پیشنهاد پارسینه
وقتی اختلافات سیاسی به اقتصاد گره می‌خورند؛
روند تصاعدی اختلافات میان ترکیه و رژیم صهیونیستی که تاکنون صرفاً در مسائل سیاسی به بروز تنش و جدال‌های لفظی میان سران آن‌ها منجر شده است و تأثیر چندانی بر روابط اقتصادی دوسویه نداشته بود، اکنون به نظر می‌رسد که با افزایش اکتشافات گازی در دریای مدیترانه شرقی به مسائل اقتصادی نیز کشیده شود.
۰۵ دی ۱۳۹۷ - ۱۳:۰۹
۰

انتقال گاز به اروپا؛ میدان اقتصادی نبرد ترکیه و اسرائیل

به گزارش «پارسینه» به نقل از الوقت، طی روز‌های گذشته اردغان رئیس جمهوری ترکیه و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم اسرائیل حملات تندی را علیه یکدیگر در سخنرانی‌های خود صورت دادند. ابتدا نتانیاهو در صفحه شخصی توئیتر خود نوشته بود: «اردوغان، فاتح قبرس شمالی و کسی که ارتشش در داخل و خارج از ترکیه زنان و کودکان را در روستا‌های کُردنشین قتل عام می‌کند، نمی‌تواند درباره اخلاق به موعظه اسرائیل بپردازد» و سپس اردوغان در پاسخ نتانیاهو را رئیس یک تروریسم دولتی توصیف کرد.

پس زمینه تنش در روابط آنکارا- تل‌آویو علاوه بر سرکوب اعتراضات در غزه، به امور دیگری از جمله حمایت اسرائیل از برگزاری همه پرسی جدایی‌طلبی در اقلیم کردستان عراق در ماه سپتامبر ۲۰۱۷، و همچنین به رسمیت شناختن بیت‌المقدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی توسط دولت ترامپ که با واکنش ترکیه در تشکیل نشست سازمان کنفرانس اسلامی برای محکوم کردن آن منجر شد، نیز باز می‌گردد. با این حال اشاره نتانیاهو به مسئله قبرس اتفاقی نیست.

جزیره قبرس که در داخل دریای مدیترانه واقع شده، در پی اختلاف بین آتن و آنکارا در سال ۱۹۷۴ و پس از درگیری‌های نظامی بین دو کشور، به دو بخش ترک نشین (شمالی) و رومی ـ. یونانی‌نشین (جنوبی) تجزیه شد.

بخش جنوبی و رومی نشین قبرس به عنوان یک کشور مستقل توسط سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته می‌شود و عضو اتحادیه اروپاست، ولی بخش شمالی (ترک نشین) جزیره قبرس فقط توسط ترکیه به عنوان یک کشور به رسمیت شناخته شده است. از سال ۱۹۷۴ تاکنون تمام تلاش‌های سازمان ملل متحد برای حل مساله قبرس و وحدت مجدد دو بخش این جزیره به بن بست خورده است.

کشف میادین گازی در مدیترانه شرقی

مسئله امکان وجود ذخایر انرژی در دریای میدترانه موجب تلاش دولت‌های اطراف این دریا برای انجام اکتشاف منابع گاز و نفت شده است. در همین راستا در سال ۲۰۱۱ در آب‌های قبرس در مدیترانه شرقی ذخایر بزرگ گازی کشف شد که به میدان گازی آفرودیت (Aphrodite)، مشهور شد. اما تمامی حوزه این میدان بزرگ گازی مربوط به قبرس نیست و بخشی از آن به مرز منطقه دریایی اسرائیل می‌رسد. اسرائیل مدعی است که حداقل ۵ درصد از این مخزن متعلق به آنها است که منجر به اختلاف با قبرس در مورد چگونگی تخمین این سهم شده، زیرا این قبرس است که این میدان را توسعه می‌دهد.

براساس برآورد اخیر اسرائیل، سهم این رژیم از میدان گازی آپرودیت به ۱۰ میلیارد متر مکعب گاز با ارزشی نزدیک به ۱.۵ میلیارد دلار می‌رسد.

گفتنی است که آفرودیت کوچکتر از تامار و لویاتان است که دو میدان بزرگ گاز در اسرائیل هستند که در همان زمان کشف شده بودند.

همکاری محور اسرائیل- قبرس– یونان در مقابل ترکیه

با در نظر گرفتن یک انگیزه اقتصادی قوی برای هر دو طرف، ابتدا گمانه زنی‌ها مبنی بر این بود که اسرائیل اکنون گاز صادراتی حاصله از میدان لویتان را از طریق یک خط لوله مستقیم به ترکیه خواهد فرستاد.

در سال ۲۰۱۶، نتانیاهو و بینالی ییلدیریم، نخست وزیر وقت ترکیه، گام‌های عادی سازی روابط را برداشتند که بر اساس آن اسرائیل موافقت کرد که برای کشته شدگان کشتی مرمره ۲۰ میلیون دلار به ترکیه پرداخت شود. پس از آن بحث صادرات گاز طبیعی اسرائیل به ترکیه جدی‌تر شد و در سال ۲۰۱۷ یوال استینیتس وزیر انرژی اسرائیل در حال مذاکره با همتای ترک خود برای امضا قرارداد خط لوله بود. در این شرایط انتشار خبر کشف میادین بزرگ گاز در آب‌های سرزمینی مصر شوک مهمی بود که به تل آویو وارد شد تا بحث ایجاد خط لوله انتقال گاز به ترکیه و اتحادیه اروپا جدی‌تر دنبال شود چرا که مصر علاوه بر خرید گاز از اسرائیل مکانی برای تصفیه گاز این رژیم نیز محسوب می‌شد.

