پیشنهاد پارسینه
با تصویب بندی از لایحه بانک مرکزی؛
تغییر واحد پولی ایران داستاني است که از سال ۱۳۷۲ آغازشده اما بالاخره پس از گذشت سالها امروز دولت در لایحه ای جدید به حذف یک صفر پول ملی و تغییر واحد پولی ایران از ریال به تومان رای داد. این لایحه به زودی برای تصویب به مجلس ارائه خواهد شد.
۱۷ آذر ۱۳۹۵ - ۱۴:۰۷

تحریریه پارسینه: هیات دولت در جلسه امروز خود به ریاست روحانی رییس‌جمهوری، ‏به ادامه بررسی پیشنهادهای کارگروه منتخب درخصوص «لایحه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» ‏پرداخت و مواد دیگری از این لایحه را به تصویب رساند.‏
براساس موادی از این لایحه که به تصویب هیأت وزیران رسید، واحد پول ایران، تومان و برابر با ۱۰ ریال ‏تعیین شد.‏

کاهش صفرهای پول ملی و تبدیل واحد پولی کشور از «ریال» به «تومان» ایده ای است که سال ها مطرح بوده و به تازگی نیز مورد توجه قرار گرفته است. ریال از سال ۱۳۰۸ جای «تومان» را گرفت و واحد پول رسمی کشورمان شد و یک صفر به صفرهای اسکناس ها و سکه ها اضافه کرد اما از آن سال ها تاکنون اغلب مردم هنوز از تومان به عنوان واحد پول استفاده می کنند.

سابقه ایده حذف صفر از ریال به دهه ۷۰ بر می گردد. سال ۱۳۷۳ برای اولین بار موضوع حذف سه صفر از اسکناس ها مطرح شد. البته بعدها پیشنهاد حذف چهار صفر از ریال داده شد. این طرح در دولت قبل زمانی که «محمود بهمنی» ریاست بانک مرکزی را بر عهده داشت جدی تر پیگیری شد اما به نتیجه نرسید. 

براین اساس چندی پیش حسین قضاوی معاون بانک، بیمه و شرکت‌های دولتی وزارت اقتصاد و غلامرضا مصباحی‌مقدم عضو شورای عالی بورس و مجمع تشخیص مصلحت نظام پیشنهاد حذف سه صفر از پول ملی را مطرح کرده‌اند، پیشنهادی که به گفته قضاوی فقط از جانب آن‌ها بوده است و هنوز در سطح کلان کشور درباره آن تصمیم‌گیری نشده، به این ترتیب دولت می‌تواند درباره این تصمیم به اجماع برسد یا خیر.

حذف سه صفر از پول ملی اتفاقی است که در برخی از کشورها مانند ترکیه پیش‌تر اتفاق افتاده است. شاید مهم‌ترین هدفی که برای حذف صفر از پول ملی بر شمرده می‌شود این است که حساب‌ و کتاب‌های مردم راحت‌تر صورت بگیرد. ‌ البته دلایل دیگری هم برای آن برشمرده‌اند مثلا اینکه از نظر روانی جامعه احساس نکند که تورم سنگینی را متحمل و پول ملی بی‌ارزش است. 

البته حذف صفرها به تنهایی نمی‌تواند تاثیری بر کاهش نرخ تورم داشته باشد، بنابراین انتظار کاهش نرخ تورم با حذف صفرها بیهوده است و در واقع تغییرات فرمی، شکلی و روبنایی نمی‌تواند بر تورم تاثیرگذار شود. با این حال اجرای این طرح هزینه‌بر و نیازمند تغییرات گسترده در نظام پولی کشور است. به این معنا که ابتدا باید تمام اسکناس‌ها و سکه‌های موجود جمع شده و با اسکناس‌ها و سکه‌های جدید جایگزین شوند و ضمن اینکه دستگاه‌های خودپرداز نیز باید متناسب با سیستم جدید کار کنند.


سابقه حذف صفر از اسکناس در دنیا

حذف صفر از واحد پولی کشورها، اولین بار در آلمان و بعد از جنگ جهانی دوم به اجرا درآمد. در آن زمان آلمان تورمی شدید را تجربه می کرد که در آن شرایط تصمیم به حذف صفرها از «مارک» گرفته شد. در آرژانتین هم در سال ۱۹۶۰ میلادی، هر دلار آمریکا برابر ۱۱۰۰ تا ۳۵۰۰ پزوی آرژانتین مبادله شد و این کشور با حذف ۲ صفر از پول خود ارزش آن را در برابر دلار افزایش داد. 

