چه قومیت هایی در اوکراین زندگی می کنند؟

پارسینه/اسماعیل شه دوست: اسلاوها که از نژاد هند واروپائی وهند وآریائی هستند از بیش از هزاره سوم در منطقه مرکزی اروپای شرقی بصورت پراکنده ساکن بودند ودر پی گذشت زمان این قوم از بالکان تا آسیای میانه وشمال سیبری پراکنده شدند واین مناطق را زیر سیطره خود گرفتند وامروزه هم این چنین می باشد و در قسمت مرکزی اروپای شرقی که شامل کشورهای اکرائین وروسیه وبلاروس ولهستان می باشد از ساختار شهر نشینی وحکومت داری بیشتری برخوردارشدند .

بعد از اینکه کنستانتین قدیس (مقدس) امپراطور روم شرقی دین عیسوی را پذیرفت وآنرا مذهب رسمی کشور خود کرد وبنام مسیحی ارتودکس (مسیحی سنتی که تورات هم در آن جا دارد)خود بعنوان مبلغ وحامی این دین شناخته شد مناطق مورد زیست اسلاوها هم که در زیر سیطره حکومت روم شرقی بود در مقابل امر کنستانتین به دین مسیحی ارتودوکس گرویدند وبا اینکه دربعضی ازمناطق این سرزمین پیروان کاتولیک هم زندگی میکنند اما اکثریت این مردم ارتودکس هستند .

لازم است عرض کنم که اسلاوها ودیگر اقوام اروپای شرقی قبل از آنکه بدین عیسوی بپیوندند ومراسم سال نورا درایام تولد عیسی مسیح بر گزار کنند.سال نو خودرا در اول بهاروهمزمان با سنت وفرهنگ ایرانیان باستان برگذار می کردند .

اسلاواها از منطقه بالکان تا سیبری وشمال آسیای میانه ساکن هستند و مردمی ناسیونالیست وگرایش نژادی دارند ودر دفاع از همنژادهای خود شناخته شده اند اما درطول تاریخ همیشه درفرصتهائی با همنژادهای خود درجنگ وستیز بوده اند وهر چند با دیگر اقوام بظاهر زندگی مسالمت آمیزی داشته ودارند اما در هر شرایطی که مناسب ببینند سعی در ضربه زدن به آنها را دارند نمونه های آنرا می شود در درگیریهای تاریخی بین روسها ولهستان وجنگهای اکراین ولهستان ودر قرن اخیر در منطقه بالکان بخوبی مشاهده کرد واکنون هم که اکثریت جمعیت اکراین را همین اسلاوها تشکیل میدهند می بینیم که روسها در پی گرفتن مناطق استراتژیک برای خود ازآنها هستند در حالی که اکثر آنها ازیک قوم ویک مذهب وزبان نزدیک بهم ومشترک برخوردارند.


امروزه بااینکه بیشترین سکنه جمعیت اکرائین از نژاد اسلاوها می باشند ولی در این کشور اقوامهای دیگری هم زندگی می کنند که یا از حیث تاریخی قدیمترند ویااقوامی که در صد سال اخیر وارد این کشور شده اند وبطور مسالمت آمیزی با هم زندگی می کنند .

قوم کزاکها قدیمی ترین اقوام دراین کشور هستند که بیشتر در مناطق غربی ومرکزی اکرائین زندگی می کنند.

این قوم که حضورشان در این منطقه به قبل از اسلاوها می رسد واز آریائی های اولیه مهاجربه این منطقه است و نژادشان به قبل از حضور اریائی ها به مناطق ایران می رسد و حتی در اینکه تمدن وشهر نشینی را آموختند گویند زمانیکه داریوش کبیربعد از نبردی که در مقدونیه ویونان داشته وبعد از سرکوبی مخالفان مسیر خود را ازطریق این منطقه بسوی دریای کاسپین (دریای خزر)انتخاب می کند و مدتی رادر این منطقه خوش وآب وهوا لشکر خودرا استراحت می دهد وبعد ازچند روزی متوجه می شود که مردمانی غار نشین دراین مناطق ساکنند وبعد از آنکه آنهارا گرد می آورد تا بزندگی شهری روی آورند واز آنجا که این مردم بسیر جسور وجنگجو بودند از آنها برای پیوستن به لشکر خود دعوت می کند .

