نگاه هوایی به «زمین‌لغزه سیمره»؛ یکی از ۱۰۰ پدیده برتر زمین‌شناسی جهان

به گزارش پارسینه، زمین‌لغزه عظیم سیمره، واقع در مرز استان‌های ایلام و لرستان و در دامنه کبیرکوه در رشته‌کوه زاگرس، به فهرست سوم ۱۰۰ سایت برتر میراث زمین‌شناختی اتحادیه بین‌المللی علوم زمین (IUGS) راه یافت.

این انتخاب روز جمعه ۱۵ آبان در جریان رویداد بین‌المللی میراث زمین‌شناختی این اتحادیه در شهر لوله پرتغال اعلام شد. در این دوره، دو اثر طبیعی از ایران، شامل زمین‌لغزه سیمره و کوه آتشفشانی دماوند، در فهرست جدید قرار گرفتند.

زمین‌لغزه سیمره یکی از بزرگ‌ترین پدیده‌های زمین‌شناختی از نوع بهمن سنگی در تاریخ زمین است. بر اساس پژوهش‌های علمی، حجم مواد سنگی جابه‌جاشده در این رویداد حدود ۴۴ کیلومتر مکعب برآورد شده است، حجمی که آن را به بزرگ‌ترین زمین‌لغزه غیرآتشفشانی شناخته‌شده در سطح خشکی‌های زمین تبدیل می‌کند.

این پدیده حدود ۹ تا ۱۰ هزار سال پیش، در دامنه شمال‌شرقی کبیرکوه و در کمربند چین‌خورده زاگرس رخ داده است. در جریان این رویداد عظیم، توده‌های سنگی و رسوبات در مسیری به طول تقریبی ۱۹ کیلومتر حرکت کردند و با فروریختن در دره‌های مجاور، مسیر رودخانه‌ها را مسدود کردند. اختلاف ارتفاع محل گسیختگی تا بخش انتهایی حرکت این توده‌ها حدود هزار و ۲۱۰ متر برآورد شده است.

مسدودشدن مسیر رودخانه‌ها در پی این زمین‌لغزه، به شکل‌گیری مجموعه‌ای از دریاچه‌های طبیعی از جمله دریاچه‌های سیمره، جایدَر و بالماک انجامید. مطالعات زمین‌شناسی نشان می‌دهد این سامانه دریاچه‌ای حدود سه هزار سال دوام داشته و سپس با سرریز آب و تغییر مسیر جریان‌های طبیعی به‌تدریج تخلیه شده است.

اهمیت علمی زمین‌لغزه سیمره تنها به ابعاد و حجم عظیم مواد جابه‌جاشده محدود نمی‌شود. این پدیده یکی از نمونه‌های مهم برای مطالعه سازوکار حرکت توده‌های سنگی در مقیاس بسیار بزرگ، فرایندهای ژئومورفولوژیک، تحولات زمین‌شناختی زاگرس و بازسازی تغییرات محیطی و اقلیمی دوران هولوسن به شمار می‌رود.