در این شرایط از لحاظ اقتصادی، ترکیه ساده‌ترین و سودآورترین راه صادرات گاز طبیعی اسرائیل به اروپا است. از طرف دیگر انتظار می‌رود تقاضای اقتصاد ترکیه برای واردات گاز طبیعی در سال‌های آینده به طور چشمگیری افزایش یابد، یعنی از ۵۵ میلیارد متر مکعب در سال ۲۰۱۷ تا ۷۵ میلیارد متر مکعب در آینده نزدیک. در حال حاضر روسیه تقریبا نیمی از این مقدار (۶۰-۵۰ ٪)، ایران ۲۰ ٪ و آذربایجان ۱۰ ٪ از این بازار را در اختیار دارند.

علاوه بر این، ترکیه یک مسیر راحت برای انتقال گاز اسرائیل به اروپا را ایجاد می‌کند. هزینه راه اندازی خط لوله به ساحل جنوبی ترکیه به مراتب کمتر از جایگزینی برای ساخت یک خط لوله مستقیم از طریق یونان یا ساخت یک تاسیسات مایع سازی در اسرائیل است. ترکیه حتی ممکن است با توجه به علاقه خود به کاهش وابستگی خود به مسکو مایل باشد برای گاز اسرائیل بیشتر از آنچه در حال حاضر برای گاز روسیه پرداخت می‌کند بپردازد.

با همه این عوامل به نظر می‌رسد که ترکیه یکی از مقصد‌های مطلوب برای گاز اسرائیل باشد، اما با این وجود در عمل اینچنین نیست. روابط بین ترکیه و اسرائیل همچنان بی ثبات است. تحلیلگران خاطر نشان می‌کنند که بسیاری از اسرائیلی‌ها روابط با ترکیه را برای این نوع قرارداد گاز بلند مدت به اندازه کافی پایدار نمی‌بینند. بسیاری از موانع سیاسی و جغرافیایی برای سرمایه گذاری در چنین پروژه کلانی وجود دارد. کوتاهترین مسیر از ذخایر گاز اسرائیل به ساحل ترکیه از دو کشور دشمن این رژیم یعنی لبنان و سوریه عبور می‌کند.

اما حتی اگر این خط لوله در منافع حیاتی هر دو طرف بود، باز هم واقعیت‌های ژئوپلیتیکی منطقه مانع این ادغام اقتصادی می‌شود. از یکسو، ناتوانی در حل و فصل بحران ترکیه-قبرس به این معنی است که قبرس احتمالا هر گونه تلاش اسرائیل و ترکیه را برای ساختن خط لوله بین دو طرف به چالش می‌کشد. تحلیلگران معتقد هستند که تلاش‌های مستمر اسرائیل برای دستیابی به چشم انداز این خط لوله حتی از طریق ترکیه، در واقع به منظور تقویت ابزار چانه‌زنی خود با مصر است.
 
انتقال گاز به اروپا؛ میدان اقتصادی نبرد ترکیه و اسرائیل

به این دلایل باید حمایت کمیسیون اروپا از طرح خط لوله اسرائیل- قبرس- یونان را افزود که اکنون قرار است بخشی از آن با سرمایه گذاری دلاری ابوظبی تأمین مالی نیز شود. این خط لوله ۱، ۹۰۰ متر زیر دریا قرار خواهد گرفت و از طریق آن میدان لویاتان اسرائیل با میدان آفرودیت قبرس پیوند می‌خورد تا از طریق یونان و ایتالیا گاز به اتحادیه اروپا سرریز شود؛ بنابراین باید گفت: به نظر می‌رسد در آینده نزدیک بعید است که بتوان شاهد همکاری‌های انرژی اسرائیل و ترکیه به شکل عمده بود.

در همین راستا ۲۵ آذر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی در توییتی با اشاره به پروژه خط لوله گاز میان اراضی اشغالی و اروپا گفت: اسرائیل با اجرای این طرح در حوزه گازی به "کشور بزرگی" تبدیل خواهد شد. نتانیاهو توییت کرد: این هفته پنجمین نشست سران یونان و قبرس برگزار خواهد شد، ما پروژه خط لوله گاز اسرائیل به اروپا را به جلو خواهیم برد، این طرح اسرائیل را در حوزه گاز به "کشور بزرگی" نه فقط در منطقه بلکه در جهان تبدیل خواهد کرد.

در مقابل، اما آنکارا می‌گوید یونانی تباران قبرس هیچ اختیار قانونی در اکتشافات نفت و گاز در منطقه فلات قاره ندارند و اعلام کرده است خود با همکاری ترک تباران قبرس در زمینه اکتشاف نفت و گاز در شمال قبری به فعالیت خواهد پرداخت.

وزیر دفاع ترکیه نیز در این زمینه افزود: اگر برخی‌ها از توطئه و رفتار‌های تحریک آمیز خودداری نکنند با عواقب سنگینی مواجه خواهند شد. هیچ کس در این باره تردید نکند که ترکیه از حقوق و منافع خود در مدیترانه نیز دفاع می‌کند. وی با تاکید بر حمایت ترکیه از بخش ترک نشین قبرس گفت: بار دیگر این را اعلام می‌کنم که هیچ تصمیمی در خصوص قبرس بدون موافقت ترکیه پایدار نخواهد بود.
50
پــنــجــره
ارسال نظر
سوپر تخفیف1
نمای روز
سوپر تخفیف1
سوپر تخفیف1
سوپر تخفیف1
سوپر تخفیف1
سوپر تخفیف1
آخرین اخبار
سوپر تخفیف1
عکس بانک ملی
سداد
شفا دارو