اقتصاد دانان می‌دانند که " اقتصاد" مانند یک موجود زنده تشکیل شده از ارگانیسمی است که از عوامل محیطی بیرونی و درونی خود اثر پذیرفته و  به این عوامل واکنش نشان می‌دهد. برخی از این عوامل قابل پیش بینی بوده و لذا رفتار مقابل آن نیز قابلیت پیش بینی وانعطاف را بسته به چابکی و پویایی اقتصاد دارد. اما برخی عوامل از قدرت پیش بینی فراتر بوده، ناگهانی هستند. برخی نیز به دلیل ارزیابی‌ها و اطلاعات نادرست، واکنش متناسبی را در پی ندارند و چالش آفرین می‌شوند و تمامی بدنه اقتصاد را متاثر می‌سازند.
این روز‌ها که پاندمی ویروس کووید ۱۹ در جهان، با گستره‌ای فراگیر در بخش‌های اقتصادی جهانی، پیامد‌هایی را در کوتاه مدت و دراز مدت در بر خواهد داشت، به یقین در آینده در دانشگاه‌ها به عنوان نمونه‌ای اثرگذار و جریان ساز تدریس خواهد شد. نمونه‌ای که بخش‌های مختلف اقتصاد آسیب دیده از پیامد‌های آن بوده و کاهش درآمد‌ها احتمال تبعات اجتماعی و شاید حتی فرهنگی را در پی خواهد داشت. در عین حال در این درس‌ها نکته‌های آموزنده واثرگذار نیز خواهد بود.

کما اینکه این ویروس هم اکنون نیز ما را متوجه ضرورت تغییراتی در سبک زندگی خود کرده وچه بسا متوجه ظرفیت‌هایی که پیشترایجاد شده و در دسترس بودند، اما خو گرفتن به شیوه‌های سنتی زندگی، ما را از توجه به آن‌ها غافل کرده و یا در دسته بندی "موکول به آینده" قرار داده بود.

بانک‌ها انواعی از خدمات غیرحضوری را برای همگان فراهم آورده و به فراخور و در تعامل با نهاد‌ها و یا با یکدگیر در شبکه بانکی، به جامعه  معرفی کرده بودیم، اما چرا این دوره که توان کاربردی این خدمات به بوته آزمون عملی گذاشته شد، در روآوری مردم به این خدمات موفق نبودیم؟ حجم مراجعات به شعب در این دوران پر مخاطره، موید ضرورت نگاه عمیق  به این پرسش است.

این روز‌ها که انگشت اتهام همه گیری بیماری کرونا به سوی ارتباطات انسانی و وسایل ارتباطی، مکان‌ها تجمع و همگانی و حتی مکان‌هایی است که اگر ازدحامی هم نداشته باشند به دلیل حضور روزانه و پیوسته مردم در آن مکان‌ها، کمینگاه انتقال بیماری هستند. مردم همچنان به مکان‌هایی مراجعه دارند و بهره برداری از ابزار‌ها و وسایلی که جزو زندگی روزانه ایشان بوده و این ابزار‌ها همه روزه و حتی بیش از آن در هر لحظه در تماس مستقیم افراد قرار دارند.

برای بانک‌ها، انجام کار و ارایه خدمت، پرهیز از مواجهه و رویارویی با مردم و مشتریان راامکانپذیر نمی‌سازد. اما راهکار‌های جایگزین پیش بینی شده در این شرایط باید که توان عملیاتی خود را نشان داده و در شرایطی بحرانی و یا حتی مناسبتی و غیر بحرانی، امور عادی و روزمره را با همان کیفیت و چگونگی همیشگی، صورت دهند.

وقت آن است که به با درک ژرف‌تر از اهمیت انجام خدمات بانکی با هدف جاری بودن چرخ اقتصاد و به نوعی چرخش مبادلات مالی زندگی مردم، به خدمات بانکداری الکترونیک نگاهی پویاتر و جدی‌تر شود.

طبیعی است که این امر نیازمند فراهم شدن زیرساخت‌های فنی و تامین‌ها و همچنین تمهیدات قانونی است؛ بنابراین رواج بانکداری الکترونیک در جامعه، پیش از فرهنگ سازی، امکانات و قوانینی را می‌طلبد که تسهیل کننده و ضامن انجام امور با حفظ امنیت وتاییداعتبار آن باشند.

