عمارت خسرو آباد ، خانه ای باشکوه و تاریخی

مطمئنا استان کردستان در غرب ایران یکی از مهمترین قطب‌های گردشگری ست، استانی سرسبز و جذاب که با طبیعتی بکر، فرهنگی غنی و البته جاذبه‌های تاریخی متنوع گردشگران زیادی را شیفته‌ی خود کرده است. این استان شهر‌های زیادی دارد که هر کدام از آن‌ها مملوء از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی اند. در میان آثار تاریخی استان کردستان بنایی باشکوه به اسم عمارت خسرو آباد به چشم می‌خورد که قدمت آن به زمان قاجار برمی گردد و با معماری جذاب به جاذبه‌ای گردشگری تبدیل شده است.

امروز عمارت‌ها به خوبی فرهنگ اعیان نشینی زمان گذشته را نشان می‌دهند، خانه‌هایی تاریخی که بیشتر آن‌ها امروز در مالکیت میراث فرهنگی و گردشگری در آمده و جاذبه‌ای گردشگری شده اند. عمارت‌ها خانه‌های بسیار بزرگ و آینه تمام نمای تاریخ و فرهنگ گذشتگان اند و معماری هر دوره و منطقه را به زیباترین شکل ممکن به نمایش می‌گذراند. عمارت خسرو آباد نمونه‌ای از خانه‌های باشکوه و تاریخی استان کردستان و شهر سنندج است که امروز گردشگران زیادی از آن دیدن می‌کنند. این بنا که در لیست آثار ملی قرار دارد با ۶ هزار مترمربع مساحت مملوء از ظرافت‌های معماری و تزئیناتی است که تماشای معماری جذاب آن برایتان جالب خواهد بود.

برای ساخت این عمارت از سبک ایرانی استفاده شده و بنای اصلی در میان باغی بزرگ و سرسبز قرار گرفته است. این باغ اهمیت زیادی دارد و در گذشته در احاطه خندق‌ها و درختان مختلف بود. قدمت عمارت خسرو آباد به زمان قاجار و سال ۱۲۲۳ هجری قمری برمی گردد درآن زمان حاکم کردستان تصمیم به ساخت این عمارت گرفت، با این حال، عده‌ای ساخت قصر این بنا متعلق به دور زندیه می‌دانند. استان کردستان در گذشته محل زندگی تعدادی از حاکمان ثروتمند بود و اینجا گاهی به مرکز حکومتی تبدیل می‌شد، اما کاربرد اصلی اش انجام مراسم تشریفاتی و استقبال از شاهان بود و حتی جشن عروسی دختر فتحعلی شاه هم در آن برگزار شده است.

احتمالا قبل از ورود به عمارت تحت تاثیر طراحی درب آن قرار می‌گیرید، این درب از ۴ تکه بزرگ تنه درخت گردو به سبک دروازه‌های قلعه‌های حکومتی ساخته شده است. با وارد شدن به داخل حیاط این عمارت، اول از همه حوض مرمرین مربعی و درختان گردو نظرتان را جلب می‌کنند. چون درب ورودی درست در روبروی حوض قرار گرفته است. این عمارت بزرگ شامل حمام، آشپزخانه، قصر، اسطبل، اتاق خدمتکاران و … است و برای طراحی نمای ظاهری آن از آجرکاری‌ها و گچ بری‌های جذابی استفاده شده که در کنار فواره و حوض چشم اندازی تماشایی ایجاد کرده اند. قسمت اصلی این عمارت قصر سلطنتی است که با تزئینات زیبایی طراحی شده است.

در تزئین بنا با به کار بردن گچبری، آجرکاری، روسی‌های زیبا و حوض چلیپا شکل، معماری ایرانی به جذاب‌ترین شکل ممکن به نمایش در آمده است. در این عمارت مدت‌ها سرگرم تماشای تاریخ و معماری ایران می‌شوید به طوری که بازدید از این عمارت یکی از بهترین راه‌ها برای تماشای روح معماری ایرانی در زمان قاجار است. بافت و ترکیب مصالح برای ساخت قسمت‌های مختلف عمارت کاملا ساختاری مشترک دارند و در سال‌های بعد هم قسمت‌های دیگری به این بنا اضافه شده است. برای تامین آب عمارت مجموعه‌ای قنات بر روی کوه آبیدر تعبیه شده که آب شرب و جاری از آن جا نشات می‌گیرد.

در گذشته در سردر عمارت طاق بزرگی وجود داشت که امروز اثری از آن نیست. در طبقه سوم این بنا حوض و فواره آب جاری هست که از ویژگی‌های با ارزش این بنا به حساب می‌آیند. در داخل باغ کتیبه‌ای هست که اسم فتحعلی شاه قاجار و امان الله خان (حاکم وقت کردستان) بر روی آن حک شده است.

بازید از عمارت خسرو آباد

عمارت خسرو آباد امروز متعلق به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است و بعد از مرمت‌های سال ۱۳۷۳ امکان بازدید از بیشتر بخش‌های آن وجود دارد. ورود به این عمارت نیازی به هیچ هزینه‌ی ورودی ندارد و برای تماشای آن باید به بلوار خسرو آباد شهر سنندج بروید. چگونه؟ کافیست بعد از ورود یه سنندج و رسیدن به میدان ۱۲ فروردین به سمت غرب بروید و بعد از ۶۰۰ متر و گردش به راست به بلوار کردستان وارد شوید. حدود ۲ کیلومتر بروید و بعد از دیدن اولین میدان با پیچیدن به سمت چپ به خیابان مستوره اردلان بروید. بعد از طی ۷۰۰ متر و عبور از خیابان کشاور، خیابان خانقاه را در مقابل خود می‌بینید، از اینجا بعد از طی ۲۰۰ متر بخ عمارت خسرو آباد می‌رسید.

در نزدیکی این عمارت جاذبه‌های دیگری هم هست که می‌توانید بعد از بازدید از آن تماشای ان‌ها را هم جزو برنامه‌های خود قرار دهید. از جاذبه‌های نزدیک این بنا می‌توان به تفرجگاه هفت آسیاب، حمام صلاحی، پارک امیریه، امام زاده پیرمحمد عمارت سالار سعید و حمام شیشه اشاره کرد. می‌توانید برای بازدید از این عمارت یک روز کامل زمان کنار بگذارید تا از جاذبه‌های اطراف هم بازدید کنید.
منبع: مجله گردشگری الی گشت