در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی هم هر دلار آمریکا برابر ۱۸۰۰۰ تا ۱۸۰۰۰۰ پزو داد و ستد می شد و به همین خاطر دولت آرژانتین در سال ۱۹۸۳ چهار صفر از پول خود را حذف کرد. در ژانویه ۲۰۰۵ نیز ترکیه لیره جدید را جایگزین لیره قدیم کرد و هر یک میلیون لیره قدیم ترکیه (با حذف شش صفر) به یک لیره جدید تبدیل شد. آخرین نمونه در این زمینه به زیمبابوه مربوط می شود که دولت این کشور ۱۰صفر را از پول ملی حذف کرد. 


آخرین اظهارنظرهای مسوولان

گویی وزیراقتصاد چندان رضایتی از حذف سه صفر پول ملی ندارد. چراکه وی در ۲۴ آبان ماه امسال کمتر از یکماه پیش تاکید کرده بود من نیز حذف سه صفر را اصلاحی ضروری می‌دانم که باید در آینده صورت بگیرد، ولی اکنون زمان آن فرا نرسیده است.
طیب نیا درباره زمان حذف سه صفر از پول ملی توضیح داد: به نظر من زمان حذف صفرها از پول ملی وقتی فرا می‌رسد که بتوانیم تورم اقتصاد ایران را مهار کرده و به یک وضعیت پایدار برسیم، وقتی به وضعیت پایدار رسیدیم ان‌شاالله بعد از آن برای حذف سه صفر از پول ملی اقدام خواهد شد، به هر حال تاکید می‌کنم که اکنون زمان آن نیست.

از سویی دیگر مدیر کل اقتصادی بانک مرکزی نیز در اواخر آبان ماه سالجاری، با تاکید بر اهمیت ابعاد اجرایی شدن حذف صفر از پول ملی گفت: قرار نیست با حذف سه صفر، اتفاق بنیادی در اقتصاد بیفتد، تنها تعدادی از صفرهای پول ملی حذف می شود. به عبارتی  اینگونه نیست که حذف سه صفر  اتفاقی ایجاد کرده و یا اصلاحات خاصی انجام دهد،مگر اصلاح مبادلات، یعنی مردم راحت‌تر و پول کمتری خرید و فروش کنند، با این حال موضوع به شدت مورد توجه است.

وی با بیان اینکه در زمانی که آقای قضاوی، معاون اقتصادی بانک مرکزی بودند اقدامات برای بررسی طرح سه صفر پول ملی با جدیت بیشتری پیش رفت، افزود: اما قبل از آن هم کارهایی انجام داده بودیم که در مسیر به ماجرای حذف یارانه‌ها، بحران ارزی و تورم‌های آن برخورد کردیم. این در حالی است که اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها شوک قیمتی حدود ۱۲ تا ۱۳ درصدی را بابت حذف یارانه‌ها به اقتصاد وارد کرد که تا سال ۱۳۹۰ هم ادامه داشت، بنابراین لازم بود تا شرایط با ثبات داشته باشیم که بتوان برای حذف سه صفر اقدام کرد. این در حالی است که کارشناسان و اساتیدی هم که برای بررسی موضوع دعوت شده بودند تاکید داشتند که آن دوره، زمان مناسبی برای حذف سه صفر از پول ملی نیست و در نهایت با تورم ۴۰ درصدی که بر اقتصاد حاکم بود، بانک مرکزی این موضوع را منتفی اعلام کرد.

اکرمی، با بیان اینکه بانک مرکزی از قبل زمینه‌های لازم برای حذف صفر را مهیا کرده، تمام مطالعات انجام و تیم‌ها تشکیل شده است، عنوان کرد: اگر تورم تک رقمی موجود به طور مستمر و پایدار باشد، یکسان‌سازی نرخ ارز انجام شده و رشد اقتصادی نیز به ثبات برسد و در مجموع شرایط به‌طور کامل مهیا شود، آنگاه  می‌توان صفر را از پول ملی حذف کرد.

مدیر کل اقتصادی بانک مرکزی با بیان اینکه حذف صفر فعلا در دستور کار بانک مرکزی قرار ندارد، این را هم مورد تاکید قرار داد که در کنار ثبات شاخص‌های اقتصادی و فراهم شدن شرایط لازم، تصمیم و نظر نهایی برای اجرای این طرح با مسئولان و مقامات پولی خواهد بود.  
وی با اینکه امیدوار است با اتفاق های مثبتی که در شاخص های اقتصادی افتاده، بتوان در آینده ای نزدیک در این باره اقدام کرد، اما زمان مشخصی برای  آن اعلام نکرد و گفت که باید منتظر ماند.


