سرنوشت هلال شیعه در قوس سنی، با ریاست روحانی؟

پارسینه، سرویس بین الملل - با پیروزی قاطعانه دکتر حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ایران ، رسانه‌های منطقه تحلیل‌های بسیاری را با تنوعات گوناگون منتشر کرده‌اند. بسیاری از تحلیل‌ها در پی شناخت پیچیدگی‌های جامعه ایران یا پیش‌بینی تحولات آینده هستند؛ اما برخی رسانه‌ها در صددند منافع و توقعات خود را در قالب تحلیل و پیش‌بینی تحولات به خوانندگان عرضه کنند تا انتظارات افکار عمومی را در آن جهت تغییر داده و به دولت آینده و شخص رئیس جمهور منتخب فشار آورند.

به گزارش سرویس بین الملل پارسینه روزنامه الریاض چاپ سعودی که پیوندهای وثیقی با دربار آل سعود دارد در مقاله‌ای به موازنه ژئوپلتیک منطقه پرداخته و مدعی است با تغییر دولت و راهبردهای ایران در منطقه، موازنه شیعی نیز تغییر کند و همین تغییر موازنه را منشأ تغییر معادلات دانسته و به تحلیل آن پرداخته است.

در ابتدای یادداشت، نویسنده می نویسد: «اگر [دولت جدید] ایران در اظهارات خود صادق است، باید ابتدا وضعیت منطقه را بررسی کرده و در قبال نقش دولت احمدی نژاد احساس مسئولیت کند. سیاست‌های دولت پیشین، مصائب و مشکلاتی را در جهان پدید آورد که حتی آسیب‌های آن دامن ملت ایران را نیز گرفته است. امروز بخش مهمی از دنیا، ایران را دشمن یا لااقل رقیب خود می‌داند که با ادعای صلح‌دوستی ایرانیان در تضاد است.»

علی الخشیبان، روزنامه‌نگار نزدیک به دربار آل سعود در ادامه می‌نویسد: «در اثر سیاست‌های دوران احمدی‌نژاد، بخش مهمی از افکار عمومی جهان عرب به شدت نسبت به ایران احساس خطر می‌کند. مهم‌ترین چالش‌های ایران برای برقراری دوستی عمیق با ملل عرب، رویکرد " طائفه‌گرایی " ایران است که حتی در مواردی باعث رنجش شیعیان عرب نیز شده است! بزرگ‌ترین نمونه آن حزب الله لبنان است که به واقع باید گفت نماینده ایران است؛ نه لبنان. دومین چالش ایران، نظام حاکم بر سوریه است که انتظار می‌رود با پیروزی دکتر روحانی، تغییرات محسوسی در مواضع ایران در این زمینه رخ دهد! سومین چالش را باید در سیاست‌های نوری المالکی در عراق دید؛ زیرا اهل سنت جهان عرب نمی‌توانند شاهد ذبح شدن (!) هم‌کیشان خود در کشوری باشند که پایتخت آن، مرکز آخرین خلافت اسلامی-عربی بوده است.»

از نکات قابل توجه این مقاله، عدم اشاره به بحرین است. روزنامه‌نگاران و گروه‌های تبلیغاتی نزدیک به آل سعود و آل خلیفه، معمولاً برای حمله به ایران و سرپوش نهادن بر تبعیض مذهبی غیرقابل تصور در حق شیعیان، ایران را متهم به حمایت از ناآرامی و حتی تروریسم در بحرین می‌کنند! اما این نویسنده که به خوبی می‌داند موضع حق‌طلبانه ایران در قبال بحرین و شیعیان حجاز غیرقابل تغییر است، کم‌ترین اشاره‌ای به بحث بحرین نکرده است.

