به گزارش پارسینه، در روز 22 مهر سال 1300 هجری شمسی نیروهای قزاق تحت امر رضا خان میر پنج (بعدها رضاشاه پهلوی) وارد شهر رشت شدند و این شهر را از دست میرزا کوچک خان جنگلی و اعضای نهضت جنگل خارج کردند. در هنگام ورود قزاقها تعدادی از نیروهای نهضت جنگل که گفته میشود از قبل به رضاخان وعدهٔ همکاری داده بودند، سنگرهای خود را تسلیم کردند. فرماندهٔ این افراد، خالو قربان، از اهالی هرسین دره گاماسب در استان کرمانشاه بود. پس از سقوط رشت کوچک خان جنگلی به ارتفاعات طالش گریخت و در اثر سرما جان باخت. گفته میشود کسی که سر او را بدن بیجانش جدا کرد، خالو قربان هرسینی بود. این فرد را عامل اصلی شکست نهضت جنگل میدانند.
عکس فوق از کتاب «سردار جنگل» نوشته ابراهیم فخرائی، خالو قربان را پیش از سقوط رشت نشان میدهد.
میرزا کوچک خان در دوران طلبگی در رشت
کوچک خان در تهران، کمی پیش از بازگشت به رشت برای آغاز قیام
در تاریخ ذکر شده در قیام جنگل غیر از اهالی گیلان، تعدادی از کردها و لرهای ایران نیز شرکت داشتند. در عکسهای زیر برخی از اعضای کرد نهضت را میبینید:
نفر سوم از راست: کریمخان، بقیه اشخاص ناشناس اند
ایستادههااز راست به چپ: کربلائی حسین-سیف الله زاده- سعد الله درویش- اسماعیل جنگلی خواهر زاده کوچک خان- میر صالح مظفرزاده- محرم بابایف/ نشستهها از راست به چپ: گائوک آلمانی- کاژانف- میرزا کوچک خان- ابوکف- پلایف/ درازکشیدهها از راست به چپ: خالو مراد- خالو قنبر
متاسفانه از بسیاری افراد دیگر که مقابل روس وانگلیس مقاومت کردند وخیانت مهره های داخلی انها را افشا کردند چیزی گفته نمی شود.
مرحوم سید عبدالحسین لاری رهبر نهضت لارستان وبوشهر که رییسعلی دلواری از شاگردان ایشان بود.نقش مهمی در استقلال جنوب کشور ومبارزه با استبداد قوام الملک داشت.خود انگلیسیها گفته بودند اگر سیدلاری نبود بوشهر را مانند هرات از ایران جدا می کردند.
قیامهای زمان رضا خان همچون قیام کلنل پسیان، شیخ خیابانی و میرزا کوچک منشأشان مبارزه با استبداد بود نه جدایی طلبی و کسب قدرت. سید حسن مدرّس (نماینده مجلس در تهران) هم نامه حمایت آمیز برای میرزا نوشته بود. کجای کاری آقا؟
این دوستانی که ادعا می فرمایند اگر نهضت جنگل ادامه یافته و پیروز می شد الان فلان و بهمان شده بود مرا به یاد دوستانی می اندازد که در حاکمیت کنونی بدون مطالعه تاریخ، همه هست و نیست این کشور را در گرو روسیه و چین قرار داده اند . برخی سیاسیون کنونی کشورمان که حتی تلفظ نام عهدنامه گلستان را نیز نمی دانند به همان میزان دوستان نویسنده این کامنتها از تاریخ و جزییات آن نا آگاهند.
دوستان محترم
کمی به تاریخ مراجعه کنید
خواندن یک یا دو متن در مورد چگونگی و چرایی نهضت جنگل و اعتقادات بنیانگذاران و پیشروان نهضت شما را از بسیاری پیش داوری های ناثواب باز می دارد.