تاریخ خلاصه به روایت history.com

کوروش کبیر چگونه ایران را به اولین ابرقدرت تاریخ تبدیل کرد؟

پارسینه: کوروش کبیر یا کوروش دوم، بنیانگذار سلسله هخامنشی بود که با شکست مادها پادشاه ایران شد و پس از آن با پیروزی های پیاپی و شیوه حکمرانی منحصر به فردش توانست یکی از بزرگترین امپراتوری های تاریخ و اولین ابرقدرت جهان را بنیان نهد.
۲۶ تير ۱۴۰۱ - ۱۷:۱۳
کوروش کبیر چگونه ایران را به اولین ابرقدرت تاریخ تبدیل کرد؟
به گزارش «پارسینه، کوروش کبیر از طریق فتوحات نظامی گسترده و حکومت خیرخواهانه، گروه کوچکی از قبایل نیمه کوچ نشین را در کمتر از ۱۵ سال به امپراتوری قدرتمند ایران و اولین ابرقدرت جهان باستان تبدیل کرد.


ظهور کوروش کبیر


کوروش کبیر متولد حدود سال ۶۰۰ قبل از میلاد، بنیانگذار اولین امپراتوری ایران (سلسله هخامنشی) متعلق به ایل نیمه کوچ نشین پاسارگاد بود که در جنوب غربی ایران کنونی گوسفند، بز و گاو پرورش می‌دادند. در مورد جوانی یا دودمان کوروش کبیر (کوروش دوم) اطلاعات قطعی کمی در دست است جز اینکه او از طریق تولد یا ازدواج بخشی از خانواده سلطنتی هخامنشی بوده است.

پنج سال پس از به تخت نشستن در سال ۵۵۸ قبل از میلاد به عنوان پادشاه دست نشانده امپراتوری ماد (که بیشتر ایران امروزی را تحت کنترل داشت)، کوروش رؤسای سایر قبایل ایرانی را متحد کرد و شورشی را علیه ایشتوویگو (آستیاگ)، پادشاه ماد رهبری کرد. کوروش با کمک یک ژنرال فراری ماد، نیرو‌های ایشتوویگو را در نبرد پاسارگاد شکست داد و پایتخت آن‌ها یعنی هگمتانه (اکباتان) را در سال ۵۵۰ قبل از میلاد تصرف کرد.

پارسیان که زمانی تحت انقیاد بودند، فاتح شده بودند. با این حال کوروش به عنوان فرمانروا، به جای انتقام جویی مهربانی و خویشتنداری نشان داد. او یک مقرری شاهانه برای ایشتوویگو تعیین کرد، هگمتانه را به عنوان پایتخت تابستانی خود دست نخورده نگاه داشت و به اشراف ماد‌ها مناصب عالی در دربار و ارتش خود داد. البته بخشش او محدودیت‌هایی هم داشت: او داماد و نوه‌های ایشتوویگو را به قتل رساند، زیرا آن‌ها را تهدیدی برای قدرت خود می‌دانست.
 
ورود کوروش به هگمتانه، پایتخت مادها


کوروش لیدیه را فتح کرد و امپراتوری خود را گسترش داد


برتری کوروش موجب نگرانی کرزوس، پادشاه لیدیه که نیمه غربی ترکیه کنونی را اشغال کرده بود، شد. کرزوس در حالی که به فکر حمله‌ای به قدرت نوظهور ایران همسایگی بود، پیکی را برای مشورت با اوراکل یونانی در دلفی فرستاد. گفته می‌شود که رابط خدایان گفته است «اگر کرزوس به جنگ برود، امپراتوری بزرگی را نابود خواهد کرد.»

کرزوس که از این پیام الهی سرخوش بود، ارتش عظیمی را در راستای رودخانه هالیس (مرز ایران و لیدیه) رهبری و در سال ۵۴۷ قبل از میلاد به پارسیان حمله کرد. پس از یک نبرد ناتمام، کوروش با تعقیب نیرو‌های لیدیایی که در سرمای زمستان در حال عقب نشینی به سمت سارد، پایتخت، بودند، آن‌ها را غافلگیر کرد.

