پیشنهاد پارسینه
نگاهی به زندگی و نقش آفرینی های حسین معمارزاده دوبلوری که سالهاست از میان ما رخت بربسته است.
۱۶ خرداد ۱۳۹۲ - ۰۳:۰۲
۶

حسین معمارزاده




 










وی در اسفند ماه 1318 در تهران متولد شد و فعالیت‌های هنری‌ را 2 سال پیش از ورود به عرصه دوبله با بازی در نمایش‌های مختلف آغاز كرد. او دوبله را از 20 سالگی با گویندگی در فیلمی به سرپرستی علی كسمایی شروع كرد و به دلیل صدای محكم و با انعطافش هم به دلیلاستعداد و عشق و علاقه فراوان به یكی از بهترین دوبلورهای ایران تبدیل شد. آن مرحوم در رادیو نیز فعال بود و به غیر از بازی در فیلم‌هایگل گمشدهومرگ پلنگـ در سال‌های 1341 و 1368 ـ هیچ فعالیت تصویری دیگری انجام نداد و تمام وقت خود را برای صداپیشگی در نظر گرفت. معمارزاده طی 37 سال حضور در دوبله، بیشتر گوینده نقش‌های دوم و بعضاً فرعی -به ویژه شخصیت‌های منفی و خاكستری- بود كه گاهی اهمیت‌شان كمتر از نقش اصلی نبود همانند عبدالله حاكم مدینه درمحمد رسول‌الله، یانز دگومرا درصادق خان، لوئیس درعملیات مرداب(مهمان نوازی جنوبی) ، ماكس درارتش سری، طارق بود در سریالتجارت مرگ، صفربیگ درروزی روزگاری، رئیس پلیس در سریال ایرانیمزد ترسو اباقطام در سریالامام علی(ع).او هم در آثار خارجی و هم در آثار ایرانی به جای بازیگران معروف و نام‌آشنای فراوانی صحبت كرد اما با وجود قابلیت‌هایی كه خود و صدایش داشت جز در چند مورد، گویندگی هایش به جای یک بازیگر خاص تداوم نیافت.

پیش از انقلاب تعدادی از دوبلورها و مدیردوبلاژ‌ها به اصطلاح «آنگاژه» (کادر ثابت) یک استودیو می‌شدند، بنابراین اگر چند فیلم از یك بازیگر به استودیوهای مختلف می‌رفت، احتمال داشت كه دوبلورهای مختلف به جای آن شخص صحبت كنند. از طرفی در دوبله نیز از قدیم تاكنون مثل هر فعالیت دیگری عده ای با عده‌ای دیگر كار نمی‌كنند. در این میان یك مسأله دیگر نیز وجود دارد؛ این كه تعدادی از مدیر دوبلاژ‌ها به این نكته توجه نمی‌كنند كه قبلا چه كسی به جای بازیگر فیلمی كه دوبله می‌كنند، صحبت كرده است و براساس نقشی كه بازیگر ایفا كرده، گوینده‌اش را انتخاب می‌كنند. مجموعه این عوامل باعث شده تا گویندگی بعضی از دوبلورها برای بعضی از بازیگران تداوم نداشته باشد. با این حال، معمارزاده در اولین دوبله فیلم‌های بروس‌لی به جای این بازیگر معروف صحبت كرد و با این كه دیالوگ‌های بروس‌لی زیاد نبود ، هنوز هم برخی معمارزاده را با فیلم‌‌های این بازیگر به یاد می‌آورند. تریور هاوارد درگرگ‌های دریا، دونالد اوبراین و وودی استرود دركئوما(دوبله دوم)، ریچارد ویدمارک، رابرت مورلی، جك‌ هاوكینز و لی‌وان كلیف از جمله بازیگران معروف و نام‌آشنایی هستند كه آن مرحوم به جایشان گویندگی كرده است. معمارزاده بین گویندگی‌های نقش اولش كارش در فیلمسرزمین منبه جای آنتونی هاپكینز را بسیار دوست می‌داشت و آن را جزو بهترین كارهایش می‌دانست و با توجه به استعدادش بعید نبود دوبلهسكوت بره‌هابا گویندگی او به جای هاپكینز كار درخشانی شود.

وودی استراد در کئومااین گوینده فقید به دلیل صدای قابل انعطافش در بعضی از آثار بیش از یك نقش گفته است ، از جمله:محمد رسول‌الله، تیرانداز، خرقه، بیلیاردبازو سریالمعما(كمپیون). بین گویندگی‌های وی كارش در یكی از نقش‌های دومارتش سریو یكی از نقش‌های اصلی از سرزمین شمالی بسیار قابل توجه است. او درارتش سریبه جای شخصیتی به نام «ماكس» صحبت كرده كه عضو گروه مقاومت بود، اما به اعضای این گروه خیانت كرد و سرانجام كشته شد. دوبلور این نقش باید به گونه‌ای صحبت می‌كرد كه خائن بودن وی فاش نشود و معمارزاده این كار را بسیار خوب انجام داده است.از سرزمین شمالیمجموعه‌ای ژاپنی بود كه اوایل دهه 70 پخش شد. معمارزاده در این اثر به جای مردی به نام «گورو» صحبت كرده كه پس از جدایی از همسرش با فرزندانش به یكی از مناطق بسیار سردسیر در شمال می‌رود و زندگی تازه‌ای را آغاز می‌كند. «گورو» آدمی مغرور است كه زیاد احساسات و عواطف خود را بروز نمی‌دهد اما بتدریج غرور را كنار می‌گذارد و رابطه‌اش با فرزندانش نیز بهتر می‌شود. كار معمارزاده برای درآوردن چنین نقشی بسیار دشوار بود، به ویژه كه «گورو» خیلی زیاد بریده بریده (مقطع) صحبت می‌كرد. اما این گوینده توانا موفق شده این كار دشوار را به زیبایی انجام دهد. لحظه لحظه گویندگی معمارزاده در این سریال، قابل توجه است ، كه به 2 صحنه آن اشاره می‌كنیم:

