وقفه‌های تنفسی در خواب و تأثیر آن بر سلامت روان

آپنه خواب درمان نشده ممکن است از طریق افت اکسیژن خون و تکه تکه شدن خواب با ایجاد و پیشرفت بیماری‌های روانی مرتبط باشد. یا ممکن است به دلیل عدم تعادل سیستم عصبی خودکار، اختلال در تنظیم ناقل‌های عصبی و اختلال عصبی-عضلانی، به دلیل بیماری‌های روانی ایجاد یا تشدید شود. تحقیقات موجود در مورد این ارتباط محدود بوده است.

پژوهشگران موسسه تحقیقات بیمارستان اتاوا و دانشگاه اتاوا در «مطالعه طولی پیری کانادا» دریافتند که خطر بالای آپنه انسدادی خواب با تقریباً ۴۰ درصد احتمال بیشتر ابتلا پیامدهای بد سلامت روان در ابتدای مطالعه و در پیگیری در بین بزرگسالان ۴۵ تا ۸۵ ساله مرتبط است.

جزئیات مطالعه

این مطالعه بر اساس داده‌های بیش از ۳۰۰۰۰ شرکت کننده در مطالعه طولانی مدت بزرگ و سراسری «مطالعه طولی پیری کانادا» (CLSA) انجام شد.

دانشمندان می‌خواستند دریابند که آیا آپنه انسدادی خواب در افراد ۴۵ سال به بالا با احتمال بیشتر ابتلا به بیماری‌های روانی مرتبط است یا خیر. علاوه بر این، آنها قصد داشتند مشخص کنند که کدام عوامل فردی در افراد با خطر بالای آپنه خواب، ابتلا به بیماری‌های روانی را افزایش می‌دهد. تمرکز این مطالعه بر سه تشخیص اصلی در زمینه بیماری‌های روانی بود. این موارد عبارت بودند از: اختلالات اضطرابی، اختلالات خلقی (مانند اختلال دوقطبی) و افسردگی بالینی.

این پژوهشگران داده‌ها را از دو نقطه نظرسنجی ارزیابی کردند. اولین جمع‌آوری داده‌ها بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ انجام شد و شامل ۳۰،۰۹۷ نفر بود. یک نظرسنجی پیگیری از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ با ۲۷۷۶۵ شرکت‌کننده انجام شد. داده‌ها عمدتاً از طریق مصاحبه‌های شخصی با پرسنل آموزش‌دیده مطالعه جمع‌آوری شد. شرکت‌کنندگان به سؤالاتی در مورد سلامت، خواب و رفاه روانی خود پاسخ دادند. علاوه بر این، محققان معاینات پزشکی ساده‌ای مانند اندازه‌گیری فشار خون و ثبت قد و وزن انجام دادند.

ارزیابی خطر آپنه خواب و سلامت روان

خطر ابتلا به آپنه خواب با استفاده از پرسشنامه معتبر STOP تعیین شد. در صورت وجود حداقل دو مورد از چهار معیار (خروپف، خستگی روزانه، وقفه‌های تنفسی مشاهده شده یا فشار خون بالا)، خطر بالا در نظر گرفته می‌شد. علاوه بر این، از یک سوال جداگانه برای تعیین اینکه آیا وقفه‌های تنفسی در طول خواب تا به حال مشاهده شده است یا خیر، استفاده شد. پیامد اصلی روانشناختی، شاخص ترکیبی سلامت روان ضعیف بود. در صورت وجود حداقل یکی از معیارهای زیر، این خطر برآورده شده در نظر گرفته می‌شد: نمرات بالا در پرسشنامه‌های تعیین شده در مورد افسردگی یا پریشانی روانی، بیماری روانی تشخیص داده شده پزشکی یا استفاده از داروهای ضد افسردگی.

نتایج مطالعه نشان می‌دهد که ارزیابی زودهنگام خطر آپنه انسدادی خواب به عنوان مثال، با استفاده از پرسشنامه STOP، می‌تواند به جلوگیری از ایجاد اختلال ثانوی روانی کمک کند. درمان‌های هدفمند، مانند استفاده از دستگاه‌ «فشار مثبت مداوم راه هوایی» یا CPAP، ممکن است علائم روانی موجود را نیز کاهش دهند یا از ایجاد آنها جلوگیری کنند.

محدودیت‌ها

با این حال، باید به برخی محدودیت‌های این تحقیق توجه داشت. اول، مجموعه افراد مورد مطالعه چندان متنوع نبود. شرکت‌کنندگان در مطالعه عمدتاً سفیدپوست، ساکن شهرها و تحصیل‌کرده بودند. این امر، کاربرد نتایج را در سایر گروه‌های جمعیتی محدود می‌کند. علاوه بر این، هم خطر آپنه انسدادی خواب و هم بیماری‌های روانی از طریق خوداظهاری ارزیابی شدند. تشخیص‌های پزشکی و اندازه‌گیری‌های عینی خواب که بتوانند وجود اختلال خواب و اثرات آن بر روان را تأیید کنند، وجود ندارد