هارپاگ، ژنرال ناراضی ماد که به شاه شدن کوروش کمک کرده بود، با نیرو‌های بی شمار پارسی در نبرد سرنوشت‌ساز تیمبرا، سواره‌نظام سوار بر شتر‌های جهازدار را در صف اول نبرد قرار داد. بوی زننده شتر‌ها آنقدر اسب‌های لیدیایی را عقب راند که از میدان جنگ به در شدند. لیدیایی‌ها با عقب نشینی به درون حصار سارد، سرانجام پس از محاصره توسط پارسیان تسلیم شدند.

به این ترتیب ثابت شد که سخنان اوراکل به کرزوس درست بوده است. یک امپراتوری نابود شده بود؛ اما این امپراتوری خود او بود.

کوروش همچون رفتاری که با ماد‌ها داشت، رویکردی آشتی جویانه با لیدیایی‌ها در پیش گرفت. او خزانه را در سارد نگه داشت و کرزوس را به دربار خود آورد. او اجازه داد تا فرهنگ‌ها، مذاهب و قوانین محلی حفظ شود و این امر به او کمک کرد وفاداری رعایای جدید خود را به دست آورد. جان دبلیو. آی. لی استاد تاریخ در دانشگاه کالیفرنیا، می‌گوید: «کوروش می‌توانست به سرعت ساختار‌های اداری موجود در مکان‌هایی را که فتح کرده بود جذب کند یا بر آن‌ها تسلط یابد، و بیشتر نخبگان محلی را در جایگاهشان حفظ می‌کرد.»

با این حال، ملایمت پادشاه پارسیان همیشگی نبود. هنگامی که اشراف مسئول خزانه داری لیدیه شورش کردند، کوروش شورشیان را اعدام کرد و پیروان آن‌ها را به بردگی گرفت. ژنرال هارپاگ پس از فتح لیدیه با محاصره وحشیانه سکونتگاه‌های یونانی در ایونیه، بسیاری را مجبور به مهاجرت به ایتالیا و خالی شدن کامل شهر‌ها کرد.

لی می‌گوید: «اسطوره‌سازی‌های زیادی، چه باستانی و چه مدرن، درباره کوروش به‌عنوان حاکمی خیرخواه وجود دارد. در حالی که کوروش مطمئناً نسبت به آداب و رسوم و مذاهب محلی مدارا می‌کرد و با نخبگان محلی کار می‌کرد، اسناد معاصر مانند الواح خط میخی نشان می‌دهد که امپراتوری پارسیان، مانند همه امپراتوری ها، بر استخراج ثروت و نیروی کار - از جمله از طریق برده داری – مردم مناطق فتح شده، متمرکز بوده است.»

با رشد امپراتوری پارسیان، ارتش آن هم تقویت شد. کوروش یک سپاه زبده متشکل از جنگجویان سواره را ایجاد کرد که در تیراندازی هنگام سواری مهارت داشتند و ارابه‌های جنگی را با تیغه‌های متصل به چرخ‌ها به کار می‌گرفتند. لی می‌گوید: «به نظر می‌رسد که نیرو‌های او بسیار با انگیزه و آموزش دیده بودند، و به نظر می‌رسد خود کوروش یک رهبر الهام‌بخش بوده است. به نظر می‌رسد که او حتی در زمستان توانسته است ارتش‌هایش را سریع‌تر از آنچه دشمنان پیش‌بینی می‌کردند به حرکت درآورد.»

پس از اینکه ارتش او سرزمین‌های شرق ایران را فتح کرد، کوروش به تسخیر آخرین قدرت باقی‌مانده در غرب آسیا یعنی «امپراتوری بابل نو» اندیشید.