برای تحلیل علت سکوت بی‌سابقه در مورد بحرین، می‌توان میان موقعیت کنونی آل سعود با اسرائیل مقایسه کرد. خبرگزاری فرانسه در تحلیلی در مورد رویکرد اسرائیل پس از پیروزی روحانی نوشته بود ( + ): « اسرائيل از امروز دور جديدي از فعاليت‌هاي خود را آغاز مي‌كند؛ زيرا نمي‌خواهد تصوير جهان از ايران احمدي نژاد با رفتن وي از بين رود . .. با پيروزي روحاني، اين وجهه تغيير خواهد كرد. كسي جايگزين احمدي نژاد شده كه دنيا او را به "اعتدال" مي‌شناسد . » عربستان نیز می‌ترسد دنیا با اعتمادی که به روحانی دارد، با افشاگری‌های وی در مورد بحرین مواجه شده و به این ترتیب آل سعود و آل خلیفه بیش از پیش در معرض فشار ناشی از سرکوب جنبش حق‌طلبانه قرار گیرند.

نویسنده وهابی در ادامه یادداشت خود به تشریح این سه مورد (حزب الله در لبنان، بحران سوریه و رویکرد دولت مالکی در قبال اهل سنت عراق) می‌پردازد و در بخش آخر یادداشت خود بی‌شرمانه می‌نویسد: «ایرانیان هم‌چنان کینه عمیقی از اسلام و اعراب در دل دارند. آن‌ها هنوز هم معتقدند این اسلام بود که آنان را از اوج سیادت و پادشاهی بر جهان به حضیض برابری (!) با اعراب کشاند! مدتی تلاش کردند تا نهضت‌های ضداسلامی راه اندازند؛ اما توفیق نیافتند و حالا قرن‌هاست که در پوشش یکی از مذاهب اسلام و به نام تشیع که باید در حقیقت " صفویه " - که طریقتی فارسی است نه مذهبی اسلامی [!!!!] - خوانده شود به جنگ اسلام و مسلمین آمده‌اند! ایران از طریق همین هلال می‌خواهد بر کل جهان عرب سیطره یابد.»

تحلیلگر وهابی بدون اشاره به ظلم‌های تاریخی حاکمان اهل سنت در حق شیعیان از دوران حجاج بن یوسف و پیش از آن تا دوران کنونی و تبعیض‌های شدید در عربستان و بحرین، می‌نویسد: «اختلافات مذهبی در تاریخ اسلام، همواره اجحاف‌ها و خون‌های ناحقی را ریخته است. برخی حاکمان عرب نیز از این موقعیت سوء استفاده کرده‌اند؛ اما این برای اولین بار است که کشور و حاکمی غیرعرب به خود اجازه دهد این حربه را ابزاری گرداند تا اعراب به جنگ یکدیگر بروند. تشیع همواره یک مذهب عبادی بوده که ایرانیان آن را به مکتبی سیاسی تبدیل کرده‌اند و در منطقه بحران‌آفرینی می‌کنند!»

نویسنده در پایان ژست همدلانه می‌گیرد و می‌نویسد: «در مفهوم کلاسیک و برای " بقا و تثبیت " ، رویکرد انقلابی مناسب است. شیعیان عرب در طول 14 قرن در برابر اکثریت قاطع اهل سنت احساس مظلومیت می‌کردند و ایران با استفاده از این حربه، آنان را به استخدام توسعه‌طلبی‌های خود درآورد و امروز در معادلات منطقه، جایگاهی تثبیت شده دارد. اما بعد از مرحله تثبیت، مرحله " رشد و هم‌زیستی " قرار دارد. به نظر می‌رسد شیخ حسن روحانی می‌خواهد همان نقشی را در ایران بازی کند که [امام] موسی صدر در لبنان بازی کرد. یعنی به جای رویکرد تقابلی و طائفه‌ای، حسن معیشت و هم‌جواری را مبنا قرار دهد.»

او ضمن برشمردن موقعیت ایران و مواضع دکتر روحانی، پیش‌بینی می‌کند روحانی برای تغییر رویکرد کلی ایران در قبال منطقه، از داخل کشور دچار مشکل و چالش شود؛ ضمن این که جلب اعتماد دولت‌ها و ملت‌های منطقه نیز زمان‌بر است و این می‌تواند چالش دوم روحانی برای این کار باشد!