کارشناسان چه می‌گویند؟

به نظر می‌رسد اجماع کارشناسان نیز بر این است که حذف صفرها از پول ملی صورت بگیرد و با توجه به اینکه در نهایت خارج کردن پول رایج از نظام پولی کشور و جایگزینی آن کاری دشوار و پر هزینه است نظر کارشناسی بر این است که اگر قرار است حذف صفرها از پول ملی صورت بگیرد باید اولا تعداد بیشتری از صفرها مثلا چهار صفر حذف شود و سپس این اقدام در شرایط ثبات اقتصادی محقق شود. در این زمینه کامران ندری توضیح داد: معمولا کشورهایی برای حذف صفر از پول ملی خود اقدام می‌کنند که تورم مزمن و طولانی مدت داشته‌اند تصمیم‌ گرفته‌اند سه صفر یا شش صفر را از پول ملی خود حذف کنند ایران هم شرایط مشابهی را گذرانده است، ولی در نظر داشته باشید که چنین اقدامی زمان‌بر و پر هزینه است.
براساس اظهارات وی، برای حذف صفرها از پول ملی، اسکناس و مسکوت در گردش باید خارج شود و پول جدید جایگزین شود که هم زمان‌بر و هم هزینه‌بر است. بنابراین وقتی دولت چنین کاری می‌کند و هزینه‌های آن را می‌پذیرد طبیعتا تلاش می‌کنند تعداد صفرهایی بیشتری حذف شود تا محاسبات ساده‌تر شود و احیانا اگر تورم‌هایی اتفاق افتاد در رقم‌های پایین تا حدودی قابل تحمل باشد، بنابران بهتر است تعداد بیشتری از صفرها حذف شود و در شرایط کنونی به نظر من حذف چهار صفر از پول ملی امکان‌پذیر باشد.

معاون پژوهشی پژوهشکده پولی و بانکی در این زمینه توضیح داد: البته موضوعی که نباید از آن غافل ماند این است که برای حذف صفرها از پول ملی پیش‌زمینه‌هایی لازم است که باید محقق شود. ابتدا اینکه تورم به دلیل انضباط پولی نهادینه شده و به صورت ساختاری مهار شده باشد.

از سویی دیگر رئیس کل سابق بانک مرکزی اخیرا در گفت وگو با پارسینه به سیاست های پولی و مالی کشور پرداخته و درعین حال اجرای طرح حذف صفر از پول ملی را یک ضرورت ملی دانست.

به گفته محمود بهمنی، زمانی که در بانک مرکزی بوده است قدم های بزرگی برای حذف سه صفر برداشته شده تا جاییکه مصوبات اجرایی آن هم فراهم شده است. 

براساس اظهارات وی، ما امروز دیگر بد هست بگوییم ۳۵ هزار ریال ما یک دلار است.دیگر این مساله معنا ندارد. الان می طلبد که نسبت به این وضعیت بازنگری جدی داشته باشیم. 

نماینده مجلس دهم با ذکر مثالی تاکید کرد: زمانی که در بانک مرکزی بودم و به دفتر صندوق بین المللی پول می رفتم از ما تقاضا می کردند که واحد کوچیک پول ملی خودمان را به آنها ارائه کنیم اما ما نداشتیم.یک قرونی از ما میخواستند. حتی می گفتند یک تومانی را ده برابرش را دارید یا حتی صد برابرش را ما بازهم می گفتیم نه! ۱۰۰ریالی هزار ریالی هیچ کدام را نداشتیم.امروز اگر صد تومانی نیکل را چاپ زرد بکنید ارزش ذاتی آن بیشتر از ارزش مبادلاتی آن است. پس معنا ندارد ضرب کنیم. چرا سکه هایمان را عده ای جمع می کنند و با ذوب آن سود های کلان به جیب می زنند، چون در این کار سود خوبی وجود دارد.

وی افزود: در حال حاضر هزینه چاپ هر اسکناس ۱۳۷ تومان است، بعد آیا به نظرشما چاپ اسکناس ۱۰۰ تومانی معنا دارد؟ بهمنی درعین حال درباره آیا آیا شرایط اقتصادی برای اجرای ارز تک نرخی مهیاست؟ اظهارداشت: از من بخواهید اصلا بورس ارز را سم می دانم.البته این  نظر شخصی  من است. هیچ کسی در هیج کجای دنیا پول ملی را وارد بورس نمی‌کند.