اما چون این کار نیاز بزمان بیشتری داشته وداریوش هم زمان زیادی برای توقف در این محل نداشته لذاء عده ای از سپاهیان خود را به نگهبانی وراهنمائی وکارآموزئی آنها می گمارد وخود ولشگرش راهی ولگا وشمال دریای کاسپین می گردند .

کزاکها بر خلاف روسها کوتاه قدترند وبسیار ورزیده وصورتی گندم گون دارند با موهائی مایل بمشکی واز خیلی جهات شکل وقواره ایرانیان هستند ومردمانی هستند شجاع ونترس که در اکثر جنگهای اکرائین نقش اول را داشته اند وحتی زمانیکه فرزندان چنگیزوتاتارها به منطقه اکرائین حمله کردند وهمه مردان را از دم تیغ گذراندند وزنانشان رابه غنیمت گرفته و صاحب شدند .

ولی بدلیل شجاعت کزاکها نتوانستند بر مناطق تحت حاکمیت آنها غالب شوند وهر بار بازدوخورهای فراوان مجبور به عقب نشینی می شدند کزاکها ازکودکی موهای سرپسرانشان را می تراشیدند وجلو سر آنها را نمی تراشیدند وکاکول می گذاشتند وبخاطر همین باین مردم (خاخول)یا کاکول میگویند واز همان کودکی به آنان آموزش رزمی وجنگیدن واسب سواری میاموختند وزمانیکه این پسران بزرگ شده وجوانان تنومند می گشتند جنگجوئی می شدند که نامشان فراتر از مرزها می رفت وخیلی از داستانها وافسانه ها در این مورد در بین مردم رایج می باشد . این مردان با داشتن جامه ای سفیدوگلدوزی شده با رنگهای متنوع وزیبا (لباس ملی وسنتی مردان وزنان اکرائینی) ویقه ای بسته برتن و سبیلی بلند وسری تراشیده وگیسوئی بافته شده وآویزان بر پشت گردن با کاکولی در جلوی سروخنجربرکمرهمیشه یک مردجنگی وآماده نبرد بودند واکنون هم درآن نواحی جوانانی رابا چنین طیپی فراوان می شود دید .

برای من ایرانی بسیار جالب است که این قوم با فاصله ای دوربا ایران چگونه است که هنوز بیشترین واژه های پارسی رادر محاوره روزمره خود دارند واستفاده می کنند وبخوبی میتوان این واؤه ها رادر گفتگویشان شنید. البته ممکن است که کمی در زیر وزبر واژها تفاوتی با اصل واژه پارسی درطول قرنها بوجود آمده باشد اما بخوبی پارسی بودن آن مشهود است .

در میان دیگر اقوام اروپای شرقی وآسیای میانه مردم اکرائین را (خاخول) می نامند وخاخول همان کاکولی است که بعد از تراشیدن سردرجلو سرباقی میماند ومعنای دیگر خاخول هم صافی وصداقت وشجاعت این مردم است وچندین قهرمان بزرگ اکرائین که درجنگها ودفاع از کشورشان شجاعتها از خود نشان داده اند زیشه در این قوم دارند مثل قهرمان ملی اکرائین (بغدان خیمنسکی) وشاعر بلند آوازه وملی اکرائین (تراس شوچنکو) نیز از همین تبار می باشد . من بسیار واژه فارسی که البته با تغیراتی در میان این مردم شنیده ام ولازم دیدم که چند واژه ای که اکنون درذهنم می باشد نام ببرم . مثل مایدان (میدان) شروار(شلوار) صوندوک (صندوق) شافران (زعفران) اوناب (اناب) ماش (ماش) . خشیش (حشیش) چای (چای). استیکان (استکان).دویستی(دویست) وبسیارواژه های دیگر .