در سال ۵۳۹ قبل از میلاد، نیرو‌های ایرانی به این امپراتوری ثروتمند و حاصلخیز حمله کردند و ارتش بابل را برای تصرف شهر استراتژیک اوپی در حاشیه رودخانه دجله شکست دادند. یک هفته بعد، ارتش ایران به دیوار‌های بابل، بزرگترین شهر جهان باستان رسید و بدون جنگ آن را تصرف کرد.

بر اساس منشور کوروش، قطعه استوانه‌ای شکل گلی با نوشته‌های میخی بابلی که در سال ۱۸۷۹ کشف شد، پادشاه ایران پیروزمندانه و با آشتی به بابل وارد شد و «جایگاه سروری [خود] را با جشن و شادمانی» در کاخ شاهی برپا کرد.

کوروش اندکی پس از سقوط بابل، یهودیان بابلی که ۵۰ سال پیش به دنبال تخریب معبد اورشلیم (بیت المقدس کنونی) توسط نبوکدنصر دوم مجبور اسیر شده بودند را آزاد کرد. بسیاری از آن‌ها که از تبعید در بابل آزاد شدند، به وطن معنوی خود در اورشلیم بازگشتند. کتاب اشعیا در عهد عتیق، کوروش را به‌عنوان «مسح‌شده» از سوی خدا برای آنکه «امت‌ها را در برابر او مطیع کند و پادشاهان را از اسلحه‌هایشان خلع کند»، مورد ستایش قرار می‌دهد.

با فتح امپراتوری بابل نو، امپراتوری ایران از دریای اژه در غرب تا رود سند در شرق گسترش یافت. کوروش یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌هایی را که جهان باستان به خود دیده ایجاد کرده بود و می‌توانست به خود ببالد: «من کوروش هستم، شاه جهان.» (نقل از منشور کوروش)
 
کوروش کبیر چگونه ایران را به اولین ابرقدرت تاریخ تبدیل کرد؟


کوروش می‌میرد، اما امپراتوری پارس زنده می ماند


در مورد مرگ کوروش، که در حدود سال ۵۲۹ قبل از میلاد اتفاق افتاد، اطلاعات کمی در دست است. بر اساس برخی گزارش ها، او در جریان یکی از لشکرکشی‌های در مرز‌های شرقی امپراتوری بر اثر زخمی شدن در میدان جنگ درگذشت. جسد او به پاسارگاد بازگردانده شد، در یک تابوت طلایی قرار داده شد و در یک قبر سنگی عظیم به سمت طلوع خورشید آرام گرفت.

پسرش کمبوجیه دوم جانشین کوروش شد که با فتح تمدن باستانی دیگری در مصر به گسترش مرز‌های امپراتوری ادامه داد. امپراتوری ایران به مدت دو قرن مرفه و پایدار ماند تا اینکه در سال ۳۳۰ قبل از میلاد به دست ارتش اسکندر مقدونی افتاد.
 