بنابراین بالاخره دولت پس از سالها انتظار کارشناسان اقدام به تدوین لایحه ای کرد که در یکی از بندهای آن تبدیل ریال به تومان مورد تصویب قرار گرفته اما باید دید مجلس نشینان تا چه اندازه این طرح را قبول دارند و آیا بالاخره پس از سالها تومان جایگزین ریال می‌شود؟
پــنــجــره
نظرات
ناشناس
باید بریم و همه پولهامون رو به دلار تبدیل کنیم. اول یک بدبختیه جدید برای مردم
سبحان شاهمرادی اصولگرا
تومان بهتر از ریال است
سبحان شاهمرادی اصولگرا
باید چهار تا صفر حذف شود. کارشناسهای اصولگرا نظرشان این است
همایون
مگه قرار نبود داریک باشه
ناشناس
قرار بود زرشک بشه
سبحان شاهمرادی اصولگرا
بهتره اینجوری
ناشناس
ببخشید با این وضعیتی که اقتصاد ایران داره یک صفر دردی رو دوا نمیکنه بلکه حداقل باید یه چهار پنج تایی صفر از پول ملی کم بشه
ببر مازندران
بکنن درهم و دینار بهتره هههههههههههههه
علی
واقعا خوب میشود،مخصوصا برای ما حسابدارها
ناشناس
الان واحد کمتر از تومان چیه؟
حامی
فکر کنم چند وقت دیگه از تومان به کیلو و بعدش به چس مثقال تغیر بکنه
ناشناس
قرانش کنید .
رحمان قره جه داغی قوریجان
اخبار خوبی راه انداختن خیلی چیزا هم فراموش میشه سر مردم مشغول میشه چون همه درگیر میشن به نوعی ، واقعا خوشم اومد کاش قدم میزاشتم به میدان سیاست .حیف
جمشید
"از اونجايى كه بعيد ميدونم بانك مركزى پول چاپ اسكناس جدید رو داشته باشه احتمالا همينايى كه داريم يه صفرش رو پانچ ميكنن دوباره پس ميدن به خودمون"
محبوب
مشکل کم داشتیم یک مشل دیگر اضلفه شد وقتی در جامعه تورم هست و ابلاع تورم یک رقمی توسط دولت یک دروخ شاخدار است و اقتصاد فلج و شفافیت در دولت وجود ندارد مگر حذف صفر دردی را دوا می کند شما را بخدا مردم را بیشتر از این در تنگنا قرار ندهید چرا با سرنوشت مردم بازی می کنید
انانیموس
خب یه باره 4 تا صفرشو حذف میکردن که بعدا مجبور نباشن دوباره برای برداشتن صفرهای دیگه با این وضعیت تورمی کشور هزینۀ مجدد بکنن. یک تومن هم میشد معادل 10,000 ریالِ همین الان که با معنی تومن هم سازگار بود، چون تومن یک یکای مغولی و برابر ده هزار هستش، یک تومن آدم یعنی ده هزار نفر، در ضمن یک تومن رو هم برابر با 10 قِرون میکردن، کلمۀ قِرون بین مردم رایج تر هستش! دیگه دوباره ریال چیه این وسط؟!!
بهداد
چطوره صفراش رو حذف میکنن یهو عددای غیر صفرش رو هم حذف کنن،برگ آ 4 برش بزنن سفید بدن دست مردم هر کی هرچی میخواد توش بنویسه واحدش هم اختیاری باشه ...
علیرضا راکی
سلام یادم میاد با قید سند در دوران ریاست جمهوری اقای دکتر احمدی نژاد طی یک نامه که به استانداری داده بودم با ذکر دلایل نوشتم یک واحد پولی را انتخاب کنید ریال را برداشته و تومان را جایگزینی کنید کسی توجه نکرد شاید نامه های من در سطل زباله رفت تو ارشیو هفت ماه پیش دوباره گفتم که راه نجات از رکود ان است که صفر برداشته شود بعضی ها شاید خیلی ساده این مطلب را بفهمند اما بسیار مهم است اقای رییس جمهور دقت کن سیاست اقتصادی با اقتصاد سیاسی فرق دارد اگر دولتی اقتصاد را سیاسی کرد در تمام زمینه ها و در تمامی امور شکست خواهد خورد فقط از شما خواهش میکنم به دنبال طرح یک واحد مالی باش و سعی کن انجام بپذیرد و کارشناسی گردد و سیاسی نشود این طرح را اولین بار این حقیر داد و طرح های دیگری که بتواند که در این زمینه راهکارهای اساسی داشته باشد و جود دارد والسلام علیرضا راکی ۱۹/۹/۹۵
ارسال نظر
نمای روز
آخرین اخبار
سداد
شفا دارو