قوم یهود ویا کلیمیان از دیگر قومهای اقلیتی هستند که ساکن در کشور اکرائین می باشند واز گذشته های دور بصورت پراکنده در این کشورزندگی می کردند ودر تمام شهرها حضورشان بخوبی دیده می شود وبا اینکه چندان تمایلی به نشان دادن حضور خود دراین کشور ندارند اما در اکثر مدیریتها واداره کارخانه جات ومعادن وتشکلهای تجاری میتوان وجود آنها را حس کرد بخصوص اینکه بیشترین مناطقی که آنها حضور دارند مناطق اقتصادی وتجاری هستند مثل شهرهای دنیپروپتروسکی .

ادساء خارکوف وکیف ومکانهای زیارتی کلیمیان که به قبل از میلاد میرسد ومتعلق باین قوم می باشد فراوان است وخود این مکانهای مقدس یهودیان منبعی است برای جذب توریست که در سال هزاران زوار یهودی ازسراسر جهان به این مکانهابرای زیارت می آیند تا در آینهای خاص خود شرکت کنند .یکی دیگراز قومهای داخل اکراین کولیها ویا رومانها ویا به زبان اکرائینی (سیگانها)هستندوبااینکه از جمعیت زیادی برخوردار نیستنداما حضورشان در بیشتر مناطق شهرها دیده می شوند . خصوصاء رد پای آنها را درنوازندگی وخوانندگی وسیرک بخوبی می شود دید .

فال بینی وگدائی یکی از شغلهای رایج آنها می باشد . با اینکه اکثراء کولیها (سیگانها) بین کشورها اروپائی خصوصائ اروپای شرقی دررفت وآمدهستند واز آنها بعنوان قوم بی کشور نام برده می شود ولی عده ای از آنها در شهرهای مختلف اکرائین ساکن شده اند . این قوم که نژادشان هندی واز سرزمین هندوستان هستند واجدادشان نوازندگان وخوانندگانی بوده اند که درزمان بهرام گورساسانی برای برگذاری جشن ها ومناسبتهای شادی برای مردم آنها را از هند به ایران کوچ داد ودر شهر های ایران خصوصاء شهرهای شمالی ایران که آنزمان قسمتی ازاروپای شرقی را هم شامل میشد فرستاد تا مردم را درایام جشنها به شور وشادی بیاورند واین کولیها کم کم دراین مناطق پراکنده شدند وبکار خوانندگی ونوازندگی وسیرک بازی مشغول شدند وهنوزم اکثراین مردم بهمین کارآبا واجدادی خود مشغولند.

عجیب اینکه در جنگ جهانی دوم یکی از قومهائی که بیشترین آسیبها را دید همین کولیها بودند که درکشورهای المان ولهستان بدست نازیها قتل عام شدند ویکی از دلائل این قتل عام بگفته نژاد پرستان نازی نژاد پست این قوم عنوان می شده والبته از صدها سال قبل این کولیها درقسمت اروپای غربی همیشه مورد آزار واذیت قرارمی گرفتند وهمیشه سرهای آنها را می تراشیدند تا شناخته گردند و بداخل شهرها وارد نشوند وبیشتردراروپای شرقی بود که از محبت بهتری ازطرف مردم برخورداربودند وکم کم منطقه ای را که امروزه رومانی نامیده می شود بعنوان کشورمادری خود برگزیدند.

قابل توجه است با اینکه این مردم سالهاست ازآسیا وکشورایران دورهستند وقتی بنامهای آنها برخورد می شود نامهای ایرانی اساطیری کهن درمیانشان به وفور دیده می شود مثل: رستم . سهراب . اسکندر .آرش و...

این مردم با اینکه ظاهری چندان آراسته وتمیزندارند ولی بسیار خونگرم ومهربانند وزبانی هم مخصوص خود دارند که خیلی شبیه زبان هندی می باشد وواژه هائی هم از منطقه اروپای شرقی که وارد این زبان شده مشاهده می شود.