخوردگی
ترخینه، بهخصوص زمانی که بهصورت سوپ یا آش گرم مصرف شود، میتواند فواید زیادی برای سلامتی داشته باشد. فرآیند تخمیر ترخینه باعث رشد باکتریهای مفید مانند لاکتوباسیلوس میشود که در سلامت دستگاه گوارش نقش دارند. این باکتریها همچنین ترکیباتی به نام باکتریوسین تولید میکنند که میتواند به حفظ تعادل میکروبی بدن کمک کند. بنابراین، مصرف ترخینه بهعنوان یک غذای تخمیری سنتی، علاوه بر ارزش غذایی بالا میتواند به بهبود عملکرد سیستم گوارش و تقویت سلامت عمومی بدن کمک کند.
باکتریوسینها پپتیدهای ضدمیکروبی هستند که برای سایر میکروارگانیسمها از جمله باکتریها و ویروسهای بیماریزا که باعث سرماخوردگی و آنفولانزا میشوند، مضر و کشنده هستند. باکتریوسینها در برابر حرارت مقاومت دارند. این ویژگی کلیدی باعث میشود که حتی پس از پختن کامل ترخینه به صورت آش یا سوپ، اثر درمانی و ضدسرماخوردگی آن حفظ و حتی تقویت شود. مصرف ترخینه بهصورت گرم، به تاثیر این ترکیبات کمک میکند.
۲. خواص پروبیوتیک و تقویت گوارش
ترخینه خیس یا تازه، منبعی غنی از باکتریهای مفید لاکتوباسیلوس است. این باکتریهای پروبیوتیک، با رقابت با میکروبهای مضر در دستگاه گوارش، مانع از رشد آنها میشوند؛ در نتیجه به تعادل فلور روده و تقویت سیستم ایمنی از طریق دستگاه گوارش کمک میکند. نوعهای خاصی از این باکتری در مناطق غرب کشور شناسایی و به ثبت رسیده است.
۳. منبع طبیعی مواد معدنی و ویتامینها
ترخینه تنها یک غذای خوشمزه نیست؛ بلکه مجموعهای کامل از ریزمغذیهای مهم برای بدن است. بلغور گندم استفادهشده در آن، منبعی غنی از ویتامینهای گروه B است که هم سوختوساز و انرژی روزانه را بالا میبرد و هم با تقویت سیستم عصبی، نقش مهمی در آرامش روان و بهبود حافظه دارد.
از طرف دیگر، بهدلیل استفاده از دوغ در تهیه ترخینه، این غذا سرشار از کلسیم است؛ عنصری کلیدی که استحکام استخوانها و سلامت دندانها تضمین و مانند یک سد دفاعی در برابر پوکی استخوان عمل میکند. بههمین خاطر، گنجاندن ترخینه در برنامه غذایی، یک انتخاب دقیق برای تضمین رشد کودکان و حفظ سلامت سالمندان است.
۴. غذایی عالی برای تقویت سیستم ایمنی بدن
اگر بهدنبال یک تقویتکننده طبیعی برای سیستم ایمنی بدن خود هستید، ترخینه گزینهای عالی است. این غذای سنتی بهدلیل برخورداری از آنتیاکسیدانهای قدرتمند و ریزمغذیهای ضروری، توانایی بدن را در مقابله با عوامل بیماریزا را بالا میبرد. وجود ترکیبات ضدالتهابی در کنار ویتامین C، از این غذا یک داروی طبیعی ساخته است که سد دفاعی بدن را در برابر انواع عفونتها مستحکم میکند.
۵. اثرات التیامبخش و پاکسازی بدن
ترخینه فراتر از یک وعده غذایی، بهعنوان یک آنتیبیوتیک طبیعی و ضدالتهاب قدرتمند شناخته میشود. در طب سنتی بسیاری از مناطق، با اضافهکردن گیاهان کوهی نظیر پونه یا ترکیب آن با شلغم، خاصیت درمانی این غذا را برای مقابله با عفونتها به بالا میبرند. این ترکیب جادویی با پاکسازی راههای تنفسی و دفع سموم از بدن، التهابات بافتی را بهطور موثری کاهش میدهد.
وجود این عناصر شفابخش در رژیم غذایی نهتنها به تسکین دردهای مفصلی مانند آرتروز کمک میکند؛ بلکه با محافظت از عروق، ریسک ابتلا به عارضههای قلبی را در درازمدت کاهش میدهد. در واقع، مصرف ترخینه راهکاری سنتی، اما مفید برای مهار فرایندهای التهابی مزمن در بدن است.
۶. مدیریت وزن و تناسب اندام
اگر قصد کنترل اشتها و کاهش وزن بدون تحمل گرسنگی دارید، ترخینه یک مکمل غذایی عالی است. کالری این غذا در مقایسه با مواد مغذی که به بدن میرسند بهتر است و به دلیل ساختار خاص خود، مانع از پرخوری میشود. راز اصلی این ویژگی در فیبر غنی موجود در بلغور گندم نهفته است؛ این فیبر با کند کردن روند هضم، باعث پایداری سطح انرژی و ایجاد احساس سیری پایدار در فرد میشود. در واقع، با گنجاندن ترخینه در رژیم غذایی، تمایل به میانوعدههای ناسالم و پرکالری بهطور طبیعی از بین میرود و رسیدن به وزن ایدهآل راحتتر میشود.
۷. تاثیر ترخینه بر درخشش پوست و تقویت مو
ترخینه را میتوان یک مکمل زیبایی طبیعی دانست که به سلامت ظاهر شما کمک میکند. ترکیبات غنی از پروتئین و ویتامینهای خانواده B در این غذای اصیل، بهصورت مستقیم بر ریشه موها تاثیر میگذارد و با قویکردن فولیکولها، مانع از ضعف و ریزش تارهای مو میشوند.
علاوهبراین، ترخینه بهدلیل ترکیبات آنتیاکسیدانی، همچون یک زره دفاعی در برابر رادیکالهای آزاد عمل میکند و روند فرسودگی سلولهای پوستی را به تاخیر میاندازد. مصرف ترخینه نهتنها از بروز چینوچروک زودرس جلوگیری میکند؛ بلکه با رطوبترسانی و تغذیه سلولی، شفافیت و شادابی بیشتری به چهره شما میبخشد.
ترخینه را در برنامه غذایی خودتان بگنجانید
ترخینه بیش از یک غذای محلی، یک داروی سنتی و یک منبع غذایی سالم و بدون مواد نگهدارنده است. خواص ترخینه برای سرماخوردگی بسیار زیاد است. وجود آنتیبیوتیکهای طبیعی، باکتریوسینهای مقاوم به حرارت و انواع ویتامینها، آن را به غذایی عالی برای پیشگیری و درمان سرماخوردگی و آنفولانزا تبدیل کرده است. همچنین این سوپ گرم و مقوی با طعم اصیل و آمادهکردن آسان، یک گزینه ایدهآل برای تقویت سلامت عمومی بدن در روزهای سرد سال است.

ارسال نظر