1ـ صحنه‌ای كه «گورو» با صدای بلند به پلیسی كه می‌خواهد دوچرخه را از او بگیرد، اعتراض می‌كند. 2ـ صحنه‌ای كه «گورو» پیش یكی از همسایگانش می‌رود و با لحنی آرام از او به خاطر كمک به پیدا كردن جون و یوكیكو تشكر می‌كند و می‌خواهد به او پول بدهد. كار معمارزاده در سریال فرانسویمظنون(در نقش گلاشنر) ورقیبان شرلوك هلمز(نقشی در یكی از قسمت‌ها) نیز قابل توجه بود. فیلم‌هایدونده ماراتن،پرواز بر فراز آشیانه فاخته، توطئه خانوادگیساخته هیچكاک ‌،قانونساخته رامش سی‌پی ،آشوبساخته كوروساوا،آرواره‌ها،شكارچی گوزن،فرار به سوی پیروزی،هفت دلاور، آخرین امپراتورو مجموعه‌هایویرجینیایی(به جای جیمز دراری) ،جزیره اسرارآمیز(در نقش اسمیت)،سال‌های دور از خانه(پدر ریوزو)‌،لبه تاریكی(مك كراون)‌،جنگجویان كوهستان(سانگ چیانگ)،پوآروو كارتون‌های خانوادهدكتر ارنست،دختری به نام نلولوک خوش‌شانسازجمله معروف‌ترین آثار خارجی هستند كه او در آنها گویندگی كرده است. معمارزاده در دوبله آثار ایرانی نیز زیاد حضور داشت اما همانند آثار خارجی فقط در چند مورد گویندگی‌اش به جای یك بازیگر خاص تداوم یافت.


سعید پیردوست دست‌كم در فیلم‌هایسرب،دندان ماروگروهبان، احمد قدكچیان دست كم در فیلم‌هاینیشودیوانه‌وار، هادی مرزبان دست كم در فیلمجنگلبانو سریال‌هایمرغ حقوبخش 4 جراحی،حسین خانی‌بیگ در فیلمشاخه‌های بیدو سریال‌هایهشت بهشتوسیمرغ، سیروس گرجستانی در فیلم‌هایراه دوموتنوره دیوو سریالامام علی(ع)‌، منصور والامقام در فیلم‌های53 نفرومجازاتو سریالهدف گمشده، ولی شیراندامی در فیلم‌هایوسوسهودو سرنوشتو خسرو دستگیر در فیلم‌هایاتوبوسوساوالانازجمله بازیگرانی هستند كه او بیش از یک بار به جای آنها صحبت كرد. كار او در سریالامام علی (ع)در نقش منفی «اباقطام» قابل توجه بود. اما شخصاً با توجه به این كه گرجستانی صدای خوبی دارد و با توجه به ویژگی های صدای معمارزاده و چهره بازیگران ذكر شده، معتقدم در این جمع صدایش بیشتر مناسب احمد قدكچیان و حسین خانی‌بیگ بوده است.

معمارزاده به گفته همكارانش، انسانی نجیب و آرام بود. اهل جنجال‌آفرینی نبود و حتی در هیات مدیره انجمن گویندگان كم حرف می‌زد. همكارانش او را گوینده‌ای علاقه‌مند و منظم توصیف می‌كنند كه حاضر بود به خاطر جزئی‌ترین موارد كارش را تكرار كند. دوبلوری كه به دلیل جنس صدایش در هر فیلمی نیاز به او احساس می‌شد، و پس از گذشت 14 سال از مرگش هنوز جایش خالی است. حسین معمارزاده نیمه آبان 1375 پس از بازگشت از یك كار دوبله به دلیل بیماری قلبی به بیمارستان منتقل شد. اما برخلاف نظر پزشک با رضایت خودش به خانه رفت و سرانجام در 17 آبان پس از چند روز بیهوشی فوت كرد. گویندگی در سریالتنهاترینسرداربه جای فتحعلی اویسی كه ناتمام ماند، و فیلمطوفانساخته محمدرضا بزرگ‌نیا جزو آخرین كارهای وی بودند.

محمدرضا کلانتر

پــنــجــره
نظرات
حسین
صدای زیبای آن مرحوم در سریال بی نظیر از سرزمین شمالی هیچوقت از یادم نخواهد رفت . روحش شاد.
مجتبی
خدا روح و روانشان را شاد کند ...من یکی از علاقه مندان به هنر زیبای دوپله هستم
ناشناس
صداش از صدای خود بروسلی بهتر نقش را نشان می داد..روانشان شاد..
محمود
صداش فوق العاده بود.روحش شادویادش گرامی باد.
ناشناس
صدای گرم کودکی های ما
ناشناس
حیف در قسمت دوم ازسرزمین شمالی به دنبال صدایت میگشتم وصد حیف که دیگر برای ابد پیدایت نمیکنم
ارسال نظر
نمای روز
آخرین اخبار
سداد
شفا دارو