فرهنگ سازی در این خصوص و آموزش به مشتریان و پاسخگویی و پشتیبانی، بخشی است که بانک‌ها موظف به انجام ان هستند. با نگاهی به آمار‌های دارندگان حساب‌های بانکی و ویژگی‌های دموگرافیک آن می‌توان دسته بندی‌هایی را برای تعریف خدمات نوین بانکداری الکترونیک و آموزش‌های مرتبط در بی نیاز کردن افراد به انجام خدمات حضوری از زمینه‌های ایجاد شده در " دوران کرونا " فرصت آفرینی کرد. متناسب با خدمات در شیوه‌های اثربخش آموزش نیز پیش رفت و با استفاده از بستر موجود در شبکه‌های اجتماعی به تولید محتوا‌های متناسب پرداخت. با نگاهی به آمار نتایج نظرسنجی ملی ایسپا در خرداد ماه امسال ۶۹ % دارندگان گوشی همراه، گوشی هوشمند داشته و آمار‌های استفاده از شبکه اجتماعی  به گواه همان مرکز ۷۱ % جوانان از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند.

آخرین آمار سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی پایان شهریورماه سال ۹۸ به دست آمده است، ضریب نفوذ اینترنت در کشور به ۸۱.۴۸ درصد رسیده است و ضریب نفوذ اینترنت موبایل ۷۶.۵۸ درصد و ضریب نفوذ اینترنت ثابت ۴.۹ درصد برآورد می‌شود.

در عین حال ما با آمار‌های بالای دارندگان حساب‌های بانکی، و کارت‌های بانکی (که به تنهایی ۴ برابر جمعیت کشور است!) روبه روییم که ظرفیت‌های خدمات بانکداری الکترونیکی و مشاوره‌های لازم را نمایان می‌کند.

از سویی دیگر همانند آنچه این روز‌ها موجب توجه بیشتر نهاد‌های تصمیم گیری و مردم به نقش انتقال آلودگی از طریق پول شده، زمینه مساعد را و فرصت پذیرش و یادگیری برای این گونه خدمات را در مردم ایجاد کرده است.

وقت، وقت عمل است. برندگان آنانی هستند که در زمانی که بقیه نشسته و در انتظار بازگشت به زمان رونق هستند، دست از کار و تلاش  نمی‌کشند. بانکداری الکترونیک تعطیل بردار نیست.

به ویژه اینکه توجه به آلودگی‌های محیطی، ابزار‌های نقل وانتقال حضوری مالی و به ویژه جسم پول و ملوزمات آن مانند کیف پول و... این روز‌ها حتی به محدودیت‌هایی در نقل و انتقال پول نیز منجر شده است. اسکناس که در صدر آلوده کنندگان با جنس کاغذ است به دلیل جذب آلوذگی‌های میکروبی و انگلی، با ماندگاری بالا، قابلیت بالایی در انتقال انواع آلودگی‌ها داشته و از آنجا که قابل شستشو و ضدعفونی کردن نیست و در عین حال گردش بالایی در دست اشخاص و مشاغل مختلف (اعم از بهداشتی و غیر بهداشتی) دارد، رتبه کم مانندی در میان انتقال دهنده بیماری‌های عفونی و انگلی دارد؛ لذا ابزار‌ها و سامانه‌های گوناگون بانکی این روز‌ها بیش از پیش ضرورت حضور و به کارگیری خود را اثبات کرده و نقش مهمی در کنترل انتقال بیماری دارند؛ لذا آموزش به کارگیری آن‌ها و مانوس شدن با این خدمات نه فقط تاثیرات مثبت همیشگی مانند کاهش حجم ترافیک و رفت و آمد‌های غیرضروری را در پی دارد بلکه مانع از تماس بیشتر مردم با محیط شده و در این روز‌ها که مراجع ذی صلاح مردم را تشویق به ماندن در خانه میکنند، شرایط انجام امور مالی و رسیدگی به آن‌ها را بی نگرانی فراهم آورده اند. برای آشنایی،   آموزش استفاده و بهره مندی از این سامانه‌ها نیز کارکنان مراکز تماس بانک‌ها ۲۴ ساعته و بدون تعطیلی در خدمت مردم هستند. این سامانه‌ها شبانه روزی در خدمت مردم بوده و این خدمت رسانی نیز در گروه حضور متخصصان و پشتیبان‌های فنی بانک‌ها است.

در عین حال و در مواجهه‌های حضوری و یا غیرحضوری، ما در بانک پارسیان و مجموعه گروه خدمات مالی و داده پردازی، انجام وظیفه را با خوشرویی و شکیبایی انجام داده و نقش مشاور و خدمتگزار را به خوبی ادا کرده ایم. همچنان که تمامی افراد شاغل در شغل‌هایی مانند کادر‌های درمانی، نظامی وانتظامی و شهرداری‌ها و ...، خطرات خدمت به مردم را در هر پوششی و در هر شرایطی به جان خریده ایم و بار‌ها جانفاشانی را به اثبات رسانده ایم. اما جا دارد که استفاده از خدمات بانکداری الکترونیک و ابزار‌های نوین مالی و به کارگیری آن‌ها را بیشتر بیاموزیم و به مشتریان نیز بیاموزیم.