منبع: history.com
منبع: پارسینه
نظرات
شیرین صفوی
درود بر کوروش کبیر
بابك
چيزي رو كه نمي تونيد بفميد بهتون ميگم. ذوالقرنين كه در قرآن آمده درباره كوروش است و تصويرش بصورت مردي با صورت نيمي انسان و نيمي آتش ديده ميشود كه اين نشانه فرشته بودن اوست. آن نيمه كه انسان ميبينيد بدني است كه فرشته در آن است. همانگونه كه انسان روح است و در بدن قرار دارد ولي آتش نيست. كوروش بزرگ فرشته سركوبگر دوم است. همين امروز در دوران مهمي زندگي ميكنيد كه فرشته سركوبگر سيزدهم روي زمين است.
ناشناس
میشه بگین کجای قر آن اومده؟! سورشو آیه شو ، تفسیرشو از کدوم مفسر دیدین ؟ سند ومدرکتون رو اگه بنویسین؟ممنون میشم .
ناشناس
کوروش اگر الان بود با اهریمن زمان میجنگید
ناشناس
آلبرت انیشتن را شیعه کردید بس است کوروش کبیر را بگذارید برای تاریخ دست نخورده بماند
محمد مهدی اسلامی
با سلام و احترام بر جنابعالی نا شناس جان عزیز ، کسی انیشتین را شیعه نکرد ، لطفاََ سخن حضرت آیة الله العظمی سبحانی را در این مورد «شیعه شدن انیشتین و نامه ی او به آیة الله بروجردی راست است را » را مطالعه بفرمائید . چون امروز مردم هوشیار و خردمند ایران با خواندن یا شنیدن هر مطلبی از هر کسی بدون تحقیق و تدقیق نه زیر بار قبولش می روند و نه ردش مگر آن که به دانشمندان محقق و مورد اعتما د خود رجوع کرده و اطمینان حاصل کنند. و در مورد کوروش نیز آنچه که بنده و جنابعالی خوانده ایم و میدانیم ، بزر گانمان خیلی وسیع هتر و گستر ده تر از ما میدانند .پس چه خوب است که خودمان را به رنج وزحمت نیندازیم .که از آن سودی عایدمان نخواهد شد . با عرض ادب و احترام ، محمد مهدی اسلامی .
محمد مهدی اسلامی
لطفاََ اصلاح بفرمائید « وسیع تر » صحیح است ، نه « وسیع هتر » .متشکرم.
محمد مهدی اسلامی
صفات برجسته ذوالقرنین
از قرآن به خوبی استفاده می شود که ذوالقرنین دارای صفات برجسته و ممتازی بود که به این قرار است :
خداوند اسباب پیروزی ها را در همه ابعاد در اختیار او گذاشت.او سه لشگرکشی مهم داشت؛ به غرب، به شرق و به منطقه ای که در آنجا یک تنگه کوهستانی وجود داشت و در هر یک از این سفرها با اقوامی برخورد کرد.او مردی با ایمان، عادل و مهربان بود و از طریق عدل و داد منحرف نمی شد؛ به همین جهت مشمول لطف خاص پروردگار بود و به مال و ثروت دنیا علاقه ای نداشت.او به خدا و روز رستاخیز ایمان داشت.او سازنده یکی از مهمترین و نیرومندترین سدها بود، که در آن به جای آجر و سنگ از آهن و مس استفاده شد که اگر مصالح دیگری هم در ساختمان آن به کار رفته بود، فرع بر این فلزات بود. هدف او از ساختن این سد، کمک به گروهی مستضعف در مقابل ظلم و ستم قوم یأجوج و مأجوج بوده است. قبل از نزول قرآن نام او در میان جمعی از مردم شهرت داشت، از این رو قریش یا یهود از پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) درباره آن سؤ ال کردند.در قرآن چیزی بر پیامبری او تصریح نشده است ولی در الفاظ آن تعابیری است که از پیامبری او خبر می دهد. در روایات اسلامی از ذوالقرنین با عنوان «عبد صالح» نام برده شده است.
شیرین صفوی
کوروش با حکومت بر دلها ابر قدرت دلهای ایرانیان شد و ایرانیان عاشق عدالت او جاودانه ماند ، لعنت بر سولیوان و کارتر و انگلیس
نیما
پس اسکندر مقدونی به هخامنشیان حمله کرد و نابودشون کرد !
از جنایتهای اسکندر در ایران هیچی نمیگم که حالتون بد نشه ، فقط همینقدر بدونید که جنین زنان حامله تفریح اسکندر بود .
ایران توسط هخامنشیان بیشترین رنج تاریخ خودشو متحمل شد ، هخامنشیان نتونستن از ایران دفاع کنند ، هر قسمت از ایران که درگیر جنگ با اسکندر شد سردار هخامنشی در اون قسمت ایران فرار کرد ، هرچند خیلی طول نکشید که سزاشو چشید ولی لشکر تحت امرش با دیدن فرارش ازهم پاشید ، سرداران هخامنشی ایران رو دادند تا زنده بمونند ، الان هم از این جنس ایرانی داریم . تاریخ درس داده که مثل هخامنش نباشین
محمد مهدی اسلامی
با سلام و احترام بر جناب آقای نیمای عزیزم ، چقدر دوست داشتم نام شریف وحضور محترم جنابتان را در اینجا زیارت کنم که بحمدالله تعالی سر انجام به این آرزو یم رسیدم . جناب آقا نیما جان خیلی خوشحالم کردید ، کاش زیاد از این بزرگواری ها بکنید . سلامت می کنم ای آقا نیما __نگفتی عزیزم چه می کنی بی ما __بیا دوستت دارم خیلی زیادی __سر از پایم نمی شناسم ز شادی __بهر جائی که نامت را ببینم __چه یار نیک من هستی بدینم __ ان شا ءالله موفق ومؤید و شاد کام باشید . با عرض ادب وارادت ، دوستدار کوچکتان ، محمد مهدی اسلامی .
ناشناس
نميشه به كساني مثل تو درس داد، شماها ياد نميگيريد. اسكندر رو هم از روي سنگهاي بجا مانده ميشه شناسايي كرد. اونهم تصويري با بدن نيمي انسان و فرشته داره.
محمد مهدی اسلامی
با سلام و احترام بر این امام عزیز و بزر گوار شهر خوبمان دارالمؤمنین قزوین که فرموده است : « ذوب شدن در حزب و جناح یعنی ضایع شدن » و با تشکر از ایشان عرض می کنم : آفرین برتو امام راستین __کز برای حق ببالا آستین __ خود زدی ای مرد خوب وخوش نهاد__کرده ای دعوت به انجام جهاد __مردم پر شور و با ایمان و دین __ می کنند آماده خود با اسب و زین __ عاقلان در دین حق ذوب می شوند __جاهلان دنبال شیطان می دوند __ ذوب شدن در غیر دین زشت و بد است __مانع کسب کمالات چون سد است _
محمد مهدی اسلامی
با سلام و احترام بر جنابعالی ، ناشناس جان عزیزم ، فدای شما شوم مگر فرشته موجودی مادی است که جسم داشته باشد ؟ عزیزم این ها از تخیلات است . موجودات معنوی جسم ندارند ، اکنون بیندیشید در مورد عقل خودتان و بپرسید جسم عقلتان کجاست ؟ آیا میتوانید آن را با انگشت ،مورد اشاره قرار دهید همانگونه که چشم و گوش و قاشق آشتان را نشان میدهید ؟ عزیزم ما که از قر آن کریم آموخته ایم قل هاتوا برهانکم ان کنتم صادقین = اگر راست می گوئید برهانتان را بیاورید ، نمیتوانیم تخیلات و تصورات را با واقعیات عینی موجوده یکسان بگیریم ، جنابعالی اگر با استدلال و برهان و بروش درست، درس بیاموزید ، مطمئن باشید که بفضل حق ،اکثر ما نه تنها می آموزیم که ، دست مبارکتان را نیز خواهیم بوسید . پس شاید بد نباشد ولو یکبار هم شده از خودمان بپرسیم نکند اشکال از درس دادن ما بوده و آشنا نبودنمان با زبان مخاطبینمان . فرض کن من کودکم ای دوست من __پس نباید کند جانم پوست من _ بر تمام پیشروان کن اقتداء __ رو زبانم را بیامو.ز ابتداء __ تا که نگذاری عزیزم ، بنده قال __ خویشتن نیز نا دهی از دست حال __ نا امیدی کار ابلیس است و بس __پس برای خویش باشیم دادرس __ ان شاءالله موفق ومؤید و شاد و خیلی بیشتر از این ها راد باشید . با عرض ادب و ارادت ، دوستدار و خدمتگزار کوچکتان ، محمد مهدی اسلامی .
ارسال نظر
نمای روز
حواشی پلاس
آخرین اخبار
به پرداخت